حیات یک علم، به عالمانی است که از حیثیت آن معارف و احکام دفاع می کنند و این باید بالاترین جایگاه در جامعه اسلامی باشد و مسلمان ها حیات عقیدتی خویش را منوط به آن عالمان بدانند و از آنها سپاس گزاری شود که اگر حسب آیه شریفه عده ای بسیج نشوند و به کسب فقاهت اقدام نکنند، آن وجوب کفایی به وجوب عینی تبدیل می شود.

 

استاد امیر خان بلوکی در گفتگویی با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به آسیب شناسی حوزه پرداخت.

 

وی در ابتدای این گفتگو خاطرنشان کرد: به نصّ قرآن کریم، از همان روزهای ابتدایی بعثت حضرت رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم مسأله تعلیم و تعلم علوم اسلامی و در معنایی عمیق تر، فقیه شدن، یعنی دارای فهم عمیق شدن در این علوم مورد تأکید اسلام بوده است.

 

این استاد درس خارج افزود: در بدو هجرت پیامبر مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم به مدینه منوره بحث آیه شریفه نفر پیش آمد، آیه ای که به مسلمانان دستور می دهد: نیاز نیست تا همه جوانان قبایل برای فراگیری علوم، به مدینه بیایند، بلکه لازم است از هر فرقه ای، طائفه ای کوچ کنند و به مدینه بیایند.

 

وی افزود: این امر برای «لیَتَفَقَّهوا فِی الدین» است، یعنی خودشان فقیه بشوند و در مرتبه بعد، قومشان را انذار بکنند تا آنها هم بپذیرند و از معاصی برحذر باشند.

 

استاد خان بلوکی خاطرنشان کرد: در ذیل این آیه شریفه دو نوع تفسیر وجود دارد؛ یکی آنکه همه نیاز نیست برای تحصیل علم کوچ کنند؛ تفسیر دیگر آنکه همه کوچ برای جهاد نکنند، بلکه عده ای بمانند و به تحصیل تفقه اقدام نمایند.

 

وی اضافه نمود: این نکته خیلی اساسی است که در چشم انداز دینی یک گروه از جامعه باید برای این امر الهی قیام کنند و همواره عده ای در جامعه اسلامی باید وجود داشته باشند که بتوانند از مبانی فکری و اندیشه ها دفاع کنند و احکام فقهی را برای مردم حلّ و فصل کنند.

 

این استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: بنابراین این مسأله به عنوان یک تعریف در ساختمان و تشکل حکومت و جامعه اسلامی تعریف شده است.

 

وی افزود: همواره فقاهت بوده است که در همه جنبه ها و عرصه ها دین را پویا و با طراوت نگاه داشته است و همواره علمای مسلمانی بوده اند که مشغول به بحث علمی باشند، چه در بحث های فقهی، چه کلامی و چه تفسیری و چه سایر علوم.

 

استاد خان بلوکی خاطرنشان کرد: حیات هر دانش و فکری هم به آن عالمانی است که از آن علوم و فکر دفاع می کنند و الا با شعار و بنر و این امور نمی توان، از دین دفاع نمود.

 

وی در همین رابطه افزود: اگر کسانی باشند تا از کسانی که مؤسس یک فکر بوده اند دفاع کنند، آن فکر نیز به حیات خود ادامه می دهد.

 

این استاد درس خارج حوزه علمیه اضافه نمود: این بحث در موضوع تقلید کاملا مطرح است که اگر فقیهی از دنیا رفت، فقهای زنده ای باشند که از مبانی آن فقیه درگذشته دفاع کنند، بنابراین اشکال ندارد از آن فقیه تقلید کرد.

 

استاد خان بلوکی خاطرنشاان کرد: سرّ این مسأله در آن است که حیات یک علم، به عالمانی است که از حیثیت آن معارف و احکام دفاع می کنند و این باید بالاترین جایگاه در جامعه اسلامی باشد و مسلمان ها حیات عقیدتی خویش را منوط به آن عالمان بدانند و از آنها سپاس گزاری شود که اگر حسب آیه شریفه عده ای بسیج نشوند و به کسب فقاهت اقدام نکنند، آن وجوب کفایی به وجوب عینی تبدیل می شود.

