استاد محمد حاج ابوالقاسم دولابی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به تفسیر آیه ۴ سوره مبارکه صف پرداخت و آن را تبیین‌کننده رمز محبوبیت الهی برای مجاهدان راه حق و شروط تحقق آن یعنی "ایثار، اخلاص و اتحاد" دانست.

/270/260/21/

استاد دولابی در ابتدای سخنان خود با تلاوت آیه ۴ سوره صف «إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفًّا کَأَنَّهُمْ بُنْیَانٌ مَرْصُوصٌ» اظهار داشت: این آیه به یک موضوع راهبردی یعنی همبستگی و اتحاد نیروهای مجاهد در راستای هدف مشترک اشاره دارد. یکی از رموز پیروزی بر اساس آیات قرآن، داشتن روحیه جهادی و صف‌بندی منسجم برای خداوند است.

وی در اولین نکته از بیانات خود به تفاوت میان دوست‌داشتن خدا و محبوب خدا بودن اشاره کرد و افزود: بسیاری از انسان‌ها مدعی دوستی با خدا هستند، اما آیا خداوند نیز آنان را دوست دارد؟ مهمتر از محبت ما به خدا، محبت خدا به ماست. برخی خدا را به گونه‌ای تصور می‌کنند که ساخته و پرداخته ذهن خودشان است؛ خدایی که به ظلم راضی است، به مظلوم کاری ندارد و فقط وظایف فردی را بر دوش آنان گذاشته است. اینان گمان می‌کنند خدا را دوست دارند و خدا نیز آنان را دوست دارد، در حالی که خدای متعال در قرآن معیار محبوبیت را مشخص کرده است: "کسانی که در راه او صف‌کشیده و پیکار می‌کنند، گویی بنایی پولادین و استوارند."

وی در توضیح تشبیه مجاهدان به "بنیان مرصوص" (سدّی استوار) گفت: خدای متعال دشمن را به سیلاب سهمگینی تشبیه کرده است؛ سیلی که برای مقابله با آن هیچ راهی جز برپایی سدی مستحکم وجود ندارد. سد از اجزای مختلفی تشکیل شده که همه در برابر سیلاب نقش دارند، اما مهمترین نکته این است که این سد نباید هیچ شکاف، خلل و روزنه‌ای برای نفوذ آب باقی بگذارد. میان اجزای این صف و سد نباید هیچ فاصله‌ای باشد؛ آنچنان به هم پیوسته باشند که گویی یک واحد متحد را تشکیل داده‌اند. نیروهای اسلام نیز باید اینگونه در کنار یکدیگر قرار گیرند و هیچ راهی برای نفوذ دشمن باقی نگذارند.

استاد درس خارج حوزه علمیه قم در دومین نکته به تحلیل عوامل محبوبیت این گروه از منظر آیه پرداخت و تصریح کرد: در همین آیه، سه عامل کلیدی برای محبوبیت این گروه بیان شده است: نخست، ازخودگذشتگی (ایثار)؛ "یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ" یعنی آنان برای آرمان‌های بزرگ آماده‌اند از جان و مال خود بگذرند و در جایی که خطر کشته شدن وجود دارد، وارد میدان شوند. دوم، نیت خالص؛ "فِی سَبِیلِهِ" تأکید بر این دارد که فعالیت آنان باید فقط در راه خدا و برای دفاع از حق باشد. این نیت خالص، نشان‌دهنده عمق ایمان آنان است. و سوم، ایجاد اتحاد و همبستگی؛ "صَفًّا کَأَنَّهُمْ بُنْیَانٌ مَرْصُوصٌ" یعنی آنان شانه به شانه یکدیگر، منسجم و متحد در کنار هم قرار می‌گیرند تا بتوانند کارهای بزرگی انجام دهند. خداوند ایثارگرانی را که با نیتی خالص و در صفی متحد عمل می‌کنند، بسیار دوست دارد.

وی در سومین بخش از سخنان خود به توسعه مفهوم جهاد اشاره کرد و یادآور شد: جهاد در راه خدا فقط به میدان رزم محدود نمی‌شود و مصادیق گوناگونی دارد. در همه این عرصه‌ها، خدای متعال ایثارگران خالص و متحد و منسجم را دوست دارد. از جمله: جهاد علمی: مجاهدان عرصه دانش که با تحقیق و پژوهش به گسترش علم در جامعه کمک کرده و با هم‌فکری و همکاری در پروژه‌های علمی به دنبال حل مشکلات کشور هستند. جهاد فرهنگی: کسانی که به تبیین و ترویج ارزش‌های فرهنگی می‌پردازند و در صدد مقابله با فرهنگ بیگانه هستند. جهاد اجتماعی: فعالیت‌های ایثارگرانه در عرصه امور خیریه و گروه‌های جهادی برای حل مشکلات هموطنان. و جهاد اقتصادی: تلاش برای ایجاد اشتغال، بهبود وضعیت اقتصادی کشور و به کارگیری سرمایه‌ها برای ریشه‌کن کردن بیکاری.

