استاد اکبر خادم الذاکرین از اساتید حوزه علمیه قم و از مبلغان بین المللی در گفتگو  با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «نکاتی از آیاتی از سوره معارج» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در آیاتی از سوره مبارکه معارج می خوانیم: «يُبَصَّرُونَهُمْ يَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدي مِنْ عَذابِ يَوْمِئِذٍ بِبَنيهِ (11)» دوستان را به آنها نشان می دهند؛ در عین حال، هر کس گرفتار کار خویش است. در تفسیر قمی از امام باقر علیه السلام روایت کرده است: «وَ فِي رِوَايَةِ أَبِي الْجَارُودِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع‏ فِي قَوْلِهِ‏ يُبَصَّرُونَهُمْ‏ يَقُولُ: يُعَرَّفُونَهُمْ ثُمَّ لَا يَتَسَاءَلُونَ- قَوْلُهُ‏ يَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدِي مِنْ عَذابِ يَوْمِئِذٍ بِبَنِيهِ - وَ صاحِبَتِهِ وَ أَخِيهِ وَ فَصِيلَتِهِ الَّتِي تُؤْوِيهِ‏ وَ هِيَ أُمُّهُ الَّتِي وَلَدَتْهُ» (تفسير القمي ؛ ج‏2 ؛ ص386)

وی افزود: در معنای  «یودّ» باید گفت که «المودة مشترکة بین التمنی و بین المحبة»؛ مودت دوست داشتن توأم با تمنّی است؛ پس این ماده تنها به معنای محبت نیست؛ بلکه دوست داشتنی است که می خواهد به آن برسد. مجرم، دوست می دارد و دلش می خواهد اگر بشود، حتی فدیه بدهد و خودش را از عذاب آن روز نجات بدهد.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در ادامه آیات می خوانیم: «وَ صاحِبَتِهِ وَ أَخيهِ (12) وَ فَصيلَتِهِ الَّتي‏ تُؤْويهِ (13) وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ جَميعاً ثُمَّ يُنْجيهِ (14)» در این فدیه، فرزندانش، همسر، برادر، عشیره و اقوام را تقدیم کند. «فصیلة» به معنای عشیره و فامیل است؛ که انسان، از آن منفصل و جدا شده است. چه اینکه «فصیلة» از فصل است. تؤوی» از ایواء است به معنای انضمام چیزی به چیزی دیگراست؛ سپس به معنای پناه دادن به کار رفته است. اگر غریبی را پناه بدهم، یعنی او را ضمیمه به خودم کرده ام. صحنه به گونه ای است که مجرم حتی حاضر است همه را فدا نماید تا خودش را نجات بدهد.

استاد خادم الذاکرین خاطرنشان کرد: حال مجرم اینچنین است؛ اما آیه شریفه تأکید دارد: «كَلاَّ إِنَّها لَظى‏ (15)» «لظی» به معنای شعله خالص آتش است که خاموش نمی شود. «نَزَّاعَةً لِلشَّوى‏ (16)» نزع به معنای کندن است؛ و نزّاعة به معنای چیزی است که پی در پی جدا می کنند. «شوی» به معنای دست و پا و اطراف بدن است. آتش، اعضا را می سوزاند و جدا می نماید. در تفسیر قمی روایت آورده است که این آتش، چشمش را در می آورد و صورتش را سیاه می کند « نَزَّاعَةً لِلشَّوى‏ قَالَ تَنْزِعُ عَيْنَيْهِ وَ تُسَوِّدُ وَجْهَه‏»

وی افزود: در ادامه می خوانیم: «تَدْعُوا مَنْ أَدْبَرَ وَ تَوَلَّى (17)» این آتش می خواند و دعوت می کند هر کس را که پشت کرده و از اطاعت خدا روی گردانده است.  «وَ جَمَعَ فَأَوْعى‏ (18)» آنها که جمع کردند و انفاق به محرومین نکردند. در تفسیر قمی آمده است که «تدعو» در اینجا به معنای «تجرّه» است؛ یعنی او را می کشاند. و نباید فکر کرد که جهنم پر می شود؛ چرا که در سوره فجر می خوانیم: «وَ جي‏ءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسانُ وَ أَنَّى لَهُ الذِّكْرى‏» (فجر: 23) و در سوره ق می خوانیم: «يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَ تَقُولُ هَلْ مِنْ مَزيد» (ق: 30)