 

وی در یک جمع بندی افزود: اصل این ماجرا به واسطه آیات قرآن کریم و سیره رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم روشن است.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه فراز «لینذروا قومهم اذا رجعوا» از آیه شریفه قرآن کریم را تبیین و خاطرنشان کرد: این فقره به تبلیغ اشاره دارد که عالمان اسلامی باید احکام الهی و شرعی را به بلاد برسانند.

 

وی اضافه نمود: اندیشه ساختمان حوزه در ترکیب فکری جامعه اسلامی توسط قرآن کریم تعریف شده است و توسط پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به آن عمل گردیده است.

 

استاد خان بلوکی ادامه داد: بعدها هم توسط ائمه علیهم السلام ادامه پیدا کرد؛ مخصوصا در زمان امام صادق علیه السلام که فرصتی پیدا شد تا آن بزرگواران به انتشار علوم حقّه بپردازند؛ به گونه ای که علمای اهل سنت در مسأله حج، خود را وامدار علوم حضرت صادق علیه السلام می دانند.

 

وی در همین رابطه به کلامی از ابوحنیفه اشاره کرد که گفته بود: مردم در مورد مسائل حج، نان خور آقا جعفر بن محمد الصادق علیه السلام هستند.

 

این استاد درس خارج حوزه علمیه افزود: حتی آقا امام صادق علیه السلام در ایام حج در میان حجاج می گشتند و حتی حسب گزارش ذهبی در کتاب سیر اعلام النبلاء از مردم درخواست می کردند که سؤالاتشان را از ایشان بپرسند.

 

وی اضافه نمود: این روند وجود حوزه های علمیه بوده است که از ابتدا وجود داشته و تا کنون ادامه پیدا کرده است و سیره مستمره مسلمین و عمل اهل بیت علیهم  السلام مؤید آن است.

 

استاد خان بلوکی در بخش دیگری از گفتگو خاطرنشان کرد: آنچه امروز و هر عصری باید مدّ نظر باشد، آن است که بدانیم وظیفه حوزه علمیه چیست؟

 

وی افزود: بنای حوزه های علمیه این گونه شکل گرفته و پایه گذاری شده است اما حوزه های علمیه در حال حاضر باید چه نقشی را ایفا کند؟

 

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: اولین وظیفه، حسب آیه نفر، فهم عمیق از دین است که البته این که به فقیهی مجتهد و مستنبط گفته می شود، مسأله ای است که بعدها پیدا شد؛ و الا معنای «فقه»، «فهم عمیق» است.

 

وی افزود: انسانی که این آیه شریفه شامل او می شود، باید در اخلاق، احکام و عقاید، به فهم عمیق دست یابد و حقایق را دریافت کند.

 

استاد خان بلوکی خاطرنشان کرد: وظیفه عمده حوزه های علمیه همان است؛ اما آنچه که عصر به عصر تغییر پیدا می کند، این است که حوزه های علمیه بتواند به نیازهای جدید جواب بدهد؛ هم در ناحیه عقاید و هم در ناحیه احکام شرعی.

 

وی ادامه داد: عالمان دین در هر عصری توسط دانسته هایی که حوزه علمیه به آنها آموخته است تا به فهم عمیق از دین دست یابند، به پاسخگویی نیازهای جدید جامعه در عرصه های اعتقادی و احکام شرعی می پردازند.

 

این استاد درس خارج حوزه اضافه نمود: دینی که نتواند نیازهای روزمره جامعه را پاسخ بگوید، به قول کانت فیلسوف آلمانی، حقّ طبیعی آن، حذف شدن است.

