استاد حسین خلیلی جویباری از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای نشست اساتید، به موضوع «امام و مأموم» پرداخت.
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم گفتگو را اینگونه آغاز کرد: بسم الله الرحمن الرحیم ،یا صاحب الزمان ادرکنی؛ در ابتدا از همه عزیزان و علمای نشست دوره ای اساتید سطوح عالی و خارج حوزه مقدسه قم تقدیر و تشکر می کنم. موضوع بحث، «امام و مأموم» (یا دین داری ظاهری در جنگ با حقیت دین و بریدنِ سرِ دین) است.
وی افزود: نکته قابل تأمل این است که در تمام تاریخ، علاوه بر دشمنان دین که قصدی جز محو کردن دین نداشته اند، افراد مسلمان نمایی هم بودند و هستند که چنین قصد شومی را به خاطر مطامع دنیوی و خواهش های نفسانی و زیر سلطه شیاطین جنّی و انسی بودن، اجرایی می کنند؛ که خطر گره دوم، کمتر از گروه اول نیست. و باید در جهات مختلف، از قبیل بصیرت افزایی، مدیریت درست، علم اندوزی اسلامی، تقوای قوی، و اتحاد خودی ها و مؤمنین، قدرت، استقامت و ... کاملا مراقب بود.
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: به عنوان نمونه در آیه 74 سوره فرقان و امثال آن، باید عمیق و دقیق بود؛ که فرمود: «وَ الَّذينَ يَقُولُونَ رَبَّنا هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّيَّاتِنا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقينَ إِماما،) توجه به ترجمه و سیر در مراحل 11 گانه قبل از این آیه، (یعنی: 1- آرام و بی آلایش بودن؛ 2- با سلامت نفس بودن در مقابل افراد احمق و جاهل، 3- و اهل دل شب بودن، 4- و اهل راز و نیاز بودن، 5- و اهل بصیرت و واقع بین بودن، 6- و موحد بودن، 7- و بریء از تجاوز بر حقوق نفسی یا آبرویی انسان ها بودن، 8- و اهل انجام اعمال شرعیه و صالحه، 9- و بریء از آلودگی؛ 10- و مخاطب قرار دادن جان و دل خویش بر آیات تشریعی و تکوینی خداوند بودن؛ که مثل افراد کر و کور از آن نگذرند؛ 11- و خود را تربیت یافته محضر حق تعالی یافتن؛) حال خود را لایق مقام بالای پیشوایی بر انسان ها می دانند و از خداوند منان مسألت دارند تا آنها را حائز این مقام عظمای امامت بر متقین قرار دهد. و این جعل امامت، معلول کسب امتیازات در مسیر بندگی است که شخصی به آن دست یافته، و آن مقام «عباد الرحمن» بودن است؛ همان طوری که در نمازها بعد شهادت به عبودیت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، مقام رسالت را در شأن او قائل هستیم که اگر آن نباشد، این مقام، دست یافتنی نیست؛ به حدی مقام امامت بلند است که در سوره بقره آیه 124 بعد مقام نبوت و رسالت، به حضرت ابراهیم علیه السلام اعطا گردید؛ یعنی مقام انبیاء و ارسال، مقام ارائه طریق؛ و مقام امامت، مقام ایصال الی المطلوب شمرده شده است. که آن هم بعد ابتلائات و امتحانات به حضرت ابراهیم علیه السلام اعطا گردید؛ مقامی که اوج افتخار و درخواست پیامبران اولوالعزم از خداوند متعال است.
وی اضافه نمود: در مقام تشبیه از این مقامات سه گانه، می توان گفت که مقام انبیاء مقام یک طلبه و مبلغ میانه است؛ و مقام ارسال، مقام یک استاد خوب علوم حوزوی است؛ و مقام امامت، همان مقام مرجعیت علمای بزرگ علمی و عملی است؛ که گل سر سبدش، تجلی در ولی فقیه و رهبری معظم دارد؛ که استاد مرحوم ما آیت الله حاج شیخ ابوالحسن ایازی در کلمات قصارشان دارند، اصل همه اصل ها در همه نسل ها، ولایت فقیه است؛ و باز فرمود: ایشان(ایه الله خامنه ای) مافوق تصور، رهبری کرده است.
