در زمینه قانون گذاری، قوانین نسبتا خوبی وجود دارد ولی یا فراهم آوردن لوازم سخت افزاری و یا نرم افزاری با مشکل مواجه است؛ به عنوان نمونه در خصوص مسجد بیش از 21 متولی و در خصوص حجاب دستگاه های زیادی حدود 26 دستگاه مسئولیت دارند و در حوزه فرهنگ هم به همین منوال است با ملاحظه این امر معلوم می شود که شناختی نسبت به امر مدیریت کلان و خرد وجود ندارد و یا اگر هست بُعد عمل گرایی دارای ضعف شدیدی است و علت این امر، عدم وجود بازده مناسب برای اینگونه طرح ها است.

استاد محمود حسین زاده خراسانی از اساتید درس خارج حوزه علمیه قم، در مورد «الزامات برون رفت از چالش های فرهنگی موجود» با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد حوزه علمیه قم در ابتدای این گفتگوی صمیمانه خاطرنشان کرد: ارتباط فرهنگ با سایر ابعاد مرتبط با جامعه بشری امری انکار ناپذیر است؛ چرا که ابعاد مختلف اجتماع بسان اعضای فیزیولوژیک به هم مرتبط و در هم تنیده اند؛ به همین خاطر می توان بر اساس این ارتباط وثیق فرهنگ های مضافی به دست آورد: فرهنگ اقتصادی، فرهنگ سیاسی و ....

وی افزود: بنابر آنچه گفته شد، فرهنگ به عنوان کلید واژه ای اساسی است که باید برای واکاوی آن، ماهیتش شناخته شود تا پیرامون عرض ذاتی و ویژگی های آن بحث شود.

استاد حسین زاده در ادامه اضافه نمود: البته مسلما از آنجایی که شناخت و تعریف هر مفهومی در علوم انسانی با اشکالاتی مواجه است و به حقیقت نمی توان تعریف جامع و مانعی برای آن ارائه نمود، از این رو تعریف فرهنگ نیز از این قاعد مستثنی نیست.

وی خاطرنشان کرد: اما می توان فرهنگ را از حیث مؤلفه های تشکیل دهنده آن به عنوان یک تعریف شرح الاسمی چنین تعریف نمود: فرهنگ عبارت از مجموعه ‌ای به هم پیوسته از دانش ‌ها، آگاهی ‌ها، باورها، ارزش‌ ها، هنجارها و آداب و رسوم ضروری برای یک جامعه دانسته ‌اند که هویت اعضای آن را تعریف می ‌کند.

این استاد درس خارج حوزه علمیه افزود: همان گونه که ملاحظه شد، ماهیت اجزاء فرهنگ از حیث گونه شناسی در حوزه شناخت (cbt) و باور است و این باورمندی است که سرچشمه همه رفتارهای بشر را پایه ریزی و یا دگرگون می کند و باید گفت: رفتارهای بشر تابعی از اعتقادات او است؛ به همین خاطر است که وظیفه انبیاء الهی دگرگونی در این حوزه است.

وی اضافه نمود: فلسفه نیز مقدمات فعل (رفتار) را چنین معرفی می کند: تصوّر و تصدیق و میل و جزم و عزم پدید می‌ آید؛ (شرح المنظومه، ج ‌۳، ص ‌۶۴۷‌.)

استاد محمود حسین زاده در ادامه خاطرنشان کرد: بنابراین در تحقق فعل دو مقدمه اصلی یعنی تصور (بینش) و تصدیق (باور) وجود دارد.

وی در ادامه بیان کرد: حال که ماهیت فرهنگ و گونه شناسی آن مشخص شد، بنابراین شناخت منشأ انحراف فرهنگ به عنوان معلول روشن خواهد.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: غرب به عنوان فرهنگ مزاحم سعی کرده است، از این معبر وارد شود و تا حد قابل توجهی توانسته موفق عمل نماید؛

وی در همین راستا اضافه نمود: برای نمونه ما با مفهومی مانند کنترل ذهن (mind control) یا شستشوی مغزی (Brainwashing) مواجه هستیم که از محورهای بنیادین و فاندامنتال فرهنگ مهاجم است.