 

وی خاطرنشان کرد: البته این بیان در رابطه با دین، به این معنا نیست که دین را به گونه ای تفسیر بنماییم که خوشامد اهل هر عصر باشد! این خلاف است، مطلب آن است که بتوانیم سؤال را منطبق بر کتاب و سنت پاسخ دهیم؛ حال این که به آن عمل بشود یا نشود موضوع دیگری است.

 

استاد امیر خان بلوکی افزود: بحث ما در جایی است که با نیازهای فراوان جدید روبرو هستیم؛ چه از درون جامعه اسلامی که مسائل مستحدثه ایجاد می شود و چه از بیرون جامعه، چه از سوی وهابیت و چه از سوی کشورهای غربی که هر روز شبهات جدید را مطرح می کنند.

 

وی اضافه نمود: شاید بتوان گفت که اکثریت قریب به اتفاق جمعیت حوزه، از شبهات جدید بی خبر هستند و حتی این شبهات به گوششان هم نرسیده است.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه خاطرنشان کرد: در این مدت که از انقلاب گذشته است، باید با دانشگاه های بزرگی چون الازهر تبادل معلومات می کردیم و با شبهات جدید آشنا می شدیم. با دانشگاه های بزرگ اهل تسنن درون اسلام و با دانشگاه هایی که در مورد علوم انسانی کار می کنند، در تمام دانشگاه های جهان تبادلات می داشتیم.

 

وی افزود: باید با دانشگاه های جهان، مبادلات علمی می داشتیم و کرسی هایی را برقرار می کردیم و خودمان را به عنوان کسانی که حرفی برای گفتن دارند، مطرح می نمودیم. متأسفم که بگویم این کار به طور کامل انجام نشده است.

 

استاد امیر خان بلوکی خاطرنشان کرد: معصومین علیهم السلام به ما دستور داده اند که در هر عصری شیعه در مرکزیت باقی بماند و نباید حالت انزوا پیدا کند.

 

وی تأکید کرد: وقتی بغداد ایجاد شد و به عنوان مرکزیت جهان اسلام معیّن گردید، همه روات حدیث شیعه دوازده امامی، غیر از واقفیه که در کوفه باقی مانده بودند، وارد بغداد شدند. ما به کلام ائمه علیهم السلام در این باره دسترسی نداریم، اما بوی آن به مشام می رسد که به اشارت اهل بیت علیهم السلام بوده است که این اصحاب در مرکزیت علمی قرار بگیرند.

 

این استاد درس خارج حوزه افزود: در عرصه باقی ماندن اصحاب ائمه علیهم السلام، بر خلاف خوارج بوده است که همیشه تلاش می داشتند تا در انزوا باشند و در اطراف و اکناف جامعه اسلامی زندگی می کردند.

 

وی خاطرنشان کرد: اگر روات شیعه، به واسطه شیعه بودن (رافضی بودن) از کتاب های اهل تسنن حذف شوند، همه روایات رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از بین می روند؛ چون راویان شیعه هم در سلسله سند، شریک هستند. کلام ابن حجر عسقلانی در این باره چنین است: «.... و قوله في ترجمة أبان بن تغلب فان قيل كيف ساغ توثيق مبتدع وحد الثقة العدالة والإتقان فكيف يكون عدلا وهو صاحب بدعة و جوابه ان البدعة على ضربين فبدعة صغرى كغلو التشيع أو كالتشييع بلا غلو ولا تحرق فهذا كثير في التابعين و اتباعهم مع الدين و الورع و الصدق فلو رد حديث هؤلاء لذهب جملة من الآثار النبوية وهذه مفسدة بينة ....» (لسان الميزان، ج1، ص: 9)

 

وی مجددا تأکید کرد: شیعیان همیشه در رأس بوده اند اما متأسفانه در حال حاضر این وضعیت را نمی بینیم. حتی در سیستم رسانه ای خود ما که به دست خودمان اداره می شود، عالمانی که حرف برای گفتن دارند کمتر دیده می شوند، در شب های مناسبتیِ مذهبی یک شخص کت شلواری را می آورند تا در مورد آن مناسبت صحبت کند و در چنین برنامه هایی هیچ عالم دینی که هم به حسب حسن ظاهر و هم از حیث حسن باطن و علمی بتواند سخنی بگوید و مخاطب را جذب کند، دیده نمی شود.

