استاد اکبر صبرآمیز از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو  با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «اهمیت سجده» پرداخت.

/270/260/21/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: وجه تسمیه مسجد برای آن است که محل سجده کردن است. اما مرکع، مقام، مسلم یا غیر آن را نمی گویند؛ چرا که «تسمیة المحل باسم اعظم اعضاء حالّه» مسجد، محل است و نماز، حالّ است که متشکل از قیام و رکوع و سجده و غیره است؛ اما سجده، اعظم و اشرف نسبت به دیگر موارد است.

این شاگرد آیت الله بهجت رضوان الله تعالی علیه در ادامه بیان کرد: در کتاب مصباح الشریعه روایتی منسوب به امام صادق علیه السلام است. در باب 41 از این کتاب می خوانیم: «قَالَ الصَّادِقُ ع‏ مَا خَسِرَ وَ اللَّهِ تَعَالَى قَطُّ مَنْ أَتَى بِحَقِيقَةِ السُّجُودِ وَ لَوْ كَانَ فِي عُمُرِهِ مَرَّةً وَاحِدَةً وَ مَا أَفْلَحَ مَنْ خَلَا بِرَبِّهِ فِي مِثْلِ ذَلِكَ الْحَالِ شَبِيهاً بِمُخَادِعِ نَفْسِهِ غَافِلًا لَاهِياً عَمَّا أَعَدَّ اللَّهُ تَعَالَى لِلسَّاجِدِينَ مِنَ الْبِشْرِ الْعَاجِلِ وَ رَاحَةِ الْآجِلِ وَ لَا بَعُدَ عَنِ اللَّهِ تَعَالَى أَبَداً مَنْ أَحْسَنَ تَقَرُّبَهُ فِي السُّجُودِ وَ لَا قَرُبَ إِلَيْهِ أَبَداً مَنْ أَسَاءَ أَدَبَهُ وَ ضَيَّعَ حُرْمَتَهُ بِتَعْلِيقِ قَلْبِهِ بِسِوَاهُ فِي حَالِ السُّجُودِ فَاسْجُدْ سُجُودَ مُتَوَاضِعٍ لِلَّهِ ذَلِيلٍ عَلِمَ أَنَّهُ خُلِقَ مِنْ تُرَابٍ يَطَؤُهُ الْخَلْقُ وَ أَنَّهُ رُكِّبَ مِنْ نُطْفَةٍ يَسْتَقْذِرُهَا كُلُّ أَحَدٍ وَ كُوِّنَ وَ لَمْ يَكُنْ وَ لَقَدْ جَعَلَ اللَّهُ‏ مَعْنَى السُّجُودِ سَبَبَ التَّقَرُّبِ إِلَيْهِ بِالْقَلْبِ وَ السِّرِّ وَ الرُّوحِ فَمَنْ قَرُبَ مِنْهُ بَعُدَ عَنْ غَيْرِهِ أَ لَا تَرَى فِي الظَّاهِرِ أَنَّهُ لَا يَسْتَوِي حَالُ السُّجُودِ إِلَّا بِالتَّوَارِي عَنْ جَمِيعِ الْأَشْيَاءِ وَ الْإِحْجَابِ عَنْ كُلِّ مَا تَرَاهُ الْعُيُونُ كَذَلِكَ أَرَادَ اللَّهُ تَعَالَى أَمْرَ الْبَاطِنِ فَمَنْ كَانَ قَلْبُهُ مُتَعَلِّقاً فِي صَلَاتِهِ بِشَيْ‏ءٍ دُونَ اللَّهِ تَعَالَى فَهُوَ قَرِيبٌ مِنْ ذَلِكَ الشَّيْ‏ءِ بَعِيدٌ عَنْ حَقِيقَةِ مَا أَرَادَ اللَّهُ تَعَالَى مِنْهُ فِي صَلَاتِهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى- ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ‏ وَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَا أَطَّلِعُ عَلَى قَلْبِ عَبْدٍ فَأَعْلَمُ فِيهِ حُبَّ الْإِخْلَاصِ لِطَاعَتِي لِوَجْهِي وَ ابْتِغَاءِ مَرْضَاتِي إِلَّا تَوَلَّيْتُ تَقْوِيمَهُ وَ سِيَاسَتَهُ وَ تَقَرَّبْتُ مِنْهُ وَ مَنِ اشْتَغَلَ فِي صَلَاتِهِ بِغَيْرِي فَهُوَ مِنَ الْمُسْتَهْزِئِينَ بِنَفْسِهِ اسْمُهُ مَكْتُوبٌ فِي دِيوَانِ الْخَاسِرِين» (مصباح الشريعة؛ ص 91)

استاد صبرآمیز افزود: بزرگان با یک بار سجده، حاجت خود را گرفته اند. علامه طباطبایی اعلی الله مقامه همان کسی است که چند سال، در دریافت مطلب درسی، به مشکل بر می خورد؛ اما ناگهان متحول می شود و در دریافت مباحث علمی توانا. و این، از حقیقت سجده بوده است.

