استاد محمد باقر ساعی ور، از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به ادامه بحث در موضوع «خانواده در قرآن» پرداخت.
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای ششمین قسمت از گفتگو خاطرنشان کرد: در قسمت گذشته به بیان موارد و روش های تربیت قرآنی اشاره شده است؛ در این قسمت به بیان «مبانی و محیط تربیت فرزند در قرآن» اشاره خواهیم کرد.
مبانی تربیت فرزند در قرآن
الف: سرمایه های انسانی
استاد ساعی ور خاطرنشان کرد: یکی از آن مبانی که بر انسان یک دید خاص و بصیرت می دهد، سرمایه های انسان است؛ یکی از مبانی فلسفی تربیت، این است که این انسان با سایر موجودات فرق می کند؛ انسان قابل تربیت نامحدود است.
وی افزود: سایر موجودات یا قابل تربیت نیستند و آن خصوصیات طبیعی شان آنها را تغییر و تحول می دهند و مثل خاک خصوصیات طبیعی دارد و بعد ازمدتی به عنصری طبیعی تبدیل می شوند؛ یا اگر قابلیت تربیت هم داشته باشند، این قابلیت محدود است؛ در نباتات و حیوانات امکان دارد، اما محدود است؛ اما انسان تربیتش قابلیت گسترده ای دارد تا خلیفة اللهی و تا محدوده ای که امام المتقین بشود و تا محدوده ای که مظهر تمام صفات الهی بشود، راه دارد.
این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: این انسان با این گستردگی امکان تربیت، انسان را پشتوانه ای برای اهتمام به فرزند است؛ انسان یک موجودی است که از نشئه طبیعت تا نشئات بالا امکان تربیتش هست؛ این انسان با این امکان تربیت را می خواهیم تربیت کنیم.
ب: فطرت
استاد محمد باقر ساعی ور خاطرنشان کرد: انسان فطرت دارد؛ پس فطرت را باید شکوفا کرد؛ موانع شکوفایی آن را از بین برد؛ عوامل شکوفایی آن را تقویت نمود.
چهارمین بخش: محیط تربیتی
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در بخش دیگری از گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: تا کنون به سه بحث «موارد»، «اسلوب ها و روش ها» و همچنین «مبانی» تربییت قرآنی اشاره شده است.
وی افزود: چهارمین ضلع از امور مربوط به تربیت قرآنی کودکان که بخشی از محققین تربیت به آن اشاره کرده اند و نکته خیلی مهمی برای جهان امروز ما و برای دوران ماست، توجه به محیط های تربیت است. این محیط ها می تواند «محیط بسته»، «محیط باز» یا «محیط متضاد» باشد.
محیط بسته
استاد ساعی ور خاطرنشان کرد: در محیط بسته تربیت آسان است؛ همه یک نوع حرف می زنند؛ در بچه شک و شبهه ای ایجاد نمی شود؛ بچه آرامش دارد،؛ پدر همان حرفی را می زند که مادر و معلم و دوست همان حرف را می زند. این فضا، فضای محیطی آسانی است.
محیط متضاد
وی افزود: تربیت در این فضا سخت است؛ تربیت فرزند در این محیط فرق می کند؛ محیط ناهمگونی که حتی ممکن است پدر و مادر هم یک حرف را نزنند. چه برسد به معلم و محیط و رسانه و دوست و ... محیط متضاد با محیط بسته فرق می کند؛ در محیط متضاد چه چیزی باید به فرزند داد که بتواند رشد بکند؛ اگر ارزش ها را به او بدهیم، فردا همین ارزش ها را آن یکی خرابش می کند. اگر توصیه نماز را به او بدهیم، آن یکی هم توصیه لذت گرایی رابه او می دهد.
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در محیط متضاد اهتمام اول باید روی این باشد که بچه را اول از داخل بزرگ کنیم؛ یعنی به او شخصیتی بدهیم تا آسیب پذیرنباشد و به تعبیری واکسینه بشود که به راحتی حرف ها را قبول نکند.
وی اضافه نمود: وقتی فرزند واکسینه شد و به شخصیتی رسید که حرف ها را با هم مقایسه و تحلیل کند، می توانیم ارزش ها را به او بدهیم؛ اما مهم، کرامت دهی به بچه و شخصیت دهی به اوست؛ به خود آوردن بچه است؛ از درون خود را مصون سازی کردن است تا این مصون سازی و بتون سازی درونی سبب بشود که بعدها بتوانیم روی این ساختمان جزئیات و فروعاتش را، از قبیل خصوصیات اخلاقی و احکام دینی، به او تبیین کنیم و از محیط منحرف هم مصون بشود.
استاد ساعی ور تأکید کرد: در این محیط متضاد قبل از اینکه به او احکام و خصوصیات بدهیم، باید به او مصون سازی خودش را بدهیم. شخصیت سازی و حریت سازی به او داده شود و قوه تفکر و تحلیل را در او تقویت کنیم. این موارد سبب می شود که بچه در محیط متضاد مصون بماند و سبب می شود که به راحتی حرف های منحرف را انبار نکند؛ این حرف ها را از صافی می گذراند؛ چون خودش هم شخصیت یافته است
وی افزود: نکته مهم ایجاد شخصیت و کرامت دهی به فرزند است؛ اصل کرامت دهی به فرزند، اصل شخصیت دادن به فرزند، از اصولی است که کلیت آن از دین استفاده می شود؛ پیامبر با بچه ها بازی می کرد؛ به بچه ها سلام می داد؛ به سؤالاتشان اهتمام می داد؛ در سیره ائمه اطهار علیهم السلام هم شبیه اینها را می بینیم.
استاد ساعی ور تأکید کرد: یکی ازمصون سازی های در تربیت، شخصیت دادن، حریت دادن، قوه تفکر دادن به فرزندان است. برخی از کتاب های تربیتی این نکته مهم را را نوشته اند؛ پیشنهاد دارم و خیلی خوب می شد که بحث تربیت فرزند در یک سطحی برای زوج هایی که تازه ازدواج کرده اند، بیان می گردید؛ همان گونه که برای کسانی که می خواهند گواهینامه رانندگی بگیرند، کلاس های نظری و عملی تشکیل می دهند، لااقل برای زوج های جوان این بحث های تربیتی، منسجم، علمی، با پشتوانه استدلال روشن، منطقی روشن می شد و به عنوان مثال، وقتی خطبه عقد خوانده می شد، این جزوه ها هم به آنها بدهیم.
/270/260/21/