استاد محمدابراهیم کفیل از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «چالش‌های تعامل با نسل جدید و ریشه‌های مخالفت با روایت‌های رسمی» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو با تحلیل جایگاه نسل جدید در فضای رسانه‌ای امروز، اظهار داشت: نسل امروز در "ابر واقعیت" رسانه‌ای متولد و رشد یافته است؛ نسلی که جهان را نه با چشم خود، بلکه از دریچه الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام می‌نگرد. در این فضا، خوراک فکری بر اساس جذابیت و هیجان تنظیم می‌شود، نه بر اساس حقیقت و واقعیت.

سازه موازی دشمن و گسست معنایی

استاد کفیل با اشاره به استراتژی شبکه‌های معاند نظیر ایران‌اینترنشنال، تصریح کرد: دشمن با درک درست از این سازوکار، روایت‌های موازی ساخته است؛ روایت‌هایی که در آن، جمهوری اسلامی به عنوان یک ساختار پیر و مستبد و در مقابل، اغتشاشگران به عنوان قهرمانانی آزادی‌خواه تصویر می‌شوند. باید دانست که نسل جدید اساساً درگیر مسئله حقیقت نیست، بلکه در جستجوی "حس تعلق و معنا" است.

وی افزود: این نسل در فضایی رشد کرده که مرزهای هویتی برایش رنگ باخته است؛ او نه خود را کاملاً ایرانی می‌داند، نه کاملاً اسلامی و نه کاملاً جهانی. در این میان، وقتی ساختارهای رسمی با زبانی کلیشه‌ای با او سخن می‌گویند، او به سوی روایت‌هایی می‌رود که با دردها و احساساتش هم‌ذات‌پنداری بیشتری دارند.

کالبدشکافی شکست روایت‌های رسمی

استاد درس خارج حوزه، سه دلیل اصلی برای عدم اقناع نسل جدید توسط روایت‌های رسمی برشمرد:

۱. زبان دستوری: روایت رسمی اغلب ارشادی است، در حالی که نسل جدید به دنبال «استقلال رأی» است و می‌خواهد بداند «چرا» یک کار درست است، نه اینکه فقط «چه کاری» را انجام دهد.

۲. فقدان داستان: نسل جدید با آمار و داده اقناع نمی‌شود، بلکه با «داستان» جذب می‌شود؛ داستانی که در آن قهرمان و شرور به وضوح قابل تشخیص باشد.

۳. رویکرد دفاعی: روایت رسمی غالباً صرفاً به رد ادعاهای دشمن می‌پردازد، در حالی که در جنگ روایت‌ها، برنده کسی است که داستان خود را بهتر تعریف کند، نه کسی که بهتر از داستان دیگری نقد کند.

راهکارهای برون‌رفت با نگاه تمدنی

استاد کفیل برای پر کردن این شکاف معرفتی، پنج راهکار کلیدی ارائه داد:

۱. تغییر زبان: گذار از زبان دستوری به زبان داستانی که با احساسات و دردهای این نسل هم‌زبان باشد.

۲. خلق روایت‌های هم‌ذات‌پندارانه: بازنمایی ایثار و غیرت نه در قالب شعارهای کلیشه‌ای، بلکه در قالب داستان زندگی انسان‌هایی از جنس خود این نسل (مثلاً معرفی شهدای امنیت به عنوان دانش‌آموز، دانشجو، معلم یا کارگر).

۳. تبدیل حاشیه به متن: اعطای مسئولیت به جوانان بر اساس اعتماد و تبدیل آن‌ها به متن اصلی تمدن نوین اسلامی.

۴. پاسخ داستانی به دشمن: ساخت روایت‌های جایگزین؛ برای مثال، معرفی امنیت به عنوان بزرگ‌ترین نعمت تمدنی یا تبیین اعدام‌های قانونی به عنوان دفاع مشروع یک تمدن در برابر سلول‌های خوابیده دشمن.

۵. هم‌زبانی با درد: پذیرش درک متقابل از رنج‌های نسل جدید (مانند نابرابری و ناامیدی) از موضع «هم‌دردی» و نه صرفاً «دلسوزی».

استاد محمدابراهیم کفیل در کلام پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید تأکید کرد: نسل امروز سرمایه‌ای بی‌نظیر است و نه یک حاشیه؛ مشکل از خود این نسل نیست، بلکه از ابزارهای ما در مواجهه با اوست.