هدف از خلقت انسان، معرفت و شناخت و سپس عبادت و بندگی خداوند است. امام حسین علیه السلام می فرمایند: خداوند بندگان را خلق نکرد، مگر برای این که او را بشناسند و به او معرفت حاصل کنند و وقتی خدا را شناختند او را عبادت کرده و با عبادت او از بندگی غیر خدا بی نیاز شوند. شخصی از آن حضرت سوال کرد معرفت خداوند چیست؟ فرمود: «مَعرفةُ أهلِ كلّ زمانٍ امامَهم الّذى يجبُ عليهم طاعتُه.» شناخت خداوند، عبارتست از معرفت و شناخت پیدا کردنِ اهل هر زمانی، نسبت به امام خود که اطاعت او بر آنان واجب است.

به مناسبت ایام شهادت و عزای امام حسین بن علی علیهما السلام و اصحاب با وفای ایشان، استاد سید محمد مهدی موسوی حجازی، از اساتید حوزه علمیه قم، در موضوع «شیعه حسینی، شیعه مهدوی» با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای این گفتگو خاطرنشان کرد: یکی از والاترین مقاماتی که در لسان روایات برای مومنین وجود دارد، رسیدن به جایگاه تشیّع و ملقّب شدن به لقب «شیعه» است و آن چنان که از مجموع احادیث برداشت می شود، هر کسی نمی تواند خود را به این مقام متصف بداند بلکه شیعه کسی است که دارای صفات و ویژگی‌های خاصی باشد.

شیعه کیست؟

وی در ادامه اضافه نمود: هدف از خلقت انسان، معرفت و شناخت و سپس عبادت و بندگی خداوند است. امام حسین علیه السلام می فرمایند: خداوند بندگان را خلق نکرد، مگر برای این که او را بشناسند و به او معرفت حاصل کنند و وقتی خدا را شناختند او را عبادت کرده و با عبادت او از بندگی غیر خدا بی نیاز شوند.

استاد موسوی حجازی افزود: شخصی از آن حضرت سوال کرد معرفت خداوند چیست؟

فرمود: «مَعرفةُ أهلِ كلّ زمانٍ امامَهم الّذى يجبُ عليهم طاعتُه.» شناخت خداوند، عبارتست از معرفت و شناخت پیدا کردنِ اهل هر زمانی، نسبت به امام خود که اطاعت او بر آنان واجب است.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: اولین گام برای وارد شدن به دائره‌ تشیّع، شناخت و معرفت به امام عصر و حجت خدا است. اگر کسی ائمّه‌ معصومین را، چنان که باید و شاید، شناخت و به مقامات آنان و جایگاهشان اعتراف نمود و طوق ولایت آن بزرگواران را به گردن آویخت وارد دائره‌ شیعیان شده و اولین قدم را برای رسیدن به این مقام برداشته است.

وی اضافه نمود: مرحوم شیخ صدوق رضوان الله علیه در کتاب گرانسنگ صفات الشیعه، احادیثی را گردآوری نموده است که بیانگر ویژگی‌های والای شیعه و صفات آنان است. از باب نمونه به موارد ذیل اشاره می شود:

1. در روایت بیست و ششم از این کتاب امام صادق علیه السلام به مفضل بن قیس می فرماید: تعداد شیعیان ما در کوفه چقدر است؟

وی جواب می دهد: پنجاه هزار نفر.

امام این سوال را چند مرتبه تکرار کردند تا این که به وی فرمودند: آیا فکر می کنی تعداد شیعیان ما بیست نفر باشد؟ دوست دارم در کوفه بیست و پنج نفر باشند که امامت ما را بشناسند (و به آن اعتراف داشته باشند)

1. در حدیث بیست و هشتم از همان کتاب امام علیه السلام می فرماید: برترین شما کسی است که معرفتش نسبت به ما اهل بیت از دیگران بیشتر باشد.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه خاطرنشان کرد: از این رو امام صادق علیه السلام به ابن یعفور فرمودند:

«مَنْ عَرَفَ اَلْإِمَامَ مِنْ  آلِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِمُ السَّلاَمُ وَ تَوَلاَّهُ ثُمَّ عَمِلَ لِنَفْسِهِ بِمَا شَاءَ مِنْ عَمَلِ اَلْخَيْرِ قُبِلَ مِنْهُ ذَلِكَ وَ ضُوعِفَ لَهُ أَضْعَافاً كَثِيرَةً فَانْتَفَعَ بِأَعْمَالِ اَلْخَيْرِ مَعَ اَلْمَعْرِفَةِ فَهَذَا مَا عَنَيْتُ بِذَلِكَ وَ كَذَلِكَ لاَ يَقْبَلُ اَللَّهُ مِنَ اَلْعِبَادِ اَلْأَعْمَالَ اَلصَّالِحَةَ اَلَّتِي يَعْمَلُونَهَا إِذَا تَوَلَّوُا اَلْإِمَامَ اَلْجَائِرَ اَلَّذِي لَيْسَ مِنَ اَللَّهِ تَعَالَى»

وی افزود: پس واضح است که شرط قبولی اعمال، معرفت به امام می باشد.