استاد دولابی با اشاره به نامگذاری سال ۱۴۰۴ از سوی رهبر معظم انقلاب به "سرمایه‌گذاری برای تولید" تأکید کرد: مخصوصاً امسال که رهبر عزیزمان سرمایه‌گذاری برای تولید را اولویت اصلی سال جاری کشور دانستند، مردم و مسئولان باید دست به دست هم دهند تا این اتفاق مهم رخ دهد. جهاد در راه خدا که این آیه شریفه از ما می‌طلبد، مصادیق متعددی دارد و اگر فعالان هر عرصه با همبستگی و برای رضای خدا، اتحاد و انسجام داشته باشند و مشکلی از مشکلات کشور را برطرف کنند، یقیناً محبوب خدای متعال قرار خواهند گرفت.

وی در بخشی دیگر از بیانات خود، بر ضرورت ترویج فرهنگ جهاد و آشنا کردن نسل جوان با قهرمانان این عرصه تأکید کرد و گفت: ما باید روحیه جهاد را در کشور گسترش دهیم. فرزندانمان را با قهرمانان جهاد در عرصه‌های مختلف آشنا کنیم؛ در کتاب‌های درسی، سریال‌ها و فیلم‌های سینمایی و همچنین در تربیت خانوادگی. برادران، خواهران، بینندگان عزیز! گاهی دست بچه‌هایتان را بگیرید و به گلزار شهدا ببرید. بگذارید فرزندان ما با سرداران عرصه‌های مهم جهاد آشنا شوند. به فرموده امام راحل (ره) "همین تربت پاک شهیدان است که تا قیامت مزار عاشقان و عارفان و دلسوختگان و دارالشفای آزادگان خواهد بود." گاهی برای کودکانتان داستان‌ها و قصه‌های شهدا را تعریف کنید تا این چهره‌های شاخص به عنوان الگو در ذهن آنان نقش ببندد.

در بخش "زندگی با خطبه‌ها"، استاد دولابی به خطبه ۲۷ نهج‌البلاغه اشاره کرد و گفت: «امیرالمؤمنین علیه‌السلام در این خطبه از تفرقه دوستانشان گلایه می‌کنند؛ آن هم در شرایطی که دشمنان متحد شده‌اند. حضرت می‌فرمایند: "أَلَا وَإِنِّی قَدْ دَعَوْتُکُمْ إِلَى قِتَالِ هَؤُلَاءِ الْقَوْمِ لَیْلًا وَنَهَارًا وَسِرًّا وَإِعْلَانًا... وَاللَّهِ لَیُمِیتُ الْقَلْبَ وَیَجْلِبُ الْهَمَّ مِنِ اجْتِمَاعِ هَؤُلَاءِ الْقَوْمِ عَلَى بَاطِلِهِمْ وَتَفَرُّقِکُمْ عَنْ حَقِّکُمْ". سوگند به خدا دل را می‌میراند و اندوه می‌آورد که این قوم بر باطل خود متحد شده‌اند و شما در حق خود پراکنده‌اید.

وی با تطبیق این فرمایش حضرت بر شرایط امروز جهان اسلام افزود: امروز اگر چشم بینایی باشد، می‌بیند چگونه دنیای کفر برای ضربه زدن به مسلمانان متحد شده است. در چنین شرایطی، دیگر کسی از حمایت جبهه مقاومت ناراحت نمی‌شود و دیگر کسی مخالف حمایت ایران عزیز از مردم مظلوم غزه نخواهد بود. اختلاف سیاسی و اختلاف نظر مانعی ندارد، اما خراب کردن یکدیگر، خراب کردن چهره کشور و ایجاد سوال و ابهام در ذهن مردم اشکال دارد.

استاد دولابی با استناد به بیانی از رهبر معظم انقلاب، بر ضرورت وحدت تأکید کرد و گفت: رهبر عزیزمان فرمودند: "با وحدت و یکپارچگی، "کَأَنَّهُمْ بُنْیَانٌ مَرْصُوصٌ" باشید. مثل یک دژ پولادین در مقابل دشمن بایستید. مانند چند برادر در یک خانه؛ ممکن است دو برادر از یکدیگر کدورت و گله‌ای هم داشته باشند، اما در مقابل کسی که به خانه آنان حمله می‌کند، دوشادوش هم در کنار یکدیگر می‌ایستند. آحاد ملت باید اینگونه باشند." از خداوند متعال مسئلت داریم دل‌های ما را به هم نزدیک‌تر کند و توفیق ایجاد صف واحد و جبهه متحد و منسجم در برابر دشمنان را به همه ما عنایت فرماید.