استاد حسن اقا خرمی آرانی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «قطره ای از دریای فضایل امام عسکری (ع)» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو با اشاره به ابعاد مختلف شخصیت اخلاقی امام حسن عسکری(ع)، خاطرنشان کرد: تواضع، مردم‌داری، مواظبت از اصحاب و پناه دادن به شیعیان از برجسته‌ترین فضایل اخلاقی آن حضرت بود.

استاد حوزه علمیه قم اظهار کرد: اولیای الهی و امامان معصوم (ع) با وجودی که برترین انسان‌های روی زمین هستند اما همواره اخلاق و سیره مردمی و متواضعانه داشتند.

وی تواضع، مواظبت از اصحاب و پناه دادن به شیعیان را از جمله فضایل برجسته اخلاقی امام حسن عسکری(ع) بیان کرد و افزود: آن حضرت در رفتار و کردارشان، خود را همانند مردمان و جدایِ از دیگران نمی‌دانستند.

استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: بر خلاف طاغوت‌ها و طاغوتیان متکبر که برتری‌طلب و خودخواه هستند، دارای غذاهای ویژه و هم غذا شدن با افراد عادی را برای خود عار می‌دانند، امام حسن عسکری(ع) حتی غلامان خویش را در غذای خود شریک می‌کردند.

وی با اشاره به روایتی در کشف الغمه تصریح کرد: اَبُوهاشِم داوُدَ بنَ القاسِمِ الجَعْفَری می‌گوید: «وَ کانَ الْحَسَنُ علیه‌السلام یَصُومُ فَاِذا اَفْطَرَ اَکَلْنا مَعَهُ مِنْ طَعامٍ کانَ یَحْمِلُهُ غُلامُهُ اِلَیْهِ فی جُونَهٍ مَخْتُومَهٍ وَ کُنْتُ اَصُومُ مَعَهُ، امام عسکری علیه‌السلام روزه می‌گرفت و چون می‌خواست افطار کند ما نیز از غذایی که غلامش در کیسه مهر شده برای ایشان می‌آورد، می‌خوردیم و من نیز با ایشان روزه می‌گرفتم.» (کشف‌الغمه ۲ : ۴۳۲.)

استاد حسن آقا خرمی آرانی، مواظبت از اصحاب و پناه دادن به شیعیان را دیگر سجایا و فضائل اخلاقی یازدهمین امام شیعیان بیان کرد و افزود: با وجودی که عصر این امام همام از خفقان بارترین دوره‌ها بود اما باز هم امام به هر نحوی که بود با شیعیان خود دیدار می‌کرد و آنان را در امور مهم و خطیر راهنمایی و رهبری می‌نمودند.

وی ابراز کرد: در جلد پنجاهم بحارالانوار می خوانیم که اسحاق بن ابان می‌گوید: «کانَ اَبُومُحَمَّدٍ علیه السلام یَبْعَثُ اِلی اَصْحابِهِ وَ شیعَتِهِ: صیرُوا اِلیَ مَوْضِعِ کَذا وَ کَذا وَ اِلی دارِ فُلانِ بْنِ فُلانِ اَلْعِشاءَ وَ الْعَتَمَهَ فی لَیْلَهِ کَذا فَاِنَّکُمْ تَجِدُونی هُناکَ. … وَ کانَ علیه السلام قَدْ سَبَقَهُمْ اِلَیْهِ فَیَرفَعُونَ حَوائِجَهُمْ اِلَیْهِ فَیَقْضیها لَهُمْ، ابومحمد امام عسکری(ع) دنبال اصحاب و پیروان خود می‌فرستاد و پیغام می‌داد: کجا و کجا بروید و به خانه فلانی شب هنگام بعد از عشاء و شب در فلان محل و منزل، فلانی بیایید که مرا در آنجا خواهید یافتو خود حضرت زودتر از همه به آنجا می‌آمد و اصحاب، حاجت‌های خود را به او می‌گفتند و حضرت بر آورده می‌کردند.» (بحارالانوار، ج ۵۰، ص۳۰۴)

