استاد روح الله نمازی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «اهمیت نماز باران» پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: یکی از مستحباتی که در دین مبین اسلام وجود دارد، بحث «نماز باران» یا همان «صلاة الاستسقاء» است؛ در مواردی که در کشورهای اسلامی خشکسالی رخ می دهد و نزول رحمت و باران در آن مناطق کم می شود، انسان ها به این وسیله دست به دامان خداوند متعال می زنند.

وی افزود: البته ما همیشه به خداوند متعال نیاز داریم و خود همین نماز باران هم یک دلیل متقن بر وحدانیت خداوند متعال و قدرت الهی است که این مشکلات حل نمی شود، مگر با نگاه رحمت خداوند متعال بر بندگانش و رأفت الهی است که می گویند این محبت هزاران با از محبت مادر به فرزندش بیشتر است.

استاد روح الله نمازی در ادامه بیان کرد: ما می دانیم که تمام این برکات و نزولات آسمانی از سوی پروردگار عالم است و تا خدا اراده نکند و مشیت الهی نباشد، امر محق نمی شود. در آیه آخر سوره مبارکه ملک می خوانیم «قل أرأیتم إن أصبح ماؤکم غورا فمن یأتیکم بماء معین» وقتی مایه زندگانی که آب است، از بین برود، چه کسی می تواند آب را برای شما نازل کند و برگرداند تا شما بتوانید این برکات را داشته باشید.

وی اضافه نمود: در آیه ای دیگر می خوانیم: «و لو أنّ أهل القری آمنوا و اتقوا لفتحنا علیهم برکات» اگر مردم ایمان و تقوا داشته باشند، خداوند به واسطه ایمان و تقوا برکاتش را برای آنها نازل می کند.

این استاد حوزه علمیه قم تصریح کرد: خداوند علت عدم نزول باران و علت خشکسالی ها را خودِ انسان معرفی می کند. بحث گناه مطرح است؛ اینکه انسان توبه کند و به سوی خدا بیاید. این توبه باعث می شود که خدای متعال، رحمتش را شامل حال بندگان نماید.

وی افزود: در رابطه با بحث نماز باران باید گفت این نماز، دارای مقدماتی است که در کتاب ها به آن اشاره شده است. اولین نکته در این است که مردم باید توبه کنند و اعتراف آن کنند که گناهان ما است که باعث شد تا نزول باران و برکات از ما کم بشود و آن فضل الهی شامل حال ما نشود. توبه نیز باید توبه ای نصوح و پایدار باشد

استاد نمازی خاطرنشان کرد:نکته دیگر برای خواندنِ نماز باران آن است که سه روز را روزه می گیرند؛ این امر سنت اهل بیت علیهم السلام بوده است؛ آن زمانی که در مرو خشکسالی شد، حضرت رضا علیه السلام فرمودند تا مردم سه روز روزه بگیرند و بعد، با پایی برهنه از شهر بیرون می روند.

وی اضافه کرد: در توصیه های اهل بیت علیهم السلام آمده است که پیرمردها و کودکان را با خود بیاورند تا به این وسیله جلب رحمت الهی بشود؛ حتی می گویند حیوانات را با خود بیاورند.