وی اضافه نمود: بزرگی می گفت مردم را به سجده بکشانید. نزد کسی بودند که استخاره می کرد؛ با ایشان تماس گرفتند؛ گوشی را برداشت و گفت «دختر خانم شما چند سال است که زنگ می زنی و من برنمی دارم؛ به خاطر اینکه به خارج از کشور رفتی و مسیحی شدی و دین خودت را از دست دادی. (آن شخص، عالم بوده چه وضعی شده است. ) اینکه الآن تلفن را برداشتم، به خاطر این بود که دیروز دلت برای مردم افریقا سوخت و به آنها کمک کردی و پولی دادی تا برای آنها گوسفندی تهیه کنند.» آن دختر شروع به گریه کردن کرد. گفت «نمی خواهد گریه کنی. به جایش سجده کن و شهادتین را بازگو کن. و به رفقایت هم بگو که متحول شدی.»

به عبارتی نظر آن شخص بر این بود که مردم باید به سجده بروند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: شیطان همه کار را انجام داد؛ فقط گفت سجده نمی کنم. از این رو برای اینکه بینی شیطان به خاک مالیده شود، می گویند سجده کنید؛ کاری که او نکرد. یا سجده کن یا دست به قنوت؛ و چه بهتر بر قنوت طولانی؛ چه اینکه مرحوم ملکی تبریزی قنوت های طولانی داشته است. با این دو جهت، بر چهار جهتی که شیطان حمله می کند، باید فائق آمد. چه اینکه در سوره اعراف آیه 17 می خوانیم: «ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْديهِمْ وَ مِنْ خَلْفِهِمْ وَ عَنْ أَيْمانِهِمْ وَ عَنْ شَمائِلِهِمْ وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرينَ» (17)

استاد اکبر صبرآمیز از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو  با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «اهمیت سجده» پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: وجه تسمیه مسجد برای آن است که محل سجده کردن است. اما مرکع، مقام، مسلم یا غیر آن را نمی گویند؛ چرا که «تسمیة المحل باسم اعظم اعضاء حالّه» مسجد، محل است و نماز، حالّ است که متشکل از قیام و رکوع و سجده و غیره است؛ اما سجده، اعظم و اشرف نسبت به دیگر موارد است.

