منظور از تقریب مذاهب یکی کردن مذاهب نیست و اختلاف و فتنه مطرود است و همه هم قبول دارند؛ اما اگر به قیمت از بین رفتن یک مذهب باشد، درست نیست؛ و باید بعضی از مطالب را بیان کرد. باید بدانیم که تفسیر قرآن، احکام و اعتقادات را از چه کسی باید یاد بگیریم, و اینکه اگر غدیر آمد، امامت و مهدویت و انتظار هم می آید

به مناسبت فرا رسیدن عید سعید غدیر خم، استاد سید مهدی موسوی از اساتید سطوح عالی حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی  نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

 وی در ابتدای گفتگو به این آیه شریفه 67 از سوره مبارکه مائده اشاره نمود: «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِين» (اى پيامبر! آنچه از سوى پروردگارت [درباره ولايت و رهبرى على بن أبى‏ طالب اميرالمؤمنين عليه السلام‏] بر تو نازل شده ابلاغ كن و اگر انجام ندهى، پيام خدا را نرسانده ‏اى. و خدا تو را از [آسيب و گزند] مردم نگه مى‏ دارد قطعاً خدا گروه كافران را هدايت نمى‏ كند)

این استاد حوزه علمیه قم ضمن تبریک این روز فرخنده و مبارک و عیدالله الاکبر به پیشگاه حجت ابن الحسن ارواحنا له الفداء و به مقام معظم رهبری و به عموم مردم مسلمان، خاطرنشان کرد: در این دقایق به غدیر از منظر دیگری اشاره می گردد.

وی در همین راستا اضافه نمود: غدیر پیوند رسالت، امامت، مهدویت و استمرار پیام الهی، حفظ و صیانت از وحی است.

استاد موسوی افزود: غدیر صرفا یک حادثه تاریخی که مربوط به گذشته باشد، نیست که حادثه ای مانند سایر حادثه های تاریخ باشد و صرفا برای عبرت گرفتن به کار گرفته شود! باید گفت غدیر اختصاص به گذشته ندارد، بلکه براای امروز ما هم کارساز و مشکل گشا است.

وی در ادامه بیان کرد: غدیر یک جریان مستمر و یک چشمه جاری است که در بستر زمان گسترده شده است.

استاد سید مهدی موسوی خاطرنشان کرد: برخی می پرسند چرا باید از غدیر تجلیل کنیم؛ امروز که امیر مؤمنانی وجود ندارد! هزار و چهارصد و اندی سال پیش پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم مطالبی را فرموده و عده ای از اصحاب گوش دادند و عده ای هم گوش ندادند.  بعد از رسول اکرم هم این واقعه به دست فراموشی سپرده شده و حادثه دیگری جای آن را گرفته است. امروزه همه مسلمانان در کنار هم به خوبی زندگی می کنند و هیچ مشکلی با هم ندارند. چه ضرورتی دارد که روز عید غدیر را گرامی بداریم؟

وی افزود: به عبارت دیگر در اینجا دو شبهه مطرح است:

• شبهه اول این است که ضرورت پرداختن به غدیر چیست؟
• شبهه دوم آن است که این بحث شاید فتنه انگیز و اختلاف افکن باشد و حساسیت ایجاد کند.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه اضافه نمود: به هر حال در این کره خاکی میلیون ها مسلمان زندگی می کنند اما پیرو غدیر نیستند. چون بعد از رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم دو مکتب و مدرسه شکل گرفت: مدرسه خلفا و مدرسه ائمه، مکتب امامت و دیگری مکتب خلافت؛ مکتب تفکر غدیر و دیگری مکتب تفکر سقیفه؛ کار به آن نداریم که کدام حقّ و کدام باطل است. اما گاهی شبهات را در کتاب های خودشان مطرح می کنند و اینطور می نویسند که بگذارید این واقعه در زوایای تاریخی بماند تا در قیامت که یوم تبلی السرائر است، حقیقت آشکار بشود.

پاسخ شبهه اول، دلایل تجلیل غدیر:

الف: انتخاب مذهب صحیح

استاد موسوی خاطرنشان کرد: اولین دلیل تجلیل از غدیر انتخاب مذهب صحیح است؛ امروزه یک انسان و جوان به عنوان فرد مسئولیت پذیر می خواهد نماز، روزه، حج و دیگر اعمال دین خود را انجام دهد؛ مثلا:

 وقتی به تفسسیر قرآن رجوع می کند، می خواند که درباره یکی از آیات، ضحاک، یا واصل بن عطا یا ابن عباس یا علی بن ابی طالب علیه السلام اینطور گفته اند؛ این فرد می خواهد بداند که کدام نگاه تفسیری معتبرتر، حجت، صحیح و درست است و قولش به قول پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نزدیک تر است.

یا در نماز آیا سجده بر خاک صحیح است یا بر فرش هم می توان سجده کرد؟

یا در اذان باید «حیّ علی خیر العمل» را بیان کنیم یا بگوییم: «الصلاة خیر من النوم»

یا در حج آیا باید طواف نساء را انجام بدهیم یا نه؟

در مسائل اعتقادی آیا باید قال الصادق و قال الباقر علیهما السلام را زمزمه کنیم یا کلام دیگر نحله ها و فرق را بشنویم؟

وی در ادامه افزود: پس اول ضرورت بحث غدیر در آن است که غدیر قالب مذهب ما را شکل می دهد؛ از این رو غدیر بحث انتخاب مذهب و انتخاب احکام عملی و اعتقادات است.