 

وی اضافه نمود: البته یک عده از روحانیون هستند که منبری اند و خطیب هستند و در همه شبکه های صدا و سیما می گردند. اما باید به این نکته توجه کرد که در خیل این همه علمای بزرگ و توانا، آیا تنها همین چند عزیز بزرگوار هستند که بتوانند در رسانه ملی حضور داشته باشند.

 

استاد امیر خان بلوکی افزود: متأسفانه در حال حاضر حضور علمی عالمان دین در سراسر برنامه ها و در رأس امور که بتواند این قطار را در ریل نگاه دارد، دیده نمی شود.

 

وی ادامه داد: بنده از دوستان خود که از اساتید سطوح عالی و دروس خارج هستند و عمرشان را در این راه سپری کرده اند و زمان ثمره دادن آنهاست، سؤال می کنم که آیا از نهاد رهبری در دانشگاه ها از شما درخواست شده است تا در دانشگاه ها حضور بیابید؟ همه پاسخ منفی می دهند.

 

وی افزود: دفتر همکاری های حوزه و آموزش و پرورش؛ آیا از این بزرگان خواسته اند که در مدرسه و مراسم جشن و مناسبتی صحبت کنند؟ این سخن در مورد کسانی است که می توانند ویترین حوزه و ثمره آن محسوب بشوند!

 

این استاد درس خارج حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: این قضیه در همه امور، از جمله ائمه جمعه، جماعات و نمایندگی ها مطرح است، نوعا خروجی هایی که به این جریان ها می پیوندند و از حوزه خارج می شوند، کسانی هستند که تقریبا با حوزه کاری ندارند، یعنی کسانی که تقریبا کاری نکردند و تنها به دنبال خروج از حوزه بودند و خیلی بهره ای از حوزه نبردند جذب این مناصب می شوند و شاید اگر بهره ای برده بودند، به این سادگی از آن جدا نمی شدند. در نتیجه این امر حوزه را تضعیف می کند.

 

استاد خان بلوکی به این نکته توجه داد که حال برای امر جاری چه باید کرد؟ همین ایامی که با هم سخن می گوییم، ایام جذب حوزه ها و مؤسسات است؛ هیچ وقت از خودمان سؤال می کنیم که غرض ما از جذب طلبه ها چیست؟

 

وی افزود: در دانشگاه یک دانشجو مدتی درس می خواند تا یک مدرک می گیرد و بعد از آنکه مدرک را گرفت، دیگر رابطه ای با دانشگاه پیدا نمی کند. شغل او در آینده به دانشگاه مربوط نیست؛ اما کسانی که وارد حوزه علمیه می شوند، تقریبا زندگی شان را با حوزه گره می زنند؛ ازدواج می کنند و بچه دار می شوند و تا آخر در این حیطه می مانند.

 

این استاد حوزه علمیه اضافه نمود: متأسفانه حوزه، برای مسأله علمی، معنوی و تبلیغی تقریبا هیچ برنامه ریزی در رابطه با این بزرگواران نکرده است.

 

وی ادامه داد: در مورد کسانی که علاقه مند به تبلیغ هستند، باید دید که چقدر مسجد داریم، چقدر جای تبلیغ و حسینیه داریم که برای هر کدام یک طلبه اختصاص بدهیم. مثلا اگر از قوم بختیاری طلبه هایی آمدند باید برنامه را به گونه ای بچینیم که آنها برگردند: «لینذروا قومهم اذا رجعوا الیهم».

 

استاد امیر خان بلوکی در همین زمینه به خاطره ای اشاره کرد: چند سال پیش برای تبلیغ به زاهدان رفته بودم، به من گفته بودند که ما حدود 70 طلبه داریم که در قم درس می خوانند، اما برای ایام تبلیغی به شهر خودشان بر نمی گردند.

