استاد سید محمدعلی رفیع‌پور، از اساتید حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع‌رسانی نشست دوره‌ای اساتید، به بررسی مجموعه‌ای از آموزه‌های اخلاقی و روایاتی از ائمه اطهار (ع) پرداخت که به عنوان «نقشه راه» برای دستیابی به سعادت و گشایش در زندگی معرفی شده‌اند.

/270/260/22/

پنج درس بنیادین از آموزه‌های امام حسین (ع)

استاد رفیع‌پور در ابتدای گفتگو، پنج محور اساسی را برای تعالی روح انسان معرفی کرد که بر اساس روایات امام حسین (ع) تبیین شده است:

۱. محوریت انس با خدا:

وی با نقل روایتی از امام حسین (ع) ابراز داشت: نهایت بهره‌مندی انسان در یافتن خداوند است. علامه مجلسی (ره) در بحارالانوار از این امام همام (ع) روایت کرده است: «مَاذَا وَجَدَ مَنْ فَقَدَكَ وَ مَا الّذِى فَقَدَ مَنْ وَجَدَكَ؟؛ پروردگارا! آن كه تو را نيافت، چه يافت و آن كه تو را يافت، چه از دست داد» (بحار الأنوار، ج ۹۵، ص ۲۲۶، ح ۳)

۲. کمال در عبادت:

استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: عبادت خالصانه، منجر به عطای فراتر از تصور انسان می‌شود. بنا بر روایتی امام حسين (ع) فرمودند : «هركس حق عبادت خدا را به‌ جا آورد، خداوند بيش از حد آرزو و كفايتش به او عطا مى‌ كند» «روی ان قَال الامام الحسین (عَلَيْهِ السَّلاَمُ) : «مَنْ عَبَدَ اللّهَ حَقّ عِبَادَتِهِ آتاهُ اللّهُ فَوْقَ اَمَانِيهِ وَ كِفَايَتِهِ» (بحار الانوار، ج: ۶۸؛ ص: ۱۸۴؛ ح: ۴۴)

۳. پاکسازی گناهان با محبت اهل‌بیت (ع):

استاد رفیع‌پور محبت به خاندان وحی را عامل زدودن گناهان دانست: «إِنّ حُبّنَا لَتُسَاقِطُ الذّنُوبَ كَمَا تُسَاقِطُ الرّيحُ الْوَرَقَ؛ محبّت ما اهل بيت سبب ريزش گناهان است، چنان‌كه باد، برگ درختان را می ريزد.» (حياة الإمام الحسين، ج ۱، ص ۱۵۶)

۴. پیوند با اهل‌بیت (ع):

وی در ادامه بیان کرد: محبت قلبی، انسان را در زمره اهل‌بیت قرار می‌دهد: «مَنْ اَحَبّنَا كَانَ مِنّا اَهْلَ الْبَيتِ؛ كسى كه ما را دوست بدارد، از ما اهل بيت است» (نزهة النّاظر و تنبيه الخاطر، ص ۸۵)

۵. معیار شناسایی شیعه:

استاد درس خارج حوزه در تعریف شیعه حقیقی، بر پاکی باطن تأکید نمود: «إِنّ شِيعَتَنَا مَنْ سَلِمَتْ قُلُوبُهمْ مِنْ كُلّ غِشّ وَغَلّ وَدَغَلٍ؛ شيعه ما كسى است كه دلش از هرگونه خيانت و نيرنگ و مكرى پاك است.»

توفیقات ویژه و گشایش در زندگی

استاد رفیع‌پور در ادامه به چهار توفیق الهی اشاره کرد که بر اساس روایت امیرالمؤمنین (ع) در نهج‌البلاغه (ص ۴۹۴)، محرومیت‌ها را از بین می‌برد: «مَنْ أُعْطِيَ أَرْبَعاً لَمْ يُحْرَمْ أَرْبَعاً: مَنْ أُعْطِيَ الدُّعَاءَ لَمْ يُحْرَمِ الْإِجَابَةَ وَ مَنْ أُعْطِيَ التَّوْبَةَ لَمْ يُحْرَمِ الْقَبُولَ وَ مَنْ أُعْطِيَ الِاسْتِغْفَارَ لَمْ يُحْرَمِ الْمَغْفِرَةَ وَ مَنْ أُعْطِيَ الشُّكْرَ لَمْ يُحْرَمِ الزِّيَادَة؛ هر کس به دعا، توبه، استغفار و شکر توفیق یابد، از اجابت، قبولی، آمرزش و زیاد شدن نعمت محروم نخواهد بود.»

وی با نقل روایتی از امام صادق (ع) در کافی (ج ۳، ص ۳۴۴)، مداومت بر «تسبیح فاطمه زهرا (س)» را تضمینی برای نیکو شدن عاقبت انسان دانست.

تقوا؛ کلید خروج از بن‌بست‌های مطلق

در بخش پایانی، استاد رفیع‌پور به تحلیل خطبه ۱۳۰ نهج‌البلاغه پرداخت: «وَلَوْ أَنَّ السَّمَاوَاتِ والاَْرْضِینَ کَانَتَا عَلَى عَبْد رَتْقاً، ثُمَّ اتَّقَى اللهَ، لَجَعَلَ اللهُ لَهُ مِنْهُمَا مَخْرَجاً؛ اگر درهای آسمان‌ها و زمین‌ها به روی بنده‌ای بسته شده باشد، سپس آن بنده تقوای الهی را پیشه کند، همانا خداوند برای او راه خروج قرار می‌دهد.»

استاد حوزه علمیه قم در شرح این روایت به سه نکته کلیدی اشاره کرد:

۱. شدت بن‌بست: تعبیر «آسمان‌ها و زمین‌ها» (به صورت جمع) نشان‌دهنده‌ی بن‌بست کامل و صد درصدی است که فرد در آن قرار دارد.

۲. نقش تحولی تقوا: کلمه «ثُمَّ» نشان می‌دهد که فرد پیش از این اهل تقوا نبوده و همین بی‌تقوایی باعث بسته شدن درها شده است، اما به محض روی آوردن به تقوا، راه گشایش باز می‌شود.

۳. معنای تقوا: تقوا از ریشه «وقایة» به معنای نگه داشتن جانب خداوند و اطاعت کامل از اوامر و نواهی است.

وی با اشاره به سخنان حضرت آیت‌الله بهجت (ره) درباره برکات زیارت عاشورا و پیوستگی طاعت و معصیت، یادآور گردید: راه نجات انسان تنها در گرو اتصال به معصومین (ع) و تقوای حقیقی است.