ب: مراجعه به مرجع و ولایت فقیه

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: بحث غدیر تنها بحث امامت امیر مؤمنان نیست؛ بلکه آغاز امامت یک امام است؛ یعنی وقتی امیر مؤمنان را به عنوان امام شناختیم، بعد امام حسن و بعد از ایشان امام حسین علیهم السلام تا امام عسکری علیه السلام و بعد از ایشان بحث امام زمان عج مطرح می شود و در سلک انتظار می آییم. یعنی غدیر یک حلقه ای را ایجاد می کند که یازده امام در او قرار دارند و 250 سال طول کشیده است.

وی افزود: بعد از آن بحث امام زمان (عج) مطرح می شود و بعد از آن نوّاب خاص و بعد از آن نوّاب عام که همان مرجعیت باشند و بعد از آن بحث ولایت فقیه مطرح می گردد.

استاد موسوی اضافه نمود: پس در غدیر نظریه دوازده امام و اثناعشری بودن نهادینه می شود؛ در غدیر است که بین امامت و عاشورا و مهدویت پیوند ایجاد می شود؛ در درون مکتب غدیر است که مکتب انتظار و مهدویت بیرون می آید.

ج: الگودهی غدیر

استاد سید مهدی موسوی خاطرنشان کرد: سومین دلیل در رابطه با تجلیل از غدیر آن است که غدیر به ما الگو می دهد؛ می گوید: به او تمسک کن و روش را از او بگیر. می گوید: اگر می خواهی کشور را اداره کنی، عهدنامه مالک اشتر را بخوان و به او عمل کن. پیامبر را می خواهی بشناسی نهج البلاغه را مطالعه کن؛ روش دعا کردن را می خواهی بشناسی، صحیفه سجادیه را ببین. برخورد با ظالم را می خواهی مطالعه کنی، تاریخ کربلا را مطالعه کن.

پاسخ شبهه دوم:

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: در شبهه دوم می گویند که باید این بحث ها را در خصوصی مطرح کرد و الا تقریب مذاهب از بین می رود؛ باید گفت: می خواهیم بگوییم مراد از تقریب مذاهب این نیست که دور هم بنشینیم و همه مذاهب را به یک مذهب تبدیل نماییم که  همه دیدگاه های ما و آنها را تأمین کند. مثلا اذان آنها «الصلاة خیر من النوم» دارد و اذان ما «حیّ علی خیر العمل»؛ این دو را یکی کنیم و نظر هر کدام را تأمین کنیم؟ نمی شود. هر کدام جایگاه خود را دارد.

استاد موسوی خاطرنشان کرد: پس اولا منظور از تقریب مذاهب یکی کردن مذاهب نیست و ثانیا آنکه اختلاف و فتنه بد است و همه هم قبول دارند اما اگر به قیمت از بین رفتن یک مذهب باشد، درست نیست و باید بعضی از مطالب را بیان کرد.

وی در ادامه بیان کرد: مثلا امیرمؤمنان علیه السلام بعد از  25 سال خانه نشینی به خلافت رسید؛ مردم جمع شدند و ایشان را بر سرِ قدرت رسیدند؛ ایشان بعد از به قدرت رسیدن با آن سه نفر مدارا نکرد؛ همان سه نفری که سبب جنگ جمل و صفین و نهروان شده اند.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: طلحه، زبیر و معاویه علمدار جریانات سیاسی بودند. اگر امام دو استان را به طلحه و زبیر می داد، و معاویه هم در امارت شام ابقا می کرد، به ظاهر مخالف جدّی دیگری نداشت؛ اما حضرت امیر علیه السلام می خواست تا مدیریت کلّ جامعه را داشته باشد. اصلاحات او جدّی باشد و بر اساس سنّت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم عمل نماید و نه بر اساس این سنت انحرافی که ایجاد شده بود.

وی در بیانی دیگر از پاسخ شبهه دوم خاطرنشان کرد: اگر گاهی مسائل را مطرح می کنیم، به خاطر آشکار شدن حقیقت و حقّ است و در این حیطه اشکالی ندارد که برخی از مسائل را مطرح نماییم.

استاد سید مهدی موسوی از اساتید حوزه علمیه قم در بخش پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید در خلاصه ای از مطالب فوق بیان کرد: گاه شبهه می کنند که چه ضرورتی دارد از غدیر تجلیل کنیم؛ در جواب عرض کردیم که می خواهیم مذهب انتخاب کنیم و باید بدانیم که تفسیر قرآن، احکام و اعتقادات را از چه کسی باید یاد بگیریم, و اینکه اگر غدیر آمد، امامت و مهدویت و انتظار هم می آید. وی افزود: در جواب شبهه دوم گفتیم: بحث غدیر اختلاف انگیز نیست؛ حرف نادرستی است که فکر شود تقریب مذاهب به عنوان یکی کردن مذاهب باشد؛ توهین و جسارت از طرف هیچ یک نباید باشد اما حق باید روشن بشود./270/260/20/