استاد مهدی احدی، از اساتید حوزه علمیه قم، در گفت‌وگو با خبرنگار پایگاه اطلاع ‌رسانی نشست دوره‌ ای اساتید، به تبیین ابعاد مختلف واقعه مباهله پرداخت و با استناد به منابع معتبر اهل سنت، چهار نکته کلیدی را درباره این رویداد مهم تاریخی تشریح کرد که نشان‌ دهنده جایگاه والای اهل ‌بیت (ع) در قرآن است.

/270/260/21/

چیستی واقعه مباهله

استاد احدی در ابتدای سخنان خود به معرفی واقعه مباهله پرداخت و اظهار داشت: مباهله به معنای نفرین کردن یکدیگر است. در سال نهم هجری، هیأتی از مسیحیان نجران به خدمت پیامبر اکرم (ص) رسیدند و پس از مناظرات دینی، بر سر حقیقت حضرت عیسی (ع) به گفت‌وگو پرداختند. وقتی بحث به نتیجه نرسید، آیه مباهله نازل شد و خداوند به پیامبر دستور داد که با مسیحیان مباهله کند: «فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِن بَعْدِ مَا جَاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَکُمْ وَأَنفُسَنَا وَأَنفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَتَ اللَّـهِ عَلَى الْکَاذِبِین.»

وی افزود: این آیه به وضوح نشان می‌دهد که پیامبر (ص) باید برای مباهله، فرزندان، زنان و جان خود را به میدان بیاورد. اما نکته مهم اینجاست که مصادیق این آیه در روز مباهله چه کسانی بودند؟

چهار نکته اساسی در واقعه مباهله

این استاد حوزه با بیان اینکه چهار نکته کلیدی در این واقعه وجود دارد که هر اندیشمندی را به عمق ماجرا رهنمون می‌کند، تصریح کرد: این چهار نکته به‌قدری روشن و آشکار است که هر محقق منصفی را متوجه مظلومیت امیرالمؤمنین (ع) و خاندانش می‌کند.

نکته اول: معنای واژه تَعَالَوْا

استاد احدی در تبیین نکته اول گفت: در زبان عربی، وقتی کسی در پایین کوه است و به دیگری که بالای کوه است می‌گوید پایین بیا، از واژه «انزل» استفاده می‌کند. اما وقتی کسی بالای کوه است و به دیگری می‌گوید بالا بیا، از واژه «تعال» استفاده می‌کند. پیامبر اکرم (ص) در آیه مباهله می‌فرماید «تَعَالَوْا»؛ یعنی من بالای قله دین هستم، شما هم بیایید بالا. این نشان ‌دهنده اوج مقام نبوت است.

وی ادامه داد: پیامبر (ص) در افق اعلی و در اوج معرفت و کمال قرار دارد و دیگران را به این افق دعوت می‌کند. این همان دعوتی است که قبلاً نیز به مسیحیان فرموده بود: «تَعَالَوْا إِلَىٰ کَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَیْنَنَا وَبَیْنَکُمْ»؛ بیایید به سوی سخنی که میان ما و شما یکسان است. متأسفانه جهل در قالب تمدن، جامعه بشری را فرا گرفته است.

نکته دوم: آرایش ویژه پیامبر خدا (ص) در مباهله

استاد درس خارج حوزه علمیه قم با اشاره به آرایش خاص پیامبر (ص) در روز مباهله اظهار داشت: در روز مباهله، پیامبر (ص) در حالی که دست حسن (ع) را گرفته بود و حسین (ع) را در آغوش داشت و فاطمه (س)  پشت سر ایشان و علی (ع) پشت سر فاطمه (س)  حرکت می‌کردند، از خانه خارج شدند. تمام علمای اهل سنت مانند زمخشری، فخر رازی، آلوسی و دیگران در تفاسیر خود آورده‌اند که منظور از «ابناءنا» حسن و حسین(ع)، «نساءنا» فاطمه زهرا (س)  و «انفسنا» علی بن ابی‌طالب (ع) است.