وی افزود: در حدیث آمده است: حضرت سلیمان با اصحاب خود برای نماز باران‏ بیرون می‏ رفت. در راه، به مورچه ‌ای برخورد که یکی از پاهایش را به‏ آسمان بلند کرده و می‏ گوید: «خدایا! ما مخلوقات ضعیف تو هستیم و از روزی تو بی‌ نیاز نیستیم، پس به سبب گناهان بنی آدم، ما را به هلاکت‌ مرسان.» حضرت سلیمان علیه‌ السلام به اصحاب خود فرمود: «برگردید! همانا به خاطر دعای غیر خودتان سیراب شدید!....» ( من لا یحضرالفقیه، ج۱، ص۵۲۴.) پس خیلی هم نباید مغرور بود، خداوند گاهی به خواسته مورچه ‌ای، رحمت‌ خود را بر بندگان نازل می‏ کند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: سفارش شده است که مردم به بیابان بروند و نماز باران بخوانند. این نماز دو رکعت است که در رکعت اول، 5 قنوت و در رکعت دوم  4 قنوت دارد. در قنوتش هر دعایی بکند، برای آمرزش، طلب مغفرت، طلب روزی و رحمت باشد می تواند تا خدا رحمتش را بر بندگانش نازل کند. بعد از نماز هم تسبیح بگوید و مردمی هم که نماز را خوانده اند، این اذکار را تکرار کنند؛ این امر باعث می شود که خداوند متعال حتی به واسطه دعای یک نفر یا چند نفر از آنها که از روی اخلاص توبه کرده باشند، فضلش را شامل حال بندگان می کند.

وی افزود: چند سال است که ما با کرونا درگیر هستیم؛ این هم گوشزدی است که خداوند متعال می فرماید با یک ویروس کوچک عالمی گرفتار شده اند؛ این امر باعث می شود که مردم بیشتر به خدا روی بیاورند. دعاهایی که برای رفع بلا آمده است، باید خوانده بشود؛ چرا که واقعا اثرگزار است. البته رعایت نکات بهداشتی بر سر جای خودش، اما دعا باعث می شود که رحمت الهی نازل بشود.

استاد روح الله نمازی خاطرنشان کرد: خشکسالی در زمان خود معصومین علیهم السلام هم اتفاق می افتاد؛ مگر در زمان امام رضا علیه السلام نبود! به برکت وجود آن بزرگواران و دعای آنها باران نازل شد. اکنون هم علمایی که عمری کلام اهل بیت علیهم السلام را خوانده اند و نفسشان گرم است، در میان ما وجود دارد. مردم از آنها تقاضا کنند تا دعا کنند و به کمک و یاری آنها و به فضل پروردگار عالم باران نازل بشود. ما اهل بیت علیهم السلام را واسطه فیض قرار می دهیم تا خداوند متعال نیم نگاهی به ما کند.

وی اضافه نمود: اشک هایی که مردم برای توبه و نزول باران بر چشم ها نازل می شود، اثرگزار است. کشاورزان در سختی هستند و دوران سختی را طی می کنند و ان شاء الله با نزول باران رحمت الهی مشکلاتشان کاسته بشود. مردم نیز بعد از توبه ای که کردند و بارانی که نازل گردید، دوباره به گناهان و کارهای ناشایست گذشته برنگردند و آن گناهان را انجام ندهند؛ و الا دوباره رحمت الهی از ما بازگردانده می شود.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: یک نمونه مشهور نماز بارانی است که آیت الله سید محمدتقی خوانساری در قم می خوانند. در زمان متفقین که ایران عملا  اشغال شده بود از سوی قوای بیگانه و خشکسالی و قحطی بیداد می کرد؛ مردم پناه می آورند نزد این عالم طراز اول و عرضه می دارند که خطر خشکسالی و قحطی آن ها را تهدید می کند و کشتزارهایشان در حال نابودی است. آیت الله خوانساری به همراه عده ای از مردم به بیابان های اطراف قم می روند و نماز باران را به جا می آورند. روز اول باران نمی آید، دوباره آیت الله روز دوم نماز باران را می خوانند و روز سوم باران می آید. این اتفاق در آن روزها در رسانه ها بازتاب پیدا می کند و حتی نیروهای خارجی حاضر در ایران اظهار شگفتی می کنند؛ چون برآوردهای آنها نشان می داده که هیچ بارانی نخواهد بارید، بنابراین مهم این است که انسان در درخواست و دعای خود مداومت داشته باشد.

