استاد اسماعیل عفت پناه از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «نگاهی به آیات سوره مبارکه اسراء»  پرداخت.

 گفتگوی عاشقانه

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در سوره مبارکه اسراء می خوانیم: «أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً؛ نمازها را از زوال خورشيد تا نهايت تاريكى شب برپادار و نیز نماز صبح را اقامه کن، همانا نماز صبح مورد مشاهده است.» (قرآن.اسراء.۷۸)

استاد عفت پناه یادآور گردید: بر اساس آیه شریفه می توان دریافت که توجه به خدا و نیایش، عامل موثری برای مبارزه با شرک و زشتی هاست. همچنین نمازهای پنجگانه همراه با طهارت ظاهری و باطنی، دل و جان آدمی را از هرگونه وسوسه، گناه و تجاوز به حق الناس باز می دارد.

وی با اشاره به فراز «دُلُوكِ الشَّمْسِ» یادآور گردید: این فقره به معنای متمایل شدن خورشید از دایر نصف النهار به سمت مغرب است که اول وقت نماز ظهر می ‌باشد؛ چه اینکه «غَسَقِ اللَّيْلِ» به معنای شدت تاریکی و نیمه شب است. در نتیجه محدوده زمانی نمازهای ظهر، عصر، مغرب و عشاء، هنگام ظهر شرعی تا نیمه شب می‌باشد. «قُرْآنَ الْفَجْرِ» به معنای قرائت شده می باشد، که مقصود از آن هنگام فجر صادق و وقت نماز صبح است.

/270/260/21/

استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم افزود: خدای مهربان یک گروه از فرشته ها را در شب و گروه دیگر را در روز مراقب انسان قرار داده است. چون نماز صبح در در انتهای شب و ابتدای روز اقامه می‌شود، پس هر دو گروه از فرشته شاهد آن هستند.

استاد اسماعیل عفت پناه اظهار داشت: از دیگر نکات قابل برداشت از این آیه شریفه آن است که انسان به گونه ای آفریده شده که فطرتا مطیع، شاکر و ستایشگر پروردگار است. مؤمنان نمازگزار بر فطرت پاک و درست باقی مانده اند. انسانی که به خاطر کمترین لطف همنوعان خود، بارها تشکر می کند، از روی معرفت نیست که در مقابل الطاف و نعمت های بی شمار خدا، شاکر و نمازگزار نباشد. نماز، گفتگوی عاشقانه بین بندگان با معرفت و خدای مهربان است.

سحر رمز آلود

این استاد حوزه علمیه قم با اشاره به آیه 79 از سوره مبارکه اسراء خاطرنشان کرد: در این آیه شریفه می خوانیم: «وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَىٰ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا؛ و مقداری از شب را به خواندن قرآن (و نماز) بیدار باش که نماز شب خاص توست، باشد که خدایت تو را به مقام محمود مبعوث گرداند» (قرآن.اسراء.۷۹)

استاد عفت پناه یادآور گردید: «تَهَجُّد» به معنای بیدار شدن در دل شب برای اقامه نماز و عبادت است. هدف از تهجد و نماز شب، رسیدن به مقام محمود، کمال انسانی و قرب الهی است. یکی از مصادیق مقام محمود، مقام شفاعت می‌باشد که خداوند به پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم داده است. نماز شب در هنگام سحر رمزآلود و دور از هرگونه تظاهر و ریا، یک عبادت بزرگ و تاثیرگذار است. نماز شب عامل موثری در پرورش و تکامل روح و قدرت معنوی انسان است.

وی افزود: اولیاء الله برای تصفیه روح و تقویت اراده و اخلاص، از نماز شب استعانت می جویند. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: بهترین شما کسانی هستند که در سخن گفتن مؤدب هستند، گرسنگان را سیر می کنند و نماز شب را اقامه می کنند. امام صادق علیه اسلام فرمود: «شَرَفُ الْمُؤْمِنِ صَلاتُهُ بِاللَّيْلِ، وَعِزُّهُ كَفُّ الاَذى عَنِ النّاسِ؛ شرافت مومن به نماز شب اوست و عزت مؤمن به خودداری از ریختن آبروی مردم است.»

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: نماز شب، صورت و سیرت انسان را نیکو و زیبا می گرداند. این نماز، یازده رکعت است که چهار نماز دو رکعتی به عنوان «نافله شب» و یک نماز دو رکعتی به عنوان «شفع»؛ و یک نماز یک رکعتی به عنوان نماز «وتر» می باشد؛ البته نماز شب آداب فراوان دیگری هم دارد.

برکت درسایه صداقت

استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم اظهار داشت: در آیه 80 از سوره مبارکه اسراء می خوانیم: «وَقُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَانًا نَصِيرًا؛ بگو بارالها ! آغاز و پایان کارهایم را با صدق و راستی همراه ساز، و برهان یاری کننده ای برایم قرار بده.» (قرآن.اسراء.۸۰)

استاد عفت پناه در ادامه بیان کرد: این آیه شریفه یکی از بهترین دعاهای قرآنی است. ورود صادقانه در کارها و با قصد و نیتی درست، از دیدگاه الهی بسیار مهم و تاثیرگذار است. همان گونه که آغاز کار باید با صداقت باشد، تا پایان کار باید همراه با صداقت باشد. صداقت و نیت پاک در آغاز و انجام امور، مایه برکت و مبارکی امور است.

وی یادآور گردید: صداقت و نیت پاک ناشی از انسانیت انسان و نگاه توحیدی اوست. خیر و برکت مادی و معنوی در سایه صداقت نازل می شود. کسانی که امور خود را بر اساس دروغ، نیرنگ و ناپاکی بنا کنند، در واقع انسانیت خود و جامعه را به ابتذال می کشند.

استاد حوزه علمیه قم ابراز داشت: در ابتدای کار صداقت دارند؛ ولی متأسفانه در اثنای کار خراب می کنند. صداقت در امور برای همه بنی آدم زیباست، اما برای مسئولان نظام اسلامی زیباتر و زیبنده تر است. در این آیه شریفه می خوانیم. ناپاکی مسئولان اقتصادی عامل انحطاط و هرج و مرج اقتصادی می شود و خسارت‌های مالی، فرهنگی و اعتقادی را بر جامعه تحمیل می کند.

وی افزود: سه عامل پیروزی مسلمانان عبارتند از: «ورود صادقانه و مخلصانه در امور»؛ «استمرار صداقت و اخلاص در امور»؛ «توکل بر خدا و استعانت از او.». تکیه بر غرب و آمریکا نه تنها فایده ندارد، بلکه باعث هبوط و ذلت اقتصادی، سیاسی و فرهنگی می شود.