معرفت امام، شرط مغفرت و بخشش گناهان:

استاد سید محمد مهدی موسوی حجازی در این بخش به این روایت از آقا امام صادق علیه السلام اشاره نمود:

« كِتَابُ  فَضَائِلِ اَلشِّيعَةِ ، لِلصَّدُوقِ رَحِمَهُ اَللَّهُ عَنْ  دَاوُدَ اَلرَّقِّيِّ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى  أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ قَوْلُهُ تَعَالَى:  وَ إِنِّي لَغَفّٰارٌ لِمَنْ تٰابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صٰالِحاً ثُمَّ اِهْتَدىٰ  فَمَا هَذَا اَلْهُدَى بَعْدَ اَلتَّوْبَةِ وَ اَلْإِيمَانِ وَ اَلْعَمَلِ اَلصَّالِحِ قَالَ فَقَالَ مَعْرِفَةُ  اَلْأَئِمَّةِ وَ اَللَّهِ إِمَامٍ بَعْدَ إِمَامٍ » (بحار الأنوار ج ۲۷، ص ۱۹۸)

وی افزود: در این حدیث شریف امام صادق علیه السلام در جواب کسی که سوال میکند چرا خداوند متعال در این آیه‌ی کریمه بعد از این که توبه و ایمان و عمل صالح را شمرده است، هدایت را نام برده و آن را با کلمه‌ی‌ثم عطف نموده و فرموده سپس هدایت شود و مراد از این هدایت چیست، می فرماید: مقصود، هدایت به معرفت امامان معصوم و خداوند متعال است.

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: چنان که واضح است، راه برای وارد شدن در جرگه‌ بخشش و مغفرت الهی، معرفت و شناخت است.

وی افزود: در خصوص دیگر علائم و نشانه های شیعه می توان به مواردی چون "اخلاص در نیت" و "تقوا" و "ورع" و "زهد" اشاره کرد. به این حدیث دقت بفرمایید:

امام صادق علیه السلام به مفضل می فرمایند: «إنّما شیعة جعفرٍ مَن عَفّ بطنه و فرجه و اشتدّ جهاده و عمل لخالقه و رجا ثوابه و خاف عقابه فإذا رأيت اولئك فاولئك شيعةُ جعفر.»

یعنی فقط و فقط شیعه‌ جعفر بن محمد صادق علیه السلام کسی است که در خوردنی‌ ها و نیز در خصوص مسائل جنسی عفت داشته باشد و‌ گرد گناه نچرخد و بسیار کوشش در انجام وظائف شرعی داشته باشد و برای رضای خالقش کار کند و به ثواب و پاداش الاهی امید داشته و از عذاب او بترسد. چنین اشخاصی شیعیان واقعی هستند.

استاد موسوی حجازی خاطرنشان کرد: به هرحال از بررسی مجموع روایات برداشت می شود که برای شیعه، یک سری مشخصات و ویژگی‌هایی وجود دارد که در هر زمانی باید به آن صفات آراسته بود تا بتوان این نام مقدس را بر خود حمل کرد.

وی افزود: پر واضح است که وقتی امامان معصوم علیهم السلام این ملاک ‌ها را برای ارزیابی شیعه و مؤمن قرار داده ‌اند، دیگر تفاوتی نمی کند که شخصی که می خواهد دارای این ملاک ها باشد، در چه زمانی به سر برد و آیا در دوران بنی امیه یا بنی العباس باشد یا در دوران غیبت امام زمان (عج) زندگی ‌کند. شیعه‌ واقعی در تمام دوران ‌ها باید به این  ویژگی ‌ها آراسته باشد.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه اضافه نمود: پس‌ می توان ادعا کرد شیعه‌ حسینی همان شیعه‌ مهدوی است و اگر شیعیانِ واقعیِ حضرت مهدی عجل الله فرجه الشریف در زمان امام حسین علیه السلام به سر می بردند، به یاری حضرت اباعبدالله برخواسته و در زمره‌ دفاع کنندگان از ایشان بودند؛ چنان که اگر زهیر بن قین ها و مسلم بن عقیل ها هم در کنار حضرت بقیة الله باشند در کنار ایشان با جبهه‌ی باطل می جنگند و در زمره‌ی یاران ایشان خواهند بود./270/260/21/