استاد روح الله نمازی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «حضرت امیر علیه السلام در کلام حضرت زهرا سلام الله علیها» پرداخت.

/270/260/21/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در برهه زمانی حساس بعد از رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم کسی غیر از حضرت زهرا سلام الله علیها نبود تا امیرالمؤمنین علیه السلام را بشناسد؛ چه اینکه هم همسر حضرت بودند و هم از این لحاظ که می داند ایشان جانشین بلافصل رسول الله صلی الله علیه وآله و سلم است و از صفات ایشان آگاهی کامل دارد. حضرت زهرا سلام الله علیها به خوبی می دیدند که اگر امیرالمؤمنین علیه السلام از همان ابتدا حکومت را در اختیار می گرفتند، چه سرنوشت نیکویی در مقابل جامعه مسلمانان می بود؛ و بخشی از آن ویژگی ها را در خطبه خودشان در مسجد، بیان کردند.

وی افزود: وجود نازنین حضرت زهرا سلام الله علیها صفات و ویژگی هایی برای حضرت علیه السلام بیان می کنند؛ و برای ما آموزنده است که این صفات، باید در یک رهبر وجود داشته باشد. حضرت زهرا سلام الله علیها در بخشی از کلام غرّاء خود بیان می کنند: «وَ يُخْمِدَ لَهَبَهَا بِسَيْفِهِ مَكْدُوداً فِي ذَاتِ اللَّهِ مُجْتَهِداً فِي أَمْرِ اللَّهِ»

استاد روح الله نمازی در ادامه بیان کرد: امیرالمؤمنین علیه السلام در امور امر الهی بسیار سختگیر بود. زمانی که حضرت از یمن برمی گشتند، غنائم جنگی را که جمع شده بود را به اصحاب تحویل دادند و به مکه رفتند و وجود نازنین رسول الله صلی الله علیه وآله و سلم را زیارت کردند و بعد از آن، به زیارت خانه خدا رفتند؛ اصحاب، این غنائم را بین خودشان تقسیم کردند. حضرت امیر علیه السلام به این قضیه پی بردند و فرمودند: تا زمانی که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم اجازه ندادند، شما حقّ چنین کاری نداشتید و این غنائم برای همه مسلمانان است. به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم اعتراض کردند که علی علیه السلام با ما به تندی برخورد می کند. وجود نازنین رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم درباره علی علیه السلام فرمودند: «الخشن فی ذات الله» مولا نگران خودش نیست و این عصبانیت و تندی او به خاطر خدا است. برای کاری که مربوط به جامعه اسلامی باشد، از کسی نمی گذشت؛ اما اگر کسی حقّ شخصی بود، حضرت به راحتی می گذشت؛ چه اینکه در ماجرای دزدیده شدن زره حضرت، بعد از محکومتیشان در دادگاه و اعتراف دزد، به سرقت، حضرت، به راحتی از حق خودشان می گذرند و زره را به او می بخشند؛ اما در جایی که مربوط به بیت المال و حقوق همه مسلمانان باشد، نمی گذرد و در راه خدا عصبانی می شدند.

وی تأکید کرد: در قرآن کریم می خوانیم «أشدّاء علی الکفّار رحماء بینهم» این شدت در مقابل کفار و رحم در بین خود، به خاطر خدا است. و حضرت امیر علیه السلام است که اینچنین است و «الخشن فی ذات الله» است. حضرت امیر علیه السلام برای امر شخصی به راحتی عبور می کند؛ حتی سه شب غذای افطار خود را به مسکین و یتیم و اسیر می دهد.

استاد روح الله نمازی خاطرنشان کرد: در امالى زبدة المحققين شيخ شهيد رحمة اللّه عليه به اسناد از خالد بن ربيعى روایت شده است كه گفت: «روزى امير المؤمنين درون خانۀ كعبه درآمد. یک اعرابي را ديد در پردۀ كعبه آويخته، مى ‌گويد: «يا صاحب البيت، البيت بيتك و الضّيف، ضيفك و لكل ضيف من ضيفك قرى و اجعل قرائى منك فى هذه الليلة المغفرة.» يعنى اى صاحبخانه، خانه خانۀ توست و مهمان مهمان تو و جهت هر مهمان مهمانى. درهم آورده، بگردان مهمان مرا در اين شب مغفرت و آمرزش. امير المؤمنين سلام االله علیه به اصحاب خود فرمود: آيا مى ‌شنويد كلام اعرابى را؟ گفتند: نه. فرمود: مى‌ گويد خدا اكرم از آن است كه رد كند مهمان خود را.