استاد حوزه علمیه قم یادآور شد: اَحْمَدُ بنُ عُبَیدِاللّهِ بنِ خاقان (از کارگزاران حکومت عباسی و ناصبی‌ها) می‌گوید: «ما رَأَیْتُ وَ لاعَرَفْتُ بِسُرِّ مَنْ رَأی رَجُلاً مِنَ الْعَلَوْیَّهِ مِثْلَ الْحَسَنِ بْنِ عَلیِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الرِّضا فی هَدْیِهِ وَ سُکُونِهِ وَ عِفافِهِ وَ نَبْلِهِ وَ کَرَمِهِ عِنْدَ اَهْلِ بَیْتِهِ وَ بَنی هاشِمٍ، احمد بن عبیداللّه بن خاقان گوید: کسی از علویون را در سامرا مثل حسن بن علی «امام عسکری» (ع) در رفتار و سکون و وقارش، در عفاف و پاکی و بزرگواری و کرامتش در نزد اهل بیت خود و بنی‌هاشم ندیده‌ام.» (کافی، ج ۱، ص ۳۰۳)

وی تصریح کرد: امام حسن عسکری (ع) در علم و تقوا و هر امر دیگری از فضایل اخلاقی و مکارم و محاسن اخلاقی سرآمد روزگار بود. به نحوی که دوست و دشمن بر آن گواهی می‌دادند، اَبِن صَبّاغِ المالِکی می‌گوید: … [ابُومُحَمَّدٍ العَسکَری علیه السلام] سَیِّدُ اَهْلِ عَصْرِهِ، اِمامُ اَهْلِ دَهْرِهِ، اَقْوالُهُ سَدیدَهٌ، وَ اَفْعالُهُ حَمیدَهٌ، وَ اِذا کانَتْ اَفاضِلُ اَهْلِ زَمانِهِ قَصیدَهً فَهُوَ بَیْتُ الْقَصیدَهِ، فارِسُ الْعُلُومِ الَّذی لایُجاری، وَ مُبیِّنُ غَوامِضِها فَلایُجادَلُ وَ لایُماری، کاشِفُ الْحَقائِقِ بِنَظَرِهِ الصّائِبِ، امام عسکری (ع) بزرگ اهل عصرش و پیشوای مردم زمانش بود، حرفهایش استوار و کارهایش پسندیده بود و اگر دانشمندان زمانش «قصیده» باشند حضرت شاه بیتِ قصیده بود، تک‌سوار دانش‌ها بود که کسی به گَرد او نمی‌رسید و روشنگر پیچیدگی‌های علوم بود که کسی قدرت جدال و بحث با او نداشت و با نظر درست و روشن خویش پرده از حقایق بر می داشت. (کشف‌الغمه، ج ۲، ۴۳۳)

برخوردار از علم امامت و آشنای اسرار

استاد خرمی آرانی اظهار داشت: از ویژگی‌های امام معصوم علیه‌السلام، عِلم ایشان به امور غیبی و نهانی است که لطف خدا در حقّ آنان است، تا معلوم شود که حجّت خدا و پیشوای الهی هستند. عَلِی بنِ سنانِ المُوصِلی از پدرش نقل می‌کند که گفت، فَقالُوا کُنّا نَحْمِلُ اِلیَ سَیِّدنا اَبی مُحَمَّدِ علیه السلام اَلاَمْوالَ … وَ کُنّا اِذا وَرَدْنا بِالْمالِ قالَ سَیِّدُنا اَبُومُحَمَّدٍ علیه‌السلام: جُمْلَهُ الْمالِ کَذا وَ کَذا دینارا، مِنْ فُلانٍ کَذا وَ مِنْ فُلانٍ کَذا حَتّی یَأْتِیَ اَسْماءَالنّاسِ کُلِّهِمْ وَ یَقُولُ ما عَلیَ الْخَواتیمِ مِنْ نَقْشٍ، اموالی را به محضر امام عسکری(ع) می‌بردیم (و برای اینکه به امامت حضرت یقین پیدا کنیم از ایشان می‌خواستیم از داخل کیسه‌ها خبر دهد) وقتی اموال را وارد می‌کردیم حضرت می‌فرمودند: تمام اموال این مقدار دینار. (الهداه، ج ۶، ص ۳۰۳)

وی ادامه داد: در روایتی آمده است، لـَقـَدْ کانَ سِراجا یُضیی ءُ مَعالِمَ الطَّریقِ وَیَهدْی الْحائِرینَ وَالضّالّینَ اِلیَ التُّقی وَالصَّلاحِ؛ امام حسن عسکری علیه‌السلام چراغی بود که راه (حق از باطل) را روشن می‌ساخت و حیرت‌زدگان و گمراهان و گم‌شدگان را به راه تقوا و صلاح و رستگاری هدایت می‌کرد. (حیاه الامام العسکری، ص ۲۰)