استاد سید محمدتقی قادری، از اساتید درس خارج حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع‌رسانی نشست دوره‌ای اساتید، با اشاره به تجربیات سفر اربعین سال ۱۴۰۵، به بررسی ابعاد معنوی، اخلاقی و چالش‌های فرهنگی این زیارت پرداخت.

/270/260/21/

وی در ابتدای گفتگو، با استناد به آیه ۱۱ سوره ضحی و ضرورت بیان نعمت‌های الهی، گزارشی از سفر خود، و شرکت در پیاده روی اخیر اربعین حسینی به عتبات عالیات را ارائه کرد و محورهای این سفر را در سه بخش «دعوت»، «اخلاص» و «معرفت» تبیین نمود.

 اول: دعوت الهی؛ فراتر از همت و برنامه‌ریزی

استاد درس خارج حوزه در تحلیل نخستین پیام این سفر، میان «همت انسانی» و «دعوت الهی» تفکیک قائل شد و اظهار داشت: سفر به عتبات، به‌ویژه در ایام اربعین، تنها با همت فردی به‌دست نمی‌آید، بلکه در گرو دعوت است. بنده با وجود سابقه بیش از سی سفر به عنوان زائر و سخنران در نجف و کربلا، در ابتدا به دلیل مشغله‌های کاری و شرایط جسمانی، احتمال محرومیت از سفر امسال را می‌دادم؛ اما در اتفاقی غیرمنتظره و در کمتر از بیست و چهار ساعت، زمینه حضور در این سفر فراهم شد. این حضور غیرمنتظره، گواه آن است که دعوت حضرت سیدالشهداء (ع) فراتر از برنامه‌ریزی‌های مادی است و باید در برابر این عنایت الهی، سپاسگزار بود.

 دوم: اخلاص و گذشت از «تعینات اعتباری»

استاد قادری در محور دوم گفتگو، «بی‌تعین» شدن را کلید اصلی حضور در جمع زائران اربعین دانست. وی در این زمینه تبیین کرد: اوج اخلاص در این سفر، در کنار مردم به‌صورت بی‌نام و نشان است. کسانی که اسیر تعینات اعتباری و جایگاه‌های دنیوی هستند، توفیق همراهی با چنین جمعی را ندارند، مگر آنکه مانند شهید رئیسی و شهید لاریجانی، تعینات را پس زده و در کنار مردم بی‌رنگ شوند.

وی تأکید کرد: جدی‌ترین پیام این سفر این است که هر کس خود را اسیر القاب و جایگاه‌ها بداند، نمی‌تواند در این سفر "بی‌شکل و بی‌تابلو" شود. لذت معنوی این سفر، تنها نصیب کسانی می‌شود که در مسیر لقاءالله، هیچ شریکی برای عبادت پروردگار قرار ندهند.

 سوم: هشدار درباره «ضعف معرفتی» و خلأهای فرهنگی

استاد قادری در ادامه گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به «بهره‌وری معنوی» از زیارت اشاره کرد و اظهار داشت: در حالی که عشق به امام حسین (ع) کلید حضور جمعیت میلیونی است، اما متأسفانه این عشق با پشتوانه معرفتی کافی همراه نیست. تفاوت میان زائرانی که بهره معنوی می‌برند و کسانی که تنها حضور فیزیکی دارند، در میزان "معرفت به آداب زیارت" است.

وی در این راستا به یک تجربه تلخ در حین پیاده‌روی اشاره کرد و افزود: در یکی از موکب‌ها، در حالی که بیش از هزار نفر در حال استراحت بودند، تنها چهار نفر برای نماز نافله شب برخاستند و پس از اذان صبح نیز، تنها گروه اندکی در نماز جماعت شرکت کردند. این وضعیت نشان می‌دهد که بسیاری از زائران و حتی برخی از مدیران فرهنگی، ائمه جمعه و جماعت، خود را تنها مکلف به "دعوت مردم به پیاده‌روی" می‌دانند، اما در زمینه "دعوت به استفاده بهینه معنوی و آموزش آداب زیارت" کوتاهی کرده‌اند.