 

 وی افزود: در آموزش و پرورش شاهد هستیم شرط می کنند کسانی که در آنجا آموزش می بینند، به مدت مشخص در آنجایی که اداره آموزش و پرورش تشخیص می دهد، باید خدمت کنند.

 

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: ما متأسفانه به کسانی که به طرح هجرت می روند، در پردیسان خانه می دهیم، یعنی خودمان آنها را بر می گردانیم.

 

استاد خان بلوکی افزود: آمارهایی شنیده می شود که به طور قطعی نمی دانیم درست است یا خیر؟ این که 70000 مسجد داریم و بیش از 100000 طلبه داریم. مگر ما چقدر در بحث قضائی، عقیدتی ها و نمایندگی های ولی فقیه برای امامت جمعه و جماعات به طلبه ها نیاز داریم؟

 

وی خاطرنشان کرد: اینها موجب سرخوردگی طلبه ها می شود و این سرخوردگی به خانواده طلبه ها هم سرایت می کند و موجب مشاجرات خانوادگی می شود و مشکلاتی هم پیدا می کنند؛ که این امر موجب می شود در آینده این خانواده اجازه ندهند که پسرشان طلبه شود و دختر هم به طلبه نخواهند داد در حال حاضر این امر بسیار شایع است.

 

 این استاد درس خارج ادامه داد: این بی برنامگی مسأله مهمی است که تقریبا تا 10 سال باید پایه را تمام کنند؛ با وجود اینکه استادی ندیده اند که آنها را به سرمنزلی برساند؛ این حالت سرگشتگی را با خود دارند و اگر زرنگ باشند، خودشان را در یکی از این مؤسسات مشغول می کنند؛ اگر زرنگ نباشند که در همین سرگشتگی می مانند و خودشان و خانواده شان دچار مشکلات روحی می شوند.

 

وی اضافه نمود: ما باید برنامه ریزی کنیم و این طور نباید باشد که از ورودی چهار یا پنج هزار نفری سالانه به حوزه های علمیه ذوق کنیم؛ بلکه باید خروجی ها را هم در نظر بگیریم.

 

استاد خان بلوکی افزود: ما برای تبلیغ چقدر نیرو می خواهیم، برای مؤسسات فقهی چقدر نیرو می خواهیم و چه مقدار می توانیم از آنها حمایت مالی کنیم. باید معلوم بشود که این آقایان چند سال باید در حوزه بمانند، آیا باید 10 سال بمانند و یا 16 سال؟ در حال حاضر این امر حد معینی ندارد.

 

وی خاطرنشان کرد: اگر یک طلبه به خواستگاری برود، نمی تواند بگوید که چند سال قرار است در قم بماند؛ بعد از قم باید به کجا رود و برنامه شان چه می شود. ثمره این بی برنامگی حالت ابهام آمیز شده است.

 

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: غرض اینکه در همه جای دنیا برنامه ریزی در مؤسسات علمی حرف اول را می زند اما ما متآسفانه این برنامه ریزی را انجام نداده ایم.

 

معیشت طلبه ها

وی افزود: چه آنها که مدرس هستند و چه آنها که در حال تحصیل هستند، هیچ کدام از آنها برای مال دنیا کیسه ندوخته اند؛ اما حق دارند تا از حدّاقل زندگی بهره مند باشند.

 

استاد امیر خان بلوکی در ادامه خاطرنشان کرد: برخی از بزرگان می فرمایند: در نجف هم استاد و هم طلبه هر دو در فقر به سر می بردند؛ اما این دوره بعضا شاهد آن هستیم که این گونه نیست و برخی از کسانی که در حوزه اند، اشرافی زندگی می کنند.

 

وی خاطرنشان کرد: البته همه این طور نیستند و عموما در حد معمول زندگی می کنند باید برای عموم طلاب و اساتید نسبت به حداقل زندگی و امکانات برنامه ریزی شود.

