ابن ابی الحدید معتزلی در شرح خطبه 51 نهج البلاغه بحثی دارد به عنوان سرگذشت ستم ناپذیران در آن جا اسم افرادی را مطرح می کند که در تاریخ زیر بار ظلم و ستم نرفتند و در ابتدای بحث می گوید: «سید اهل الأباء الذی علم الناس الحمیّة والموت تحت ظلال السیوف اختیارا له علی الدنیة» بزرگ پیشوای ستم ناپذیران جهان امام حسین علیه السلام بودند که درس غیرت و برگزیدن مرگ را در سایه شمشیرها بر ذلت و خواری ترجیح دادند گرچه برای ایشان و اصحابشان امان نامه آوردند ولی تن به ذلت ندادند.

استاد عبدالرضا محمودی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: در طول تاریخ حوادث تلخ و شیرین زیادی اتفاق افتاده است و افراد زیادی در طول تاریخ منشا حوادث گوناگون بوده اند اما کم حادثه ای مثل حادثه سال 61 هجری در تاریخ اتفاق افتاده است که پیامدهای بسیار وسیعی داشته باشد. این حادثه عاشورا مثل سکه ای است که دو روی متفاوت دارد یک طرف سکه خیانت، بی وفایی، ستمگری، پلیدی، قساوت و بی رحمی است و روی دیگر سکه وفاداری، جانبازی، جوانمردی، صبر و تسلیم در برابر قضای خداوند متعال است.

وی افزود: هر چند در تاریخ حوادث دردناک بی شماری اتفاق افتاده است اما می بینیم این حوادث بعد از مدت ها به فراموشی سپرده شده اند و از ذهن مردم و نسل ها پاک شده است. در همین جنگ جهانی که قریب صد سال پیش اتفاق افتاده است بیش از میلیون ها انسان کشته شده اند اما کم کم در لابه لای حوادث تاریخی گم شده است و نسل های جدید کمتر از این واقعه تاریخی اطلاع دارند و بالاتر از این مسببین این جنایت ها سعی داشته اند که آنها را از ذهن بشر پاک کنند اما می بینیم حادثه عاشورا و نهضت امام حسین علیه السلام نه تنها از ذهن مردم پاک نشده است بلکه هر سال این حادثه با شور، حرارت و جمعیت بیشتری گرامی داشته می شود.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: چند نکته در مورد علت و امتیاز نهضت عاشورا وجود دارد که اولین ویژگی این حادثه امام حسین علیه السلام و نهضت عاشورا اهداف و انگیزه های خالص الهی بوده است که این عنصر نیت و انگیزه الهی در قیام امام حسین علیه السلام بی نظیر است. ایشان فقط و فقط برای رضای خدا و احیای دین حق دست به قیام زدند و هرگز هیچ عنصر دنیوی و جاه طلبانه در قیام ایشان نقش نداشته است لذا خودشان فرمودند: «إنی لم اخرج اشرا و لا بطرا و لا مفسدا و لا ظالما» این مسأله اولین ویژگی نهضت امام حسین علیه السلام است که آن را نسبت به دیگر حوادث ممتاز کرده است.

وی اضافه کرد: ویژگی دوم واقعه عاشورا کشته شدن حجت خدا توسط مردمی است که مسلمان بودند. نه فقط یک انسان مومن و حق طلب بلکه امامی معصوم که پنجمین فرد از اصحاب کساء و فرزند حضرت زهرا سلام الله علیها، به دست مردمی که خودشان را از امت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم می دانستند به گونه ای دردناک به شهادت می رسند لذا شهادت امام حسین علیه السلام با آن همه عظمت معنوی و اصل و نسب خانوادگی در آن صحنه کار ساده ای نیست که تاریخ بتواند آن را فراموش کند، درد آورتر این که مردمی که ادعای مسلمانی داشتند و اهل نماز و قرآن بودند؛ تکبیر گویان و با بی رحمی تمام امام خود را به شهادت رساندند «و یکبرون إذا قتلت و إنما قتلوا بک التکبیر و التهلیلا» یعنی وقتی تو را کشتند تکبیر می گفتند اما در حقیقت با کشتن شما تکبیر و تحلیل را کشتند این مسأله هم یکی دیگر از ویژگی های نهضت امام حسین علیه السلام است.

