عجب باعث می شود تا عبادت ها و نمازها و روزه های انسان باطل شود و خلوصی که دراعمال انسان وجود داشت یک مرتبه از بین برود، زیرا انسان گرفتار عجب به حالت طلبکاری از خداوند می رسد.

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، استاد محسن فقیهی ابراز داشت: مرحوم امام خمینی (ره) در کتاب چهل حدیث در مورد این حدیث از پیامبر گرامی اسلام صلی الله و علیه و آله و سلم که می فرمایند: «ثَلاثٌ مُهْلِکاتٌ شُحٌّ مُطاعٌ وَ هَوًی مُتَّبَعٌ وَ اعْجابُ الْمَرْءِ بِنَفْسِهِ» بیان می دارد که یکی از مهلکات و چیزهایی که باعث هلاکت انسان می شود، عجب است. این مورد هم در روایات وارد شده و هم در علم اخلاق مطرح شده که انسان به حالت عجب یا «إعجاب المرء بنفسه» برسد لکن این عجب مراتبی دارد، باید ببینیم که خود ما مبتلا به عجب هستیم یا نه؟

این استاد خارج حوزه در ادامه افزود: گاهی دیده می شود، کسی سعی می کند واجبات و مستحبات را انجام دهد و محرمات را ترک کند و همه چیزش خوب است اما برای خودش مقامی قائل است. با خودش می گوید: «من بحمدالله مثلا نماز جماعت و نماز شب موفق هستم و گناهان را ترک کرده ام و با فساد مبارزه کرده ام.» در این حال خودش را انسان خوبی قلمداد می کند و از این جهت منتی را بر خدا دارد، یعنی می گوید: «خدایا تو بنده ای مانند من کم داری». این یکی از مراتب عجب است. اگر کسی در محاسباتش، خلاف ها و گناهان خود را برشمرد، به عجب نمی رسد اما اگر کارهای خیر خود را بشمارد، ممکن است به درجه ای از عجب برسد.

این استاد حوزه ادامه داد: مرحله دوم حالت طلبکار بودن است، یعنی اگر اتفاقی برای این انسان بیفتد ناراحت می شود، به جای اینکه خداوند را شکر کند که بدتر از این اتفاق برای او رقم نخورده است با خودش می گوید: «من که بنده خالص، مخلص و همواره در حال عبادت خداوند هستم، چرا مشکلات به سراغ من می آید و دچار بلاها میشوم؟» آیا در ناراحتی ها شکر خداوند را می کنید یا ناراحت می شوید و می گویید: «من که در همه حال تسلیم خداوند هستم و نماز شبم ترک نمی شود و نماز اول وقت می خوانم و چنین و چنان هستم، چرا مشکلات به سراغ من می آید.»

این استاد سطوح عالی حوزه اضافه کرد: عجب باعث می شود تا عبادت ها و نمازها و روزه های انسان باطل شود و خلوصی که دراعمال انسان وجود داشت یک مرتبه از بین برود، زیرا انسان گرفتار عجب به حالت طلبکاری از خداوند می رسد. نماز که می خوانید همیشه خداوند را شکر کنید و بگویید: «أشکر الله علی نعمائه». خدا را برای همه نعمت هایی که به شما داده است شکر کنید، خیلی ها هستند که در وضعیتی بدتر از من و شما قرار دارند و همین نعمت چشم و دست و پا را که خداوند به ما داده است، ندارند مبادا حالت طلبکاری از خداوند را داشته باشید. در هر حالی از شکرگذاری دریغ نکنید. انسان باید همیشه خودش را پست بداند و بداند که انسان خوبی نیست و از خدا بخواهد که او را هدایت کند.

ایشان افزود: عجب مراحل مختلفی دارد که اگر به آن توجه نکنیم، مرحله به مرحله بالا می رود و انسان را هلاک می کند، آن وقت خود را بزرگ می بیند و همه انسانها را کوچک می بیند، فکر می کند کسی میزان دینداری و اخلاص او را ندارد و فقط اوست که از همه جهت عالی است. باید سعی و تلاش کنیم که اگر مقدار کمی هم عجب داریم، با شکر خداوند و تواضع نسبت به مردم آن را از خود دفع کنیم./260/250/32