 

این استاد سطوح خارج حوزه افزود: باید فکر کرد که اگر کسی از طلبه ها بخواهد چند سال در قم بماند، با این وضع زندگی و با این کرایه ها و با این اجاره های منزل باید چگونه زندگی کند؟؟؟

 

حوزه های شهرستان ها

وی افزود: باید برنامه ریزی کرد، اینکه حوزه های شهرستان ها را گسترش می دهند، خوب است؛ اما حوزه بی استاد که مناسب نیست.

 

استاد خان بلوکی از رفتنش به یکی از حوزه های شهرستان گفت و افزود: در حالی که اساتید آن حوزه دارای مجوز برای پایه های هفتم، هشتم، نهم و دهم بوده اند، اما اغلب طلبه ها با نوار و تلخیص، کار خود را پیش می بردند زیرا بار علمی اساتید، آنها را اقناع نمی کرد. اگر بنا بر ایجاد فهم عمیق در دین باشد، با این مسأله نمی شود.

 

وی افزود: در کلاسی سؤال کرده بودم که بعد از اتمام پایه ششم می خواهید به کدام مسیر بروید؟ اغلب آن طلبه ها گفتند که می خواهند قاضی شوند و اکثرا مشکل مالی داشتند یعنی برای کار به حوزه می آمدند.

 

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: این امر، آفاتی است که حوزه را دچار می کند و ثمره ای که باید بدهد، نمی دهد؛

 

وی بعد از اشاره به اینکه حوزه آن ثمره ای که باید بدهد را نمی دهد، به مشکل شرعی هم اشاره کرد؛ که اگر یک 1000 تومانی از وجوهات شرعی و سهم امام علیه السلام در این مؤسسات و مدارس برای کسی که از ابتدا قصد خدمت و ثمره دادن برای دین را ندارد؛ خرج شود؛ طبیعی است که اشکال شرعی دارد.

 

استاد خان بلوکی افزود: ما در همان جذب اولیه باید بدانیم که برای چه آمده ایم، با این فشارهایی که در روزگار ما بر علیه حوزه است و هر روز بیشتر هم می شود، به چه نیتی به حوزه آمده ایم؟ آیا از همان ابتدا به این نیت آمده که به دنبال رسیدن به کار باشیم؟ این وظیفه دانشگاه بوده است؛ در حوزه قرار بر این بود که از مکتب دفاع کنیم.

 

وی اضافه نمود: آن قدرشناسی که از گذشتگانمان می توانیم داشته باشیم، از رسول اکرم و امام صادق و ائمه هدی علیهم السلام و بعد اصحاب ائمه و فقها از گذشته تا به امروز، آن است که حوزه را پویا و فعال و نماد دین نگاه داریم؛ آن را تبدیل نکنیم به دانشگاه و محل تولید مدرک.

 

این استاد حوزه علمیه قم تأکید کرد: دانشگاه ها این مشکل را پیدا کرده اند که محل تولید مدرک شده اند؛ که دانشجویان مشغول تحصیل در آنها بعد از چند سال مدرکی بگیرند و از علمیت هیچ خبری نباشد.

 

وی افزود: باید علمی بودن حوزه را قدر بدانیم و نگذاریم که حوزه از غنای علمی و عملی خارج شود و این امر، وظیفه مسئولان است؛ روز به روز این بحران بیشتر در حوزه نمایان می شود و با وجود این که جوانان بیشتری وارد حوزه می شوند؛ اما دستیابی به اهدافی که هدف تشکیل حوزه است، بوقوع نمی پیوندد.

 

استاد خان بلوکی در ادامه ابراز امیدواری کرد: ان شاءالله برنامه و طرحی ریخته شود که حتی تعداد ورودی های حوزه هم محدودتر باشد به طوری که از جمعیت گذشته در چشم کمتر بیاید، اما محصولات خوبی داشته باشد و ان شاءالله امام زمان (عج) هم نظر لطف خودشان را از حوزه دریغ ننمایند.