استاد حسین زاده خاطرنشان کرد: یک قاعده اساسی برای هجمه و شبیخون فرهنگ مهاجم وجود دارد که عبارت است از:

1. هجمه برای ایجاد خلأ فرهنگ
2. تزریق فرهنگ ثانویه

وی افزود: چنانچه در قانون طبیعت وجود دارد، یعنی وقتی در فضایی خلاء ایجاد می شود، نزدیکترین نیروی موجود، آن خلاء را پر می کند. هر پدیده جدید یا در جایی حضور می یابد که قبلاً خلأ وجود داشته و یا در آن محیط خلاء ایجاد می کند؛ لذا خلأ فکری اولین شرط لازم برای حضور تفکر بیگانه و مهاجم به شمار می رود.

این استاد درس خارج حوزه خاطرنشان کرد: هر دو مرحله با ابزار واحدی صورت می گیرد و آن تولید محتواست که در سطح وسیع و به صورت انصرامی است؛ به این معنا که از یک سو محتوای تخریبی ساخته می شود و از سوی دیگر محتوای اثباتی.

وی افزود: این دو مرحله نیز نوعا در بستر زمان طولانی ایجاد می شود چرا که تغییرات فرهنگی به صورت آنی غیر قابل تغییر یا حداقل دارای صعوبت است و گاهی نیز در زمان کم اما با گسترش زیاد صورت می گیرد؛ مانند شایعه پراکنی در سطح گسترده زمانی و مکانی.

استاد حسین زاده اضافه نمود: بنابراین دو عنصر محتوا (تخریبی و اثباتی) و تدریجی بودن به عنوان بستر لازم برای شبیخون فرهنگی ضرورت دارد و فرهنگ غرب از این دو عنصر به طور کامل استفاده نموده است؛ کما اینکه بهره گیری این فرهنگ از فضای رسانه ای مختلف است؛ شبکه ماهواره ای و سایبر.

وی خاطرنشان کرد: حال که ماهیت چالش اصلی شناخته شد، مبارزه و رویارویی با آن قابل ارائه است:

1. مبارزه در ساحت دفع(پیشگیری)
2.  مبارزه در ساحت رفع(درمان)

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: همان گونه که بیان شد، فرهنگ مهاجم ابتدا در صدد ایجاد خلأ فرهنگی بوسیله تخریب فرهنگ خودی است، از این رو باید با تقویت فرهنگ خودی از طرق مختلف روزآمد و عملی تلاش نمود.

وی تصریح کرد: برای رسیدن به منظور چند عامل در هر دو ساحت مؤثر است:

1. شناخت شرایط و بررسی شرائط موجود و شناخت چالش ها (بررسی نقاط ضعف، قوت، فرصت ها و تهدیدها)
2. شناخت و بررسی شرائط مطلوب و ایده آل (هدف)
3. نقشه راه (برنامه ریزی)
4. فراهم آوردن عِده و عُده متناسب با نقشه راه (فراهم آوردن سخت افزار و نرم افزار لازم)
5. عمل گرایی

استاد حسین زاده افزود: آنچه از بررسی شرائط کنونی جامعه به دست می آید این است که در بیشتر موارد با درصدهای مختلف دچار مشکلات شده است؛

وی در همین راستا اضافه نمود: مثلا در زمینه قانون گذاری، قوانین نسبتا خوبی وجود دارد ولی یا فراهم آوردن لوازم سخت افزاری و یا نرم افزاری با مشکل مواجه است؛ به عنوان نمونه در خصوص مسجد بیش از 21 متولی و در خصوص حجاب دستگاه های زیادی حدود 26 دستگاه مسئولیت دارند و در حوزه فرهنگ هم به همین منوال است؛

این استاد درس خارج حوزه علمیه خاطرنشان کرد: با ملاحظه این امر معلوم می شود که شناختی نسبت به امر مدیریت کلان و خرد وجود ندارد و یا اگر هست بُعد عمل گرایی دارای ضعف شدیدی است و علت این امر، عدم وجود بازده مناسب برای اینگونه طرح ها است.

وی افزود: امروزه در مباحث مدیریت استراتژیک مفهومی به نام آنالیز SWOT وجود دارد که در عین سادگی، ولی مفید برای تحلیل و بررسی نقاط ضعف و قوت یک سازمان و نیز فرصت ها و خطرات موجود است.

استاد حسین زاده اضافه نمود: با این آنالیز می توان بر نقاط قوت خود متمرکز شد و خطرات را به حداقل رساند و حداکثر استفاده را از فرصت های موجود برای رسیدن به هدف و مطلوب برد./270/260/21/