وی افزود: یکی  دیگر از نمونه های نماز باران، نماز باران حاجی کلباسی در اصفهان است؛ در زندگی نامه آیت الله حاج محمدابراهیم کرباسی (۱۲۶۱-۱۱۸۰ ق) آمده است که یک سال به دلیل کاهش نزولات جوی، خشکسالی و قحطی، مردم نگران و دست اندرکاران و کارگزاران این ناحیه، دچار استیصال و درماندگی شدند و از حاجی کلباسی خواستند که به بیرون شهر رفته به همراه مردم نماز باران بخواند. به دنبال آن ناگهان ابری متراکم، آسمان اصفهان را فراگرفت و ساعتی بعد، ریزش باران به طور مداوم آغاز گردید و بدین گونه مردم از عوارض کاهش منابع آب و خشکسالی نجات یافتند. (جامع النورین، ملا اسماعیل سبزواری، ص ۳۳۳؛ کاروان علم و عرفان، ج ۱، ص ۱۰۹ و ۱۰۸.)

استاد نمازی در ادامه بیان کرد: :یکی دیگر از نمونه های نماز باران، نماز سید عبدالحسین مرعشی در زنگبار است؛ در خشکسالی سال ۱۹۰۰میلادی، سید عبدالحسین مرعشی از شیعیان زنگبار خواست تا پس از نماز صبح، نماز استسقاء بجا آورند. پس از اتمام این مراسم، باران شروع به باریدن کرد. (روغنی، شیعیان خوجه در آئینه تاریخ، ص۸۱)

وی اضافه نمود: گاه دیده می شود که برخی می پرسند بارها دیده شده است که نماز باران خوانده می شود؛ اما باران نازل نمی شود؛ در پاسخ باید گفت نماز خواندن مقتضی است؛ خداوند این تکلیف را برعهده ما گذاشته است؛ اما حال به نتیجه برسد یا نه، با خداوند است و ما صرفا مأمور به تکلیف هستیم. باید دید که مصلحت خدداوند چیست. ثانیا مانند دعا کردن است؛ برخی می گویند که دعا می کنیم و مستجاب نمی شود؛ باید دید همه شرایطی که دعا دارد و در آیات و روایات بیان شده است، به کار بردیم؟

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: اگر انسان با دید انصاف بنشیند و حساب کند، می بیند که باز کار به خود انسان برمی گردد. وقتی نماز خواندند، با توبه واقعی انجام شده است؟ خداوند عالم تر است. شاید به این صورت باشد نماز می خوانند که صرفا خشکسالی برطرف بشود؛ نه آنکه واقعا از دل توبه کرده باشند.

وی افزود: ما نمی گوییم که همه چیز با امر توسل حل می شود؛ ما نمی گوییم که مثلا کرونا صرفا و صرفا با امر توسل برطرف می شود.  خودِ اهل بیت علیهم السلام هم رعایت نکات بهداشتی را داشتند؛ با اینکه معصوم بودند و ارتباط قوی با خدا داشتند. مگر در زمان امیرالمؤمنین علیه السلام در کوفه طاعون نیامد؟ چرا در زمان آن حضرت مردم کوفه آن همه کشته دادند و با وجود مولا، بلا از آنها برداشته نشد. می توان گفت که رعایت کردن و گناه نکردن، مکمل همدیگر هستند.

استاد نمازی خاطرنشان کرد: توسل جای خود را دارد و اینکه به پزشکی اعتقاد داشته باشیم، ناقض یکدیگر نیستند. وسایل و تجهیزات مادی هم هست، در کنارش توسل هم هست؛ نه اینکه صرفا توسل داشته باشیم. خیلی از کسانی که مدرنیته را کنار گذاشته اند، خودشان هم گرفتار کرونا شدند. پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله و سلم وقتی یک بیمار جزامی را می دید، برای بیعت گرفتن، با او دست نمی داد و مراعات می کرد.و

وی اضافه نمود: ان شاء الله خداوند متعال رحمت خود را به مردم نازل نماید. چه اینکه ما درد مردم را می بینیم.

/270/260/20/