استاد احدی افزود: این آرایش ساده نیست. چرا پیامبر خدا (ص)، حسن (ع) را با دست راست خود گرفته بود؟ چرا حسین (ع) را در آغوش کشیده بود؟ چرا فاطمه (س)  را پشت سر خود قرار داد و علی (ع) را پشت سر فاطمه (س) ؟ این چینش دارای معنا و پیام عمیقی است.

نکته سوم: چرا حسین (ع) در آغوش پیامبر خدا (ص) بود؟

وی با اشاره به داستانی از منابع اهل سنت گفت: در کتاب‌ های اهل سنت آمده است که روزی پیامبر خدا (ص) با ابوبکر و عمر از کنار خانه فاطمه (س)  عبور می‌ کردند. ناگهان پیامبر (ص) فرمودند اجازه دهید چند لحظه به داخل خانه بروم. وقتی برگشتند، عمر پرسید یا رسول‌الله چرا برگشتید؟ فرمودند: مگر صدای گریه حسینم را نشنیدید؟ عمر گفت شنیدم. پیامبر(ص) فرمودند: آیا دیدید من بی‌توجه داشتم می‌رفتم؟ گفتند بله. پیامبر(ص) فرمودند: این جبرئیل بود که نازل شد و گفت برخیز و حسین را ساکت کن. آسمان به لرزه درآمده است. عرش به لرزه درآمده است. تمام فرشتگان گریه می‌کنند. می‌گویند او چه می‌خواهد؟ اجازه بده تا او را برای او ببریم.

استاد احدی تأکید کرد: اینها را خود علمای اهل سنت نوشته‌اند. پس چرا پیامبر (ص) حسین (ع) را در آغوش گرفت؟ چون در دعای مباهله باید عرش به لرزه درآید. او حسین (ع) را در آغوش گرفت تا تمام فرشتگان آسمان جمع شوند و بگویند ما دعا را مستجاب می‌کنیم، چون حسین در آغوش اوست.

نکته چهارم: شرط استجابت دعا

این استاد حوزه در تبیین نکته چهارم گفت: دعا شرایطی دارد و مقتضیاتی دارد. اگر شرط و مقتضی دعا محقق نشود، دعا مستجاب نمی‌شود. شرط استجابت دعای مباهله این بود که این چهار نفر بگویند آمین. اگر اینها آمین نمی‌گفتند، دعای پیامبر(ص) هرچند مقتضی اجابت را داشت، اما شرط آن محقق نمی‌شد.

وی افزود: وقتی پیامبر خدا (ص) به اهل ‌بیت (ع) خود نگاه کرد و فرمود: «إِذَا دَعَوْتُ فَأَمِّنُوا»؛ وقتی من دعا کردم، شما آمین بگویید. مسیحیان نجران وقتی این صحنه را دیدند، از مباهله منصرف شدند. رهبر مسیحیان گفت: اگر اینها آمین بگویند، کوه از جا کنده می‌شود و متلاشی می‌شود، چه رسد به ما. پس برگردید.

جایگاه فاطمه زهرا (س)  در مباهله

استاد احدی با اشاره به جایگاه ویژه حضرت زهرا (س) در این واقعه خاطرنشان کرد: فاطمه (س) را بین پیامبر (ص) و علی (ع) قرار دادند. چرا؟ چون پیامبر (ص) نبوت عظماست و علی (ع) ولایت کبراست. برزخ بین نبوت عظمی و ولایت کبری، فاطمه (س) است. لذا فرمود: «لولاک لما خلقت الأفلاک» و سپس فرمود: «لولا فاطمه لما خلقتکما». این برزخ چقدر عظیم است.

وی افزود: تمام کسانی که تصور می‌کردند عایشه یا حفصه ممکن است در این واقعه حضور داشته باشند، وقتی این صحنه شگفت‌انگیز را دیدند، انگشت به دهان ماندند. ده‌ها هزار دوربین و چشم در حال فیلم‌برداری بود. همه تحلیل‌ها شکست خورد. جان و اکسیر حقیقت آشکار شد. کیمیاگران تمام کیمیاهای خود را به قلم گرفتند، اما قلم شکست.

