استاد سید حسین فاطمی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «ترازوی انتخاب دوست در منظومه اخلاق اسلامی» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: انتخاب دوست، فراتر از یک گزینش اجتماعی، یک «انتخاب سرنوشت‌ساز» است. در مکتب اهل ‌بیت علیهم السلام، دوستِ خوب، آینه‌ تمام ‌نمایِ کمالات و مددکارِ مسیرِ سلوک است. بر اساس متون وحیانی و روایات، شاخص‌ های یک همراهِ شایسته را می‌توان در این محورهای کلیدی جستجو کرد.

۱. پیوند در سایه‌ی ایمان (محور عقیدتی)

استاد سید حسین فاطمی در ادامه بیان کرد: بنیاد رفاقت در اسلام، بر «اخوت ایمانی» استوار است؛ چرا که در قرآن کریم می خوانیم: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ» (حجرات: ۱۰). بر این اساس، رفیقِ شایسته، کسی است که در مدار ایمان و تقوا گام برمی‌دارد و جانِ کلامش، یاد خداست.

۲. کیمیای صداقت (محور اخلاقی)

این استاد حوزه علمیه قم یادآور گردید: دروغ، ویران‌گرِ اعتماد و سدّ راهِ رشد است. چرا که در قرآن کریم می خوانیم: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ» (توبه: ۱۱۹). از امیرالمؤمنین امام علی علیه السلام در نهج البلاغه روایت شده است: «از دوستی با دروغگو بپرهیز؛ چرا که او همچون سراب، دور را نزدیک و نزدیک را دور می‌نماید. «وَ قَالَ (علیه السلام) لِابْنِهِ الْحَسَنِ (علیه السلام): يَا بُنَيَّ احْفَظْ عَنِّي أَرْبَعاً وَ أَرْبَعاً، لَا يَضُرُّكَ مَا عَمِلْتَ مَعَهُنَّ: إِنَّ أَغْنَى الْغِنَى الْعَقْلُ، وَ أَكْبَرَ الْفَقْرِ الْحُمْقُ، وَ أَوْحَشَ الْوَحْشَةِ الْعُجْبُ، وَ أَكْرَمَ الْحَسَبِ حُسْنُ الْخُلُقِ. يَا بُنَيَّ إِيَّاكَ وَ مُصَادَقَةَ الْأَحْمَقِ، فَإِنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَنْفَعَكَ فَيَضُرُّكَ؛ وَ إِيَّاكَ وَ مُصَادَقَةَ الْبَخِيلِ، فَإِنَّهُ يَقْعُدُ عَنْكَ أَحْوَجَ مَا تَكُونُ إِلَيْهِ؛ وَ إِيَّاكَ وَ مُصَادَقَةَ الْفَاجِرِ، فَإِنَّهُ يَبِيعُكَ بِالتَّافِهِ؛ وَ إِيَّاكَ وَ مُصَادَقَةَ الْكَذَّابِ، فَإِنَّهُ كَالسَّرَابِ يُقَرِّبُ عَلَيْكَ الْبَعِيدَ وَ يُبَعِّدُ عَلَيْكَ الْقَرِيبَ.» (حکمت 38)

۳. هم‌سفرانِ سحرخیز (محور معنوی)

استاد فاطمی ابراز داشت: دوست باید در شب‌های تاریکِ غفلت، چراغِ یادِ خدا را در دلِ ما روشن نگاه دارد. از این رو قرآن کریم در سوره مبارکه کهف می فرماید: «وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ...» (کهف: ۲۸). تداوم دوستی با اهل ذکر، قساوت قلب را می ‌زداید و روح را صیقل می ‌دهد.

۴. حکیمانِ دوراندیش (محور عقلی)

استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: رفاقت با ناآگاهان، باری بر دوشِ جان است. امام صادق علیه السلام می فرماید: «دوستی با نادان، مایه رنج و بلاست.» (کافی، ج ۲، ص ۶۴۰). رفیقِ شایسته کسی است که عقلش بر احساسش پیشی دارد و در کوره حوادث، اهل تدبیر است.

۵. تجلیِ نیکی و علم (محور رفتاری)

وی افزود: بهترینِ دوستان، آنانی هستند که حضورشان «یادآورِ حضرت حق» و کلامشان «افزایش‌دهنده‌ی بصیرت» است. رسول‌ اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «بهترین دوستان شما کسانی‌اند که دیدنشان شما را به یاد خدا اندازد، گفتارشان علم شما را بیفزاید و کردارشان شما را به آخرت تشویق کند.» (کافی، ج ۱، ص ۳۹)

۶. حصارِ وفا (محور تعهدی)

استاد سید حسین فاطمی خاطرنشان کرد: دوستی بی‌وفا، خانه‌ایست بر لبه‌ی پرتگاه. امیرالمؤمنین امام علی علیه السلام فرمود: «لا یَستَحِقُّ المَوَدَّةَ إلاّ الوَفِیُّ الأمینُ؛ دوستی جز با وفادارِ امانت‌دار شایسته نیست». (غررالحکم، حدیث ۱۰۶۵۳)

سخن پایانی:

این استاد حوزه علمیه قم در پایان گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: انتخاب دوست، انتخابِ بخشی از آینده‌ی معنوی ماست. بیایید در گزینش هم‌سفرانِ این طریق، نه بر مبنای احساسات زودگذر، که بر پایه این «شاخص‌های وحیانی» عمل کنیم.