استاد فرحانی:

مبانی شناخت بشر، نقطه آغازین مسیر فلسفی است

استاد علی فرحانی از اساتید حوزه علمیه قم در گفت وگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به این موضوع پرداخت: « مبانی شناخت بشر، نقطه آغازین مسیر فلسفی است»

 

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفت وگو اظهار داشت: فلسفه به‌عنوان «اعمّ العلوم» برای آغاز بحث خود نیازمند تکیه بر اصولی است که اثبات آن‌ها متوقف بر اصول دیگر نباشد؛ زیرا در غیر این صورت، مباحث فلسفی همواره به مقدماتی وابسته می ‌مانند که خود نیازمند اثبات هستند. ازاین‌رو، علامه طباطبایی رضوان الله علیه در «اصول فلسفه و روش رئالیسم» مسیر فلسفه را از نخستین ادراکات یقینی و بدیهی بشر آغاز می‌کند؛ ادراکاتی که نیازمند اصل موضوعی از خارج فلسفه نیستند.

 

استاد علی فرحانی تأکید کرد: نکته مهم آن است که آغاز بحث فلسفه نزد علامه طباطبایی، نه از «علم حضوری» به معنای خاص آن است و نه مستقیماً از «اصل واقعیت و هستی»، از ریشه‌ های نخستین ادراک انسانی و بدیهیاتی است که پایه شکل‌گیری معرفت بشر هستند؛ هر چند موضوع فلسفه در ادامه، «موجود بما هو موجود» و بررسی حقیقت هستی است.

 

استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در این نگاه، آغاز فلسفه از علم حضوری با چالش ‌هایی مواجه می ‌شود؛ زیرا اگر نقطه شروع فلسفه صرفاً تجربه درونی و وجدانیات نفس باشد، امکان عبور از محدوده ذهن و اثبات جهان خارج با دشواری جدی رو به ‌رو خواهد شد و فلسفه ممکن است به نوعی ذهن‌ گرایی شبیه دیدگاه ‌هایی مانند فلسفه بارکلی گرفتار شود.

 

استاد علی فرحانی در کلام پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید تصریح نمود: آغاز مستقیم از اصل واقعیت و هستی، نیازمند پاسخ به این پرسش بنیادین است که این اصل چگونه و از چه مسیر معرفتی به دست آمده است. بنابراین، راه درست آن است که فلسفه از نخستین مبانی ادراک بشر آغاز کند و مسیر شناخت را از پایه‌های یقینی و بدیهی آن پیگیری نماید.

چ, 06/04/1405 - 22:20