این شاگرد آیت الله بهجت رضوان الله تعالی علیه در ادامه بیان کرد: در کتاب مصباح الشریعه روایتی منسوب به امام صادق علیه السلام است. در باب 41 از این کتاب می خوانیم: «قَالَ الصَّادِقُ ع‏ مَا خَسِرَ وَ اللَّهِ تَعَالَى قَطُّ مَنْ أَتَى بِحَقِيقَةِ السُّجُودِ وَ لَوْ كَانَ فِي عُمُرِهِ مَرَّةً وَاحِدَةً وَ مَا أَفْلَحَ مَنْ خَلَا بِرَبِّهِ فِي مِثْلِ ذَلِكَ الْحَالِ شَبِيهاً بِمُخَادِعِ نَفْسِهِ غَافِلًا لَاهِياً عَمَّا أَعَدَّ اللَّهُ تَعَالَى لِلسَّاجِدِينَ مِنَ الْبِشْرِ الْعَاجِلِ وَ رَاحَةِ الْآجِلِ وَ لَا بَعُدَ عَنِ اللَّهِ تَعَالَى أَبَداً مَنْ أَحْسَنَ تَقَرُّبَهُ فِي السُّجُودِ وَ لَا قَرُبَ إِلَيْهِ أَبَداً مَنْ أَسَاءَ أَدَبَهُ وَ ضَيَّعَ حُرْمَتَهُ بِتَعْلِيقِ قَلْبِهِ بِسِوَاهُ فِي حَالِ السُّجُودِ فَاسْجُدْ سُجُودَ مُتَوَاضِعٍ لِلَّهِ ذَلِيلٍ عَلِمَ أَنَّهُ خُلِقَ مِنْ تُرَابٍ يَطَؤُهُ الْخَلْقُ وَ أَنَّهُ رُكِّبَ مِنْ نُطْفَةٍ يَسْتَقْذِرُهَا كُلُّ أَحَدٍ وَ كُوِّنَ وَ لَمْ يَكُنْ وَ لَقَدْ جَعَلَ اللَّهُ‏ مَعْنَى السُّجُودِ سَبَبَ التَّقَرُّبِ إِلَيْهِ بِالْقَلْبِ وَ السِّرِّ وَ الرُّوحِ فَمَنْ قَرُبَ مِنْهُ بَعُدَ عَنْ غَيْرِهِ أَ لَا تَرَى فِي الظَّاهِرِ أَنَّهُ لَا يَسْتَوِي حَالُ السُّجُودِ إِلَّا بِالتَّوَارِي عَنْ جَمِيعِ الْأَشْيَاءِ وَ الْإِحْجَابِ عَنْ كُلِّ مَا تَرَاهُ الْعُيُونُ كَذَلِكَ أَرَادَ اللَّهُ تَعَالَى أَمْرَ الْبَاطِنِ فَمَنْ كَانَ قَلْبُهُ مُتَعَلِّقاً فِي صَلَاتِهِ بِشَيْ‏ءٍ دُونَ اللَّهِ تَعَالَى فَهُوَ قَرِيبٌ مِنْ ذَلِكَ الشَّيْ‏ءِ بَعِيدٌ عَنْ حَقِيقَةِ مَا أَرَادَ اللَّهُ تَعَالَى مِنْهُ فِي صَلَاتِهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى- ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ‏ وَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَا أَطَّلِعُ عَلَى قَلْبِ عَبْدٍ فَأَعْلَمُ فِيهِ حُبَّ الْإِخْلَاصِ لِطَاعَتِي لِوَجْهِي وَ ابْتِغَاءِ مَرْضَاتِي إِلَّا تَوَلَّيْتُ تَقْوِيمَهُ وَ سِيَاسَتَهُ وَ تَقَرَّبْتُ مِنْهُ وَ مَنِ اشْتَغَلَ فِي صَلَاتِهِ بِغَيْرِي فَهُوَ مِنَ الْمُسْتَهْزِئِينَ بِنَفْسِهِ اسْمُهُ مَكْتُوبٌ فِي دِيوَانِ الْخَاسِرِين» (مصباح الشريعة؛ ص 91)

استاد صبرآمیز افزود: بزرگان با یک بار سجده، حاجت خود را گرفته اند. علامه طباطبایی اعلی الله مقامه همان کسی است که چند سال، در دریافت مطلب درسی، به مشکل بر می خورد؛ اما ناگهان متحول می شود و در دریافت مباحث علمی توانا. و این، از حقیقت سجده بوده است.

وی اضافه نمود: بزرگی می گفت مردم را به سجده بکشانید. نزد کسی بودند که استخاره می کرد؛ با ایشان تماس گرفتند؛ گوشی را برداشت و گفت «دختر خانم شما چند سال است که زنگ می زنی و من برنمی دارم؛ به خاطر اینکه به خارج از کشور رفتی و مسیحی شدی و دین خودت را از دست دادی. (آن شخص، عالم بوده چه وضعی شده است. ) اینکه الآن تلفن را برداشتم، به خاطر این بود که دیروز دلت برای مردم افریقا سوخت و به آنها کمک کردی و پولی دادی تا برای آنها گوسفندی تهیه کنند.» آن دختر شروع به گریه کردن کرد. گفت «نمی خواهد گریه کنی. به جایش سجده کن و شهادتین را بازگو کن. و به رفقایت هم بگو که متحول شدی.»

به عبارتی نظر آن شخص بر این بود که مردم باید به سجده بروند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: شیطان همه کار را انجام داد؛ فقط گفت سجده نمی کنم. از این رو برای اینکه بینی شیطان به خاک مالیده شود، می گویند سجده کنید؛ کاری که او نکرد. یا سجده کن یا دست به قنوت؛ و چه بهتر بر قنوت طولانی؛ چه اینکه مرحوم ملکی تبریزی قنوت های طولانی داشته است. با این دو جهت، بر چهار جهتی که شیطان حمله می کند، باید فائق آمد. چه اینکه در سوره اعراف آیه 17 می خوانیم: «ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْديهِمْ وَ مِنْ خَلْفِهِمْ وَ عَنْ أَيْمانِهِمْ وَ عَنْ شَمائِلِهِمْ وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرينَ» (17)