 

وی افزود: این سیستم مرجعیت و وکالت که خود ائمه علیهم السلام بنیان نهاده اند، و از روز بنیان گذاشتن این سیستم وکالت، تا امروز از تشیع و عقیده تشیع حمایت و دفاع کرده است؛ امیدواریم که ما هم از پاسداران حریم اهل بیت علیهم  السلام باشیم و در دنیا و آخرت از لطف و عنایت خاص آن بزرگواران بهره مند باشیم.

 

این استاد درس خارج حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: همین اساتیدی که در سطوح عالی مشغول به فعالیت هستند، آیا همه به مرجعیت چشم دوخته اند؟ و اینکه آیا استعداد مرجعیت دارند؟ این امر خیلی دور از ذهن است.

 

وی افزود: حداقل 1600 تن از اساتید، در سطوح عالی و دروس خارج مشغول به فعالیت هستند، بگوییم 500 تن از آنها دارای تراز بالاتری هستند؛ چه خوب که آنها را به عنوان رئیس مدارس انتخاب کنند؛ چرا این کار انجام نشود؟ این امر بسیار مهمی است که رؤسای مدارس باید از علمیت مناسبی برخوردار باشند تا بتوانند به طلاب راهنمایی های لازم را برسانند.

 

استاد خان بلوکی اضافه نمود: چرا باید به این صورت باشد که یک رئیس مدرسه تأکید صریح کند بر اینکه اینقدر وقت برای فقه و اصول نگذارید؛ چرا که به زعم او برای آینده ثمره ای ندارد و اعتباری است و جامعه نیازمند آن نیست؟! پس چکار باید کرد؟

 

وی ضمن اشاره به با تقوا بودن این دست از رؤسای مدارس، گله مندانه افزود: بحث من از لحاظ علمی است که مدیران مدارس نوعا در سطح لازم و بالا نیستند؛ نوعا کارمند اداری هستند که در این مدرسه بودند و به آن مدرسه می روند.

 

این استاد سطوح عالی خاطرنشان کرد: البته همه اینگونه نیستند و هستند کسانی که از علمیت بالایی برخوردار باشند و در رأس مؤسسه و مدرسه هم باشند؛ مانند استاد طباطبائی که صرف ساده را نوشته اند و مدیر شهیدین هستند؛ اما از آن طرف هم هستند مؤسساتی که از این ویژگی برخوردار نیستند.

 

وی افزود: در حوزه ها و بیشتر در شهرستان ها شاهد این کمبود هستیم؛ از اساتیدی که سطوح عالی و یا خارج را تدریس می کنند، چه خوب اینکه به حوزه های شهرستان مراجعه کنند و در رأس امور مدارس قرار بگیرند و این کمبود را جبران بنمایند. کسی که شروح، لمعه، مکاسب، کفایه و رسائل را می شناسد، به عنوان متخصص آن مدرسه را اداره کند و مسائل مالی را چند تا حسابدار می توانند اداره کند.

 

استاد خان بلوکی اضافه نمود: مسائل مالی ورای تربیت طلبه است؛ ثمرات را داریم می بینیم، در سال گذشته سیدی در جلسه سالانه نشست دوره ای اساتید در بیت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی صحبت می کردند، ایشان صحبت می کردند که ممتحن یکی از مؤسسات بوده اند، از 300 نفر طلبه حتی یک نفر هم قبول نشده اند؛ یعنی به حدّ مطلوب درس نخوانده بودند.

 

وی دردمندانه افزود: این امر خیلی بد است، نه آنکه بخواهیم همه در تراز بالا باشند، اما نباید از 300 نفر، حداقل 1 نفر هم در حدّ مطلوب باشد؟ بسیار بد است. اگر این امر در دانشگاه های صنعتی شریف می بود، آمار تلخی قلمداد می شد. هرگز آمار دانشجویی با توجه به فشارهای درسی که به آنها در طول ترم وارد می شود، چنین نخواهد بود.