نقدی بر وهابیت و تفکر ابن‌تیمیه

این استاد حوزه در بخش دیگری از سخنان خود به نقد تفکر ابن‌تیمیه پرداخت و گفت: ابن‌تیمیه احمق می‌گفت دعا با واسطه شرک است. اگر دعا با واسطه شرک است، پس چرا پیامبر خدا (ص) با واسطه به میدان مباهله آمد؟ چرا مستقیم نگفت خدایا مسیحیان را نابود کن؟ چرا به اهل‌ بیت (ع) خود نگاه کرد؟

وی ادامه داد: اهل ‌بیت (ع) چه کسانی هستند؟ همان ابناءنا، نساءنا و انفسنا. ای رهبران علمی اهل سنت! آیا به یاد دارید که در روز سقیفه، وقتی عمر تهدید کرد «اهل بیت را آتش می‌زنم»، چه کسانی بودند؟ مگر غیر از همین‌ها بودند که پیامبر (ص) در روز مباهله به آنان نگاه کرد؟ اگر تو این اهل بیت را آتش می‌زدی، مدینه نابود می‌شد. چون اینها چهره‌های عادی و معمولی نبودند.

هشدار درباره ارتباط با تجار و ثروتمندان

استاد احدی به نکته مهمی درباره ارتباط روحانیون با تجار اشاره کرد و گفت: من این را از استادم آیت‌ الله بهجت (ره)  یاد گرفتم. ۳۲۰ میلیارد در حساب ایشان بود، اما یک دستشویی نداشت. به ایشان می‌گفتیم این توالت را درست کنیم. می‌فرمود: با پول چه کسی؟ پول ندارم. اینها مال مردم است. نذوراتی داده‌اند من باید به جای دیگر بدهم.

وی تأکید کرد: به همه روحانیون، مداحان و مسئولین توصیه می‌کنم هیچ تاجری را کنار خود نگه ندارید. این تاجر آبروی شما را می‌برد. هر کس آمد گفت یک میلیارد می‌دهم، سه میلیارد می‌دهم، قبول نکنید. یک جایی شما را می‌زند. یک جا می‌گوید یک میلیارد از کجا می‌آید؟ می‌گویند فلان هیئت روزی یک میلیارد خرج می‌کند. این‌ها را نگویید. بچه‌ها از دین برمی‌گردند.

این استاد حوزه با اشاره به سیره آیت ‌الله بروجردی (ره)  گفت: دین با فقر آیت‌الله بروجردی نشر یافت، نه با پول آیت‌الله بروجردی. من همیشه همین طور بوده‌ام. خانواده من همراه من هستند. هیچ‌گاه به خانه هیچ تاجری برای ناهار نرفتم. ناهار رفتم خانه ۳۰ متری، ۵۰ متری، ۲۰ متری. هفته‌ای هیچ جا نمی‌روم تا بفهمم کسی جایی وصله نمی‌شود. می‌گویم آقا نمی‌گویم تو مؤمن نیستی، اعتماد ندارم.

نتیجه‌گیری

استاد مهدی احدی اظهار داشت: واقعه مباهله یکی از درخشان‌ترین اسناد تاریخی در اثبات حقانیت اهل ‌بیت (ع) است. همه علمای اهل سنت در کتب خود تصریح کرده‌اند که منظور از ابناءنا حسن و حسین (ع)، نساءنا فاطمه زهرا (س)  و انفسنا علی بن ابی‌طالب (ع) است. پس چرا این همه ظلم به این خاندان شد؟ چرا فاطمه (س)  پشت در آتش گرفت؟ چرا حسن (ع) مسموم شد؟ چرا حسین (ع) در کربلا به شهادت رسید؟

استاد احدی ضمن تأکید بر اهمیت پایبندی به سیره علما و پرهیز از وابستگی به ثروتمندان، از همه مؤمنین خواست تا در مسیر ترویج مکتب اهل ‌بیت (ع) استوار بمانند و هرگز از حقایق نورانی قرآن و عترت دست برندارند.