استاد قادری تصریح نمود: حیف است که سفر اربعین تنها در حد یک پیاده‌روی ساده خلاصه شود. لازم است عشق به امام حسین (ع) با شناخت و معرفت پیوند بخورد تا این توفیق عظیم، به تحولی بنیادین در روح و روان زائران تبدیل گردد.

چهارم: «عشق طرفینی»؛ رمز تسهیل رنج‌های سفر

استاد قادری در ادامه تحلیل‌های خود، پدیده‌ی پیاده‌روی اربعین را حاصل یک «عشق طرفینی» دانست. وی تبیین نمود: آنچه رنج‌های جسمی این سفر را می‌زداید و باعث می‌شود کودکان، سالخوردگان و جانبازان با وجود معلولیت‌های جسمی، در این مسیر حضور یابند و دنیا را شگفت‌زده کنند، چیزی نیست جز عشق و ارادت قلبی به حضرت سیدالشهداء (ع).

وی افزود: در مقابل این عشق زائران، علاقه شدید امام حسین (ع) به مهمانانش تجلی یافته است. گستردگی امکانات پذیرایی در موکب‌ها، به‌گونه‌ای است که هیچ زائری بدون بهره‌مندی از برکات این سفر باز نمی‌گردد؛ این نشان‌دهنده باطن پرراز و کریمانه‌ی امام است که نمی‌خواهد هیچ مهمانی در این جمع، پذیرایی‌نشده باقی بماند.

پنجم: میهمان‌نوازی ویژه عراقی‌ها و تکریم سادات

این استاد درس خارج حوزه علمیه، با اشاره به تجربیات شخصی در مسیر نجف به کربلا، به اشتیاق عراقی‌ها برای خدمت به زائران، به‌ویژه سادات، پرداخت و اظهار داشت: در طول مسیر، بارها با اصرار شدید مردم عراق برای میزبانی مواجه شدیم. در برخی موارد، اصرار آن‌ها به گونه‌ای بود که پذیرفتن دعوتشان، تنها راه احترام به باورها و اخلاق آن‌ها بود. این سطح از مهمان‌نوازی، نشان از پیوند عمیق عاطفی مردم عراق با اهل‌بیت (ع) دارد.

 ششم: توفیق استثنایی در محضر سیدالشهداء (ع)

استاد قادری از توفیق قرائت زیارت اربعین در حرم مطهر سخن گفت: بزرگ‌ترین آرزوی من این بود که زیارت اربعین را در حضور گنبد مطهر و با حضور قلب بخوانم. به لطف الهی و به برکت وجود امام حسین (ع)، در کنار منبر سیدالشهداء (ع) و در جمعی از اهل‌دل و خادمان هیئت‌های خوزستان، توفیق یافتم تا به نیابت از تمام ملتمسین دعا، این زیارت را به جای آورم.

وی در پایان، این توفیق را نتیجه دعاهای خیر و اعمال خالصانه دانست و با تکرار عبارت «له الحمد وله الشکر»، بر لطف بی‌نهایتی تأکید کرد که خداوند در دنیا برای جبران تلاش‌های کوچک بندگان فراهم می‌آورد.

ضرورت جریان‌سازی رسانه‌ای برای «آداب زیارت»

استاد قادری در جمع‌بندی نهایی، مجدداً بر لزوم تغییر رویکرد رسانه‌ها تأکید کرد و خاطرنشان نمود: برای آنکه زائران بتوانند از این سفر بیشترین بهره معنوی را ببرند، لازم است رسانه‌های گروهی کشور، به‌صورت هماهنگ و در قالب جریان‌سازی، حساسیت‌های لازم را ایجاد کنند تا زائرین پیش از سفر با "آداب معنوی و معرفتی" آشنا شوند و عشق به امام حسین (ع) را با شناخت و آگاهی به کمال برسانند.