 

این استاد حوزه علمیه به این مطلب اشاره نمود که خودشان در دانشگاه هم درس خوانده اند و خبر دارند که در دانشگاه با تنبلی کار پیش نمی رود. در حال حاضر شاهدیم که برخی از طلبه ها شب ها با موبایل و لپ تاب فیلم دانلود می کنند و وقت خود را به غیر درس می گذرانند، با این وجود از آنها چیزی در نمی آید.

 

وی افزود: مسأله وقتی جدّی تر می شود که بودجه این طلبه ها از وجوهات شرعی است؛ امام خمینی رضوان الله علیه مگر نفرمودند: «اگر طلبه درس نخواند، حرام است که در مدرسه بماند.» این را به طلبه ها گفتند، نه به بچه های مدرسه!

 

استاد خان بلوکی در همین راستا ادامه داد: اگر بچه های مدرسه درس هم نخوانند، حق دارند تا از مدرسه استفاده کنند، چون در قانون اساسی برای آنها این حق هست تا به صورت مجانی و در حدّ عمومی از مدارس استفاده کنند تا به دانشگاه برسند.

 

وی اضافه نمود: می بینیم که بعضی از طلبه ها واقعا درس نمی خوانند؛ یا از آن طرف، قاضی را می شناسم که یک روز ملبّس نشد و درست به علوم حوزوی توجه نکرد؛ اینجا مگر محل تولید کارمند دولتی است! بروند دانشگاه و در آنجا لیسانس حقوق بگیرند؛ این فرد از اول شخصی بود و تا آخر هم شخصی ماند! این امر چه آثاری برای حوزه خواهد داشت!

 

این استاد درس خارج خاطرنشان کرد: عملکردی که این ثمرات را داشته باشد، با توجه به استفاده از وجوهات شرعیه، ضمان آور است.

 

استاد خان بلوکی افزود: باید بیشتر واکاوی شود که چرا اساتیدی که از سطوح علمی بالا برخوردار هستند، برای مدیریت مدارس و مؤسسات شهرستان ها انتخاب نمی شوند تا از این مؤسسات ثمرات بهتری را شاهد باشیم.

 

وی افزود: البته می دانیم که این اساتید هم حرفی برای گفتن دارند و می دانیم که فضای شهرستان ها هم برای پذیرفتن این اساتید بزرگوار شاید فراهم نبوده باشد.

 

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم به نتیجه فکر کنیم، واقعا شخصیتی چون استاد بزرگوار «حیدری فسائی» باید رئیس یکی از حوزه های شهرستان ها بشوند؛ آیا چنان حوزه ای با چنین استاد ارجمندی در پرورش عالِم موثر نیست؟!

 

وی اضافه نمود: ما استادی چون آقای حیدری فسائی را می شناسیم، از علمیت و قدرت تربیت شاگرد وی خبر داریم. از اینکه به طلبه ها می گوید تا چگونه کتاب بخوانند و درس را به چه صورتی پیش ببرند. همنشینی با چنین استادی برای طلبه ها غنیمت است.

 

استاد خان بلوکی ادامه داد: علاوه بر مدیریت مؤسسات و حوزه های شهرستان ها، امامت جمعه از اموری است که در آن به اساتید تراز نیاز داریم؛ در آنجا هم شاهد کمبود هستیم؛ به اساتید پای کاری نیاز داریم که در جمع مردم باشند و با مردم یکی باشند؛ این گونه نباشد که مانند کارمند دولتی بوده باشد.

 

استاد امیر خان بلوکی در یک جمع بندی، ضمن اشاره به تلاش مسئولین و نیت خیر آنها برای رونق بخشیدن به حوزه و مخصوصا حوزه های شهرستان، ثمرات را دلنشین ندانست و خاطرنشان کرد: لازم است تا اساتیدی که به سطح مطلوبی از علمیت رسیده اند، به عنوان مدیران حوزه انتخاب بشوند و این امر در سایر نهادها از جمله نمایندگی مقام معظم رهبری و امامت جمعه و رسانه ها پیگیری شود./270/260/42/