استاد محمدرضا باقی اصفهانی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به موضوع «سه درس از معصوم علیه السلام» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: علامه مجلسی رحمت الله علیه در جلد 90 از کتاب قیّم بحارالانوار، حدیث ششم از باب شانزدهم، به روایتی از امام صادق علیه السلام اشاره می کند: «6- ما، الأمالي للشيخ الطوسي الْمُفِيدُ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ حَمْزَةَ الْعَلَوِيِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ جَدِّهِ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْبَرْقِيِّ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ الْجَهْمِ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ الْوَلِيدِ الْوَصَّافِيِّ عَنِ الصَّادِقِ ع قَالَ: ثَلَاثٌ لَا يَضُرُّ مَعَهُنَّ شَيْ‏ءٌ الدُّعَاءُ عِنْدَ الْكُرُبَاتِ وَ الِاسْتِغْفَارُ عِنْدَ الذَّنْبِ وَ الشُّكْرُ عِنْدَ النِّعْمَة» (أمالي الطوسيّ ج 1 ص 207؛ بحار الأنوار (ط - بيروت)؛ ج‏ 90؛ ص 289)

وی افزود: حضرت می فرماید که سه چیز است با آنها وجود آنها هیچ چیزی ضرری نمی رساند؛ اولین آنها «الدعاء عند الکربات» است؛ یعنی در هنگام گرفتاری ها و ناراحتی ها دعا کنید و با خدا سخن بگویید. حضرت اشاره می کنند که در گرفتاری ها و حتی قبل از گرفتاری ها هم دعا کنید.

استاد باقی اصفهانی در ادامه بیان کرد: دومین مورد، استغفار در هنگام گناه است. زمانی است که انسان به واسطه دستور الهی دست از گناه می کشد؛ چه اینکه آیه شریفه می فرماید: «ادع الی سبیل ربک بالحکمه و الموعظه الحسنه و جادلهم بالتی هی احسن»؛ اما گاهی وضعیت به گونه ای دیگر است و مرتکب گناه می شود؛ آنجا که مستوجب تأدیب الهی می گردد؛ «الهی لا تؤدبنی بعقوبتک». تأکید معصومین علیهم السلام بر آن است که گناه را زود پاک کنیم، قبل از آنکه عقوبت گناه بیاید؛ از این رو حضرت جعفر بن محمد الصادق علیه السلام می فرماید: «و الاستغفار عند الذنب»

وی خاطرنشان کرد: امام ششم علیه السلام در ادامه می فرماید: لازم است تا بابت نعمت هایی که در آنها غرق هستیم، از خداوند متعال سپاسگزاری نماییم. «و الشکر عند النعمة». در روایت آمده است در آخرالزمان مردم از آنچه دارند، سپاسگزاری نمی کنند. در تفسیر قمی می خوانیم:  

«فَإِنَّهُ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُسْلِمٍ الْخَشَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَرِيحٍ الْمَكِّيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رِيَاحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ‏ حَجَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ص حِجَّةَ الْوَدَاعِ فَأَخَذَ بِحَلْقَةِ بَابِ الْكَعْبَةِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ: أَ لَا أُخْبِرُكُمْ بِأَشْرَاطِ السَّاعَةِ وَ كَانَ أَدْنَى النَّاسِ مِنْهُ يَوْمَئِذٍ سَلْمَانُ رَحْمَةُ اللَّهِ‏ عَلَيْهِ، فَقَالَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ! فَقَالَ ص ... فَعِنْدَهَا تَقَارَبُ الْأَسْوَاقُ إِذْ قَالَ هَذَا لَمْ أَبِعْ شَيْئاً- وَ قَالَ هَذَا لَمْ أَرْبَحْ شَيْئاً فَلَا تَرَى‏ إِلَّا ذَامّاً لِلَّه» (تفسير القمي؛ ج‏ 2؛ ص 303 و 304) یکی می گوید فروش نداشتیم و دیگری می گوید ما سود نبردیم. شخصی که شکرگزار نعمت های الهی نیست، بدتر از آدمی است که به گناه، مبتلا می شود و استغفار و معذرت خواهی نمی کند. چه اینکه از معصوم علیه السلام روایت است «نعمَةٌ لا تُشكَرُ كَسَيِّئَةٍ لا تُغفَرُ». و می دانیم که شکرگزاری گاه زبانی است و گاهی عملی است.