استاد محمودی اظهار داشت: ویژگی دیگر این حادثه یاران همراه امام حسین علیه السلام بودند. آن اصحابی که همراه امام علیه السلام بودند؛ گر چه کم بودند ولی نگاهی به زندگی داشتند که این نگاه و اعتقادشان باعث شده بود که تا آخرین لحظه کنار امام علیه السلام بمانند خود ایشان هم فرمودند: «فاني لا أعلم أصحابا أوفي و لا خيرا من أصحابي و لا أهل بيت أبر و أوصل من أهل بيتي» این مسأله هم یکی دیگر از ویژگی های نهضت امام حسین علیه السلام است. ویژگی دیگر ذلت ناپذیری عاشوراییان و اصحاب امام حسین علیه السلام است. ایشان و اصحابشان در اوصاف گوناگونی ممتاز بودند اما یکی از عالی ترین خصیصه های آنها ذلت ناپذیری بود، دشمن هر چه تلاش کرد که آنها را تسلیم کند؛ نتوانست در این هدفش موفق باشد شعار هیهات من الذلة و شعارهای دیگری که در واقعه عاشورا وجود دارد نشان می دهد که آنها زیربار ظلم نرفتند.

وی خاطرنشان کرد: ابن ابی الحدید معتزلی در شرح خطبه 51 نهج البلاغه بحثی دارد به عنوان سرگذشت ستم ناپذیران در آن جا اسم افرادی را مطرح می کند که در تاریخ زیر بار ظلم و ستم نرفتند و در ابتدای بحث می فرماید: «سید اهل الأباء الذی علم الناس الحمیّة والموت تحت ظلال السیوف اختیارا له علی الدنیة» بزرگ پیشوای ستم ناپذیران جهان امام حسین علیه السلام بودند که درس غیرت و برگزیدن مرگ را در سایه شمشیرها بر ذلت و خواری ترجیح دادند گرچه برای ایشان و اصحابشان امان نامه آوردند ولی تن به ذلت ندادند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: نکته دیگری که می شود ذکر کرد مظلومیت در کربلا است که در ابعاد مختلفی دیده می شود دعوت کردن امام علیه السلام، بی وفایی، کشتن مهمان، بستن آب و جنگ نابرابر که سی هزار نفر مقابل هفتاد و چند نفر جنگیدند، کشتن کودکان و حمله به زنان و کودکان و آتش زدن خیمه ها تاختن اسب بر پیکر شهدا سرها را بالای نیزه بردن، جلوگیری از دفن شهدا، اسارت، گرداندن در شهرها این مسائل ابعاد مختلف مظلومیت امام حسین علیه السلام و اصحاب ایشان در واقعه عاشورا است.

وی اضافه کرد: قدرت تاثیرگذاری این واقعه و نهضت در طول تاریخ بر آزاد مردان و کسانی که می خواهند آزادانه زندگی کنند زیاد است؛ حرکت امام حسین علیه السلام نقش بسیار تاثیرگذاری بر این قضیه دارد به یقین کمتر نهضتی را می شود پیدا کرد که این گونه در طول تاریخ تأثیرگذار باشد. محقق انگلیسی توماس کارلایل می گوید: بهترین درسی که از تراژدی کربلا می شود گرفت این است که حسین و یارانش ایمان استوار به خدا داشتند و پیروزی امام حسین علیه السلام با وجود اقلیتی که داشت، باعث شگفتی است و همه اینها نشانه های عظمت این قیام است که با حوادث دیگر تاریخی ممتاز شده است.

استاد محمودی در انتهای سخنانش اظهار داشت: عباس محمود عباس نویسنده مصری است که می گوید که یزید در داستان کربلا گر چه به ظاهر بر حریف خودش برنده مطلق شد اما پس از مدت کوتاهی علائم و نشانه ها با وضع شگفت انگیزی جابه جا شد و این حقیقت به اندازه ای روشن است که جای هیچ سخنی را باقی نمی گذارد. این مسأله از مشخصه های قیام امام حسین علیه السلام است و از جلوه های نفوذ ناپذیری و تأثیر این حادثه این است که می بینیم پس از قرن ها میلیون ها انسان در سراسر عالم در ایام محرم سیاهپوش می شوند و به عزاداری می پردازند و این حادثه را تکریم و تجلیل می کنند./260/260/21/