استاد خلیلی جویباری خاطرنشان کرد: امام کیست؟ می گوییم وظیفه اش ریاست در امور دینی و دنیایی و تحقق اجراء احکام و حدود الهی و پرورش نفوس مستعد است؛ حتی از نظر تکوینی؛ که همان نفوذ روحانی امام در قلوب متقین و افراد آماده و صالح باشد؛ مانند تابش خورشید بر گیاه مستعد و زمین آماده، سبب شکوفایی آن می شود؛ چون قلوب مقلوبه و وارونه حتی امام، معصوم باشد، هم بی اثر است؛ چه برسد به دیگران؛ و تجلی آن در کربلا و قبل و بعد کربلا تا به حال نیز جاری است.
وی افزود: اما طبق نصوص صریح و صحیحه کثیره که مجال آن در اینجا نگنجند، بیان شده که امامت در زمان غیبت به دست نائبان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه علیهم السلام است؛ که علماء متقی و کامل باشند؛ ولو دارای عصمت نیستند؛ چون قرآن دو گروه از ائمه هدایت و ضلالت را معرفی می کند؛ و اگر در تحت سایه هدایتی گروه اول قرار نگیریم، لابد در گروه دوم قرار داریم. ب عنوان قاعده منطقی مانعة الخلو که این اولا هم مخالف عقل سلیم است؛ و ثانیا ترجیح بر راحج است؛ که در علم اصول بطلانش مبرهن شده است؛ و هم ثالثا تعبد به آیات و روایات ضریحه است.
استاد خلیلی جویباری تأکید کرد: هر کس در هررتبه که هست، باید بداند دستور خداوند و پیامبر و اهل بیت علیهم السلام و عقل بر تبعیت و اقتداء انسان ها از جانشینان معصوم است؛ که آنها علمایند؛ که راه سعادت دنیا و آخرت، قعطا در این است. و گوش دادن به بیانات شیاطین جنّی و انسی ، داخلی و یا خارجی به مصداق ایه ( الشیاطین یوحون الی اولیائهم )یک هشدار جدی و اعلام خطر واقعی است؛ و اگر کسی بخواهد در آخرالزمان که طبق روایات شرّ الازمان است، دین خود را حفظ کند، باید مراقبه کامل و جامع داشته باشد و گوش جان به علمای دین داده و از اقوال پوچ شیاطین دوری کند؛ همان طوری که در علم فقه و احکام به فرد مأموم گویند در صحت صلاة الجماعة باید مراقب اموری باشد؛ مثلا قصد قربت مصلّی و قصد اقتداء به امام حاضر در جماعت و عدم وجود فاصله زیاد بین مأموم و امام؛ تا نمازش مجزی و صحیح باشد؛ در بحث معرفتی، کربلا و لشکر سیدالشهداء علیه السلام و لشکر مخالف و دشمن، تجلی گاه این امر است؛ چون قصددشمنان مدعی اسلام، قربة الی الله و قصد اقتداء به معصوم نبود. و قصد اقتداء به معصوم و امام را نداشتند؛ و فاصله شان با امامشان بین المغرب و المشرق بود؛ در دام شیطان افتاده و راهی جهنم و درک اسفل شدند؛ و این در همه ازمنه و همه افراد ساری و جاری است. منتهی با یک فرق دقیق و لطیف، که در نماز نبود، این امور باعث بطلان صلاة عبادی می شود؛ اما می شود دوباره اعاده کرد؛ ولی در امر معرفتی و امام و مأموم سبب هلاکت جان آدمی و وصول به درک اسفل جهنم برای ابدالدهر است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: از کربلا و جریان سیدالشهداء علیه السلام باید معنای امامت و اقتداء به امام کاملا ادراک گردد تا نه خود بیراهه برویم و نه دیگران را به بیراه ببریم. به مصداق آیه «يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ فَمَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمينِهِ فَأُولئِكَ يَقْرَؤُنَ كِتابَهُمْ وَ لا يُظْلَمُونَ فَتيلا» (اسراء: 71)
خدایا چنان کن سرانجام کار
تو خشنود باشی و ما رستگار