استاد امیرحسین بوجار، از اساتید حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به این موضوع پرداخت: «باید جلوی مفسدان اقتصادی ایستاد»

/270/260/22/

1. ریشه‌یابی نارضایتی‌های اجتماعی؛ فراتر از اقتصاد

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم به تحلیل ریشه‌های نارضایتی عمومی در فتنه اخیر و نیز چالش‌های پیش‌روی نظام اسلامی، مبلغان و طلاب علوم دینی پرداخت.

استاد بوجار در ابتدای گفتگو با استناد به آیاتی از قرآن کریم، به تحلیل زمینه‌های شکل‌گیری اعتراضات اخیر پرداخت و اظهار داشت: بدون تردید، یکی از عوامل اصلی نارضایتی که این روزها بسیار بر سر زبان‌هاست، مسئله مشکلات اقتصادی و فشار معیشتی بر مردم است. اما نکته مهم‌تری که مبلّغان دینی باید به آن توجه کنند، نحوه سوءاستفاده از این نارضایتی‌ها توسط جریان‌های خاص فکری است.

وی افزود: بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که نارضایتی تنها محدود به اقشار کم‌درآمد نیست. عده‌ای که از درآمد و منافع قابل توجهی برخوردارند نیز به صف معترضان پیوسته‌اند. این گروه، دائماً به دنبال سودهای کلان‌تر هستند و حاضر به کاهش منافع خود نیستند. این طرز تفکر که همه چیز را بر اساس سود و زیان مادی می‌سنجد، ریشه در فرهنگ لیبرالیسم دارد که از غرب وارد جامعه ما شده است.

این استاد حوزه علمیه قم با هشدار نسبت به گسترش این فرهنگ در میان جوانان تصریح کرد: در این نگاه، منفعت طلبی به قیمت نادیده گرفتن اعتقادات و مذهب تمام می‌شود. باید توجه داشت که مشکلات اقتصادی مقطعی، اختصاص به زمان ما ندارد و در دوران پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع) نیز شیعیان در محاصره اقتصادی بودند. سوال اینجاست که آیا نارضایتی اقتصادی مجوز هجمه به اصل نظام اسلامی است؟ مبلغان ما باید مرز بین منفعت طلب ممدوح و مذموم را از منظر مکتب اهل بیت (ع) برای مردم تبیین کنند.

2. مطالبه‌گری امامان جمعه؛ خط قرمزی که نباید شکسته شود

استاد بوجار خاطرنشان کرد: ما منکر وجود مفاسد اقتصادی نیستیم. این مفاسد ریشه اصلی تنگناهای کنونی است و بانیان آن باید در ملأعام و در نماز جمعه محاکمه و در صورت لزوم اعدام شوند.

وی با انتقاد شدید از محدود کردن امامان جمعه در امر مطالبه‌گری، خاطرنشان ساخت: امام جمعه، نماینده ولی فقیه در شهر است و وظیفه دارد استاندار، شهردار و سایر مسئولان را مورد سوال و استیضاح قرار دهد. وقتی جلوی اعتراض امام جمعه گرفته می‌شود و او را از تریبون محروم می‌کنند تا "تشنج ایجاد نشود"، نتیجه‌اش می‌شود استانداری که در محل کارش مشروب کشف می‌شود. این چه تفکری است که آبروی افراد را بر آبروی نظام اسلامی ترجیح می‌دهد؟

استاد بوجار با اشاره به سیره امیرالمؤمنین علی (ع) در برخورد با خالد بن ولید تأکید کرد: امام علی (ع) فرمود اگر خالد تخلف کرده باشد، خودم او را شلاق می‌زنم. چرا ما با کسانی که میلیاردها تومان بیت المال را برده‌اند، فقط با مماشات رفتار می‌کنیم و اسمش را می‌گذاریم "تخلف اقتصادی"؟ این بی‌عملی باعث شده بی‌اعتمادی عظیمی بین مردم و حاکمیت ایجاد شود و عده‌ای که به هیچ چیز اعتقاد ندارند، بر مسند قدرت بنشینند و به ریش آقایانی که در قم نشسته‌اند، بخندند. باید افراد، فدای نظام اسلامی شوند، نه نظام اسلامی فدای افراد.

3. فقه پویا و ضرورت‌های یک مجتهد تراز انقلاب

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید با اشاره به لزوم بررسی نقش فقها و طلاب در حل مسائل مستحدثه و نظام‌سازی، خاطنشان کرد: اگر فقه ما به صورت کامل اجرا شود، بسیاری از مشکلات را حل می‌کند. تعیین مصادیق و تشخیص مواردی مانند اینکه "واردات انجام شود یا صادرات" و یا "ارز چند نرخی باشد یا تک نرخی"، وظیفه اقتصاددانان متخصص و متعهد است. اما تعیین بایدها و نبایدهای شرعی این اقدامات، وظیفه فقیه است.

وی در ادامه افزود: به عنوان مثال، سؤال این نیست که نرخ دلار ۵۰ تومان باشد یا ۷۰ تومان. بلکه سؤال این است که آیا اقداماتی که منجر به کاهش شدید ارزش پول ملی و ورشکستگی عده‌ای می‌شود، جایز است؟ فقیه برای پاسخ به این سؤال، نیازمند اطلاعات عمومی و عمیق از علم اقتصاد، سیاست و حتی پزشکی است تا بتواند موضوع را به درستی تشخیص دهد. اما توقع تخصص صددرصدی در همه این رشته‌ها از یک فقیه، توقعی محال است.

این استاد حوزه علمیه قم با انتقاد از عدم وجود یک نظر شفاف و اجماعی میان فقها در مسائل کلان اقتصادی، یادآور شد: طلبه امروز برای اینکه به یک فقیه جامع‌الشرایط تبدیل شود، باید حتماً مطالعات میان‌رشته‌ای داشته باشد و از مباحثی مانند لیبرالیسم، سکولاریسم و مکاتب اقتصادی سر در بیاورد تا وقتی اقتصاددان یا سیاستمدار صحبت می‌کند، به خوبی موضوع را بفهمد و سپس حکم الهی را استنباط کند.

4. پیام به مسئولین حوزه: آینده طلاب را روشن کنید

استاد بوجار با ابراز نگرانی از سرگردانی طلاب جوان، پیامی خطاب به مدیران حوزه علمیه داشت: متأسفانه امروز در کلاس‌های درس، طلاب را انسان‌هایی متحیر می‌بینیم که نمی‌دانند برای چه آمده‌اند و قرار است به کجا برسند. بارها دیده‌ایم طلابی با استعدادهای نخبه، به دلیل ندانستن آینده شغلی و علمی خود، حوزه را رها کرده و به بازار تجارت رفته‌اند. این یعنی هدر رفتن سرمایه‌های انسانی و هزینه‌های حوزه. وی با تاکید بر ضرورت برنامه‌ریزی دقیق خواستار شد: از مسئولین محترم حوزه می‌خواهم تکلیف طلاب را روشن کنند. برایشان چشم‌انداز ترسیم کنند تا بدانند برای چه درس می‌خوانند و هدفشان چیست. این کار از بی‌هویتی و سرگردانی نسل آینده حوزه جلوگیری می‌کند.