در شب دوم، امير المؤمنين او را ديد به همان ركن آويخته، مى ‌گويد: «يا عزيزى، عزتك فلا اعزّ منك فى عزّك اعزّنى بعزّتك فى عزّ لا يعلم احد كيف هو اتوجّه اليك و اتوسّل بك بمحمّد و آل محمد عليك ان تعطنى ما لا يعطنى احد غيرك و اصرف عنّى ما لا يصرفه احد غيرك» يعنى اى عزيز، در عالم عزت عزيزتر نيست از تو در جنب عزت تو. عزيز گردان مرا به حق خود در عالم عزتى كه نمى ‌داند هيچ ‌كس آن چگونه است! روى آوردم به سوى تو و وسيله جستم به تو به حرمت محمد و آل محمد. بر توست آنكه بدهى مرا آنچه نمى ‌دهد مرا ديگرى غير تو و بگردان از من آنچه نمى ‌گرداند آن را هيچ ‌كس غير تو. امير به ياران خود گفت: اين اسم اكبر است به لفظ سريانى و از اين لغت خبر داده است حبيب من رسول اللّه-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم سبحان اللّه! اعرابى سؤال بهشت كرد از خدا و يافت آن را و سؤال نجات نمود از دوزخ و يافت آن را.

شب سوم باز امير المؤمنين سلام الله علیه او را ديد به همان ركن آويخته، مى ‌گفت: «يا من لا يجزى له مكان و لا يخلوا منه مكان و كان بلا كيفية الرزق الاعرابى اربعة الالف درهم.» يعنى، اى آنكه سزاوار نيست او را مكان و خالى نيست از او هيچ مكان و هست او به استمرار و استقرار؛ بى ‌چگونگى روزى كن اعرابى را چهار هزار درم.

امير پيش رفته گفت: اى اعرابى، سؤال مهمانى كردى، خدا به تو داد؛ و سؤال بهشت كردى، به تو بخشيد؛ و سؤال نجات از دوزخ كردى، يافتى. الحال در اين شب چهار هزار درهم سؤال مى‌ كنى؟ اعرابى گفت: تو كيستى؟ گفت: من على بن ابى طالبم. گفت: قسم به خدا كه تويى مراد خواهش من و به تو فرود آمد فصول حاجت من. امير گفت: به چه حاجت چهار هزار درهم مى‌ خواهى؟ گفت: هزار درهم جهت كابين مى ‌خواهم و هزار براى اداى دين و هزار جهت خريدن سرا و هزار درهم براى معيشت. هرگاه از مكه به مدينه بروى، به سراى من بیا كه مراد تو حاصل می كنم.

اعرابى يك هفته در مكه اقامت نموده، به مدينه رسيده، ندا كرد: كيست كه دلالت كند مرا به سراى على بن ابى طالب؟ امام حسن گفت: من دلالت كنم كه او پدر من است. پس به خدمت امير آمده، دعاوى او به عرض رسانيد.

 امير به فاطمه گفت: در خانه چيزى هست كه اعرابى بخورد؟ گفت: نه. بنابراین سلمان فارسى را طلب نموده فرمود: باغى كه رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم جهت من نشانيده، بفروش.

سلمان در چند روز به دوازده هزار درهم فروخته، زر حاضر كرد. امير چهار هزار درهم معهود به اعرابى داد و چهل درهم ديگر به جهت نفقۀ او عطا فرمود و باقى را به ارباب استحقاق تقسيم نمود.» حضرت امیر علیه السلام همه را در راه خدا تقدیم می کند؛ اما یک درهم را به خانه نمی آورد.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: صفت بارز حضرت امیر علیه السلام آن است که اگر حقّی شخصی در میان باشد،  از آن می گذرد، اما اگر مربوط به دین و جامعه مسلمانان و بیت المال و حق الناس باشد، نمی گذرد.