به مناسبت هشتم ربیع الاول، سالگرد شهادت امام ابامحمد حسن عسگری علیه السلام، استاد روح الله نمازی از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: آنگونه که در تاریخ نقل شده است، امام حسن عسگری علیه السلام، در هشتم ربیع الثانی در سال 232 هجری قمری در مدینه متولد شدند؛ البته برخی نیز ششم ربیع الثانی را ذکر کرده اند. پدر بزرگوارشان امام هادی علیه السلام و مادرشان، حُدَیث، و برخی به نام «حدیثه» یاد کرده اند.
وی افزود: در مورد وجود نازنین امام حسن عسگری علیه السلام باید گفت درباره ازدواج و تعداد فرزندان حضرت علیه السلام اختلاف نظر وجود دارد. البته بنا بر نظر مشهور، حضرت علیه السلام همسری را اختیار نکردند؛ ولی از طریق کنیز دارای فرزند شدند. مشهورترین فرزند حضرت نیز حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف است؛ بنا بر نقلی که آمده، نام مادر مکرمه ایشان، «حضرت نرجس خاتون» بوده است.
استاد نمازی خاطرنشان کرد: علاوه بر این فرزند مبارک، در نقل های دیگر، نام فرزندان دیگری نیز برای حضرت علیه السلام نقل گردیده است؛ اگر چه نظر «ابن حزم آندلسی» بر این است که اساسا امام عسگری علیه السلام فرزندی از خود به جا نگذاشته اند!
وی اضافه نمود: در مقابل نظر ابن حزم آندلسی، بعضی نقل ها علاوه بر وجود نازنین امام عصر علیه السلام، فرزندانی را به امام عسگری علیه السلام نسبت می دهند؛ که البته بیشتر در کتب اهل سنت این مطلب بیان گردیده است؛ «ابن ابی الثلج» نام برخی از این دختران حضرت را، «فاطمه» و «عایشه» دانسته است که کنیه عایشه را «امّ موسی» بیان کرده است؛ و البته نام یکی دیگر از فرزندان امام علیه السلام را «موسی» معرفی کرده است؛ در برخی کتب تشیع، دختران نام برده را به عنوان خواهران حضرت قلمداد کرده اند و می توان گفت تنها فرزند امام عسگری علیه السلام حضرت ولی عصر ارواحنا فداه است.
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در مورد شهادت امام حسن عسگری علیه السلام باید گفت حضرت در خفقانی شدید، به همراه پدر بزرگوارشان امام هادی علیه السلام زندگی می کردند.
وی افزود: دوران امام حسن عسگری علیه السلام همزمان با سه خلیفه عباسی بوده است؛ «معتز عباسی (252 -255)، «مهتدی عباسی» (255- 256) و «معتمد عباسی» که او فرمان شهادت حضرت علیه السلام را صادر می کند. امام حسن عسگری علیه السلام در زمان شهادتشان تنها 28 سال از عمر شریفشان گذشته بود و با سمّ به شهادت رسیدند.
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: برخی از علما همانند «شیخ مفید اعلی الله مقامه الشریف» بیان می کند که نمی توان عنوان «مسمومیت» را برای حضرت قلمداد کرد. شیخ مفید اعلی الله مقامه الشریف می نویسد که امام حسن عسگری علیه السلام به مرگ طبیعی فوت کردند؛ اما با توجه به روایت معروفی که داریم، این کلام شیخ مفید اعلی الله مقامه الشریف نقض می شود. روایت بیان می دارد: «ما منّا الا مقتول او مسموم»
استاد روح الله نمازی خاطرنشان کرد: در رابطه با ارتباط امام با شیعیان، باید گفت درآن دوران، تقیه بسیار زیاد بود و امام به صورت مستقیم نمی توانستند تا با مردم در ارتباط باشند؛ به همین خاطر درشهرهای مختلف نمایندگانی را برگزیدند.
وی افزود: مهمترین شخصی که به عنوان نماینده خاصّ ایشان بود، عثمان بن سعید است؛ او بعد از شهادت امام عسگری علیه السلام، در زمان غیبت صغری به عنوان یکی از نمایندگان خاص امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف به حساب آمده است.
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: از دیگر نمایندگان حضرت می توان به احمد بن اسحاق بن عبدالله اشعری اشاره کرد که نمایندگی حضرت در قم را به عهده داشتند و همینطور به نماینده حضرت در اهواز، یعنی ابراهیم بن مهزیار، پدر علیّ بن مهزیار می توان اشاره نمود. یکی دیگر از نمایندگان حضرت، ابرهیم بن عبده، نماینده حضرت در نیشابور است.
وی اضافه نمود: اینها کسانی بودند که سؤالات مردم را به امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف می رساندند و پاسخ های حضرت را آنها می رساندند؛ یکی دیگر از وظایف نمایندگان حضرت آن بود که به تقویت مالی شیعیان و نیازمندان اقدام نمایند و کمک های مالی را به آنها برسانند.
استاد روح الله نمازی خاطرنشان کرد: امام حسن عسگری علیه السلام به همراه پدر بزرگوارشان، امام هادی علیه السلام در محله عسگر، زندگی می کردند و محل تدفینشان هم در همان خانه بوده است.
وی افزود: وقتی امام عسگری علیه السلام به شهادت می رسند، عثمان بن سعید بود که کارِ مراسم تدفین امام را انجام می دادند؛ و امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف در حالی که پنج سال از عمر شریفشان می گذشت، بر پیکر نازنین پدر بزرگوارشان نماز خواندند.
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: حاکمان جور در پی حضرت بودند تا ایشان را به قتل برسانند؛ و به این ترتیب، 69 سال غیبت صغرای حضرت آغاز گردید و در این مدت، امور را با نواب خاص خود، پی می گرفتند و امور مسلمان ها را رسیدگی می کردند؛ تا اینکه در سال 329 هجری قمری غیبت کبرای آن منتظر آغاز گردید.
وی اضافه نمود: وقتی شهادت امام حسن عسگری علیه السلام را در هشتم ربیع الاول به سوگ می نشینیم، شام شهادت، تاج گذاری امامتِ امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف را جشن می گیریم؛ ما امامت کسی را جشن می گیریم که هنوز در قید حیات هستند و ان شاء الله چشمان گنهکار ما به نگاه امام مهربانمان بیفتد؛ و ان شاء الله با ظهورشان عدالت را در زمین بگسترانند ؛همان گونه که ظلم و جور در زمین گسترده شده است.
/270/260/21/