استاد اسماعیل عفت‌پناه از اساتید سطوح عالی حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع‌رسانی نشست دوره‌ای اساتید، به موضوع «درس‌هایی از آیات سوره مبارکه فاطر» پرداخت و نکات تربیتی و معنوی این سوره را تشریح کرد.

/270/260/22/

تلاوت قرآن؛ گفتگو با خدای مهربان

این استاد حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در سوره مبارکه «فاطر» و در آیه ۲۹ می‌خوانیم: «إِنَّ الَّذِينَ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلَانِيَةً يَرْجُونَ تِجَارَةً لَنْ تَبُورَ؛ کسانی که همواره کتاب خدا را می‌خوانند و نماز را برپا می‌دارند و از آنچه روزی آنان کرده‌ایم در نهان و آشکار انفاق می‌کنند، تجارتی را امید دارند که هرگز کساد و نابود نمی‌شود».

وی با بیان اینکه قرآن، معجزه جاودان پیامبر اکرم (ص) است، افزود: با تلاوت قرآن، در حال شنیدن سخنرانی دلنواز خدای مهربان هستیم. بهترین تلاوت، تلاوتی است که همراه با تفکر و عمل باشد. تلاوت قرآن آرام‌بخش است و به روح و جان انسان صفا می‌بخشد؛ فهم آیات آن هدایت‌گر انسان است، به زندگی هدف می‌بخشد و انسان را به‌سوی زندگی ابدی رهنمون می‌شود. همچنین تلاوت قرآن به انسان جهان‌بینی می‌دهد، معرفت‌افزایی می‌کند، او را به خدا نزدیک می‌سازد و به آغوش او می‌رساند و او را همنشین اولیاءالله می‌گرداند و یادآور معجزات الهی و توحید است.

اقامه نماز؛ گرایش فطری انسان

استاد عفت‌پناه با اشاره به بخش دوم آیه، یعنی «وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ»، تصریح کرد: مؤمنان نماز را اقامه می‌کنند؛ نماز مهم‌ترین عبادتی است که بشر به آن گرایش فطری دارد. مؤمنان با اقامه نمازهای واجب و مستحب، در واقع با خدا سخن می‌گویند و چقدر زیباست سخن گفتن با خدایی که خالق همه چیز است و هر لحظه به انسان هستی و نعمت می‌بخشد. در اهمیت نماز همین بس که اگر قبول شود، بقیه اعمال حسنه نیز قبول می‌شود. برای استحکام پیوند معنوی خود با خدا، باید از طریق اقامه نماز اقدام کنیم.

انفاق؛ پیوند با خلق خدا

وی در ادامه به بخش «وَأَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلَانِيَةً» اشاره کرد و گفت: مؤمنان از آنچه خداوند به آنان روزی داده است، در نهان و آشکار انفاق می‌کنند. انفاق منحصر به انفاق مال نیست، بلکه شامل انفاق علم، فکر، تجربه، اخلاق و انفاق قدرت جسمانی نیز می‌شود. انفاق در راه خدا گاهی مخفیانه است تا با اخلاص کامل همراه باشد و گاهی آشکار است تا شعائر الهی بزرگ شمرده شود و امر به معروف عملی تحقق یابد؛ چرا که انسان باید پیوند خود با خلق خدا را از طریق انفاق و کمک به مردم حفظ کند.

تجارت پر سود با خدا؛ اتصال به رحمت بی‌پایان

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم با اشاره به بخش پایانی آیه «يَرْجُونَ تِجَارَةً لَنْ تَبُورَ» خاطرنشان کرد: مؤمنان با تلاوت قرآن، اقامه نماز و انفاق، به تجارتی امید دارند که کساد و نابودی در آن راه ندارد و صد در صد سود سرشار دارد. هر سخن، تفکر و عملی که برای رضای خدا باشد، موجب رجاء و امیدواری است.

وی با بیان ویژگی‌های مؤمنان و علما در این آیه افزود: قلب آنان سرشار از خشیت الهی است، زبانشان به تلاوت قرآن مشغول است، اقامه‌کننده بهترین عبادت (نماز) هستند، در راه خدا پنهان و آشکارا انفاق می‌کنند و تنها به خدا امید دارند و به اجر و پاداش الهی دل‌بسته‌اند.

استاد عفت‌پناه تصریح کرد: در برخی آیات قرآن، جهان به تجارتخانه‌ای تشبیه شده که انسان فروشنده، خدای مهربان خریدار و عمل صالح متاع آن است. از ویژگی‌های تجارت با خدا می‌توان به این موارد اشاره کرد: تجارت با خدا پرسودترین و استثنایی‌ترین تجارت است؛ تمام سرمایه و متاع را خدا در اختیار تاجر قرار می‌دهد؛ خدای مهربان همان متاعی را خریدار است که در اختیار تاجر قرار داده است؛ خدای مهربان متاع قلیل و کم‌ارزش را به بهای زیاد می‌خرد (مَنْ یَقْبَلُ الْیَسیرَ وَ یَعْفُو عَنِ الْکثیرِ)؛ کالای بسیار ناچیز را هم می‌خرد (فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ)؛ کالا را به هفتصد برابر و بیشتر می‌خرد و علاوه بر پرداخت بهای کثیر، از فضل و کرمش بر آن می‌افزاید (وَیَزیدَهُمْ مِنْ فَضْلِهِ).

این استاد حوزه علمیه قم در سخنان پایانی خود گفت: چقدر نادان است کسی که چنین تجارت پرسودی را رها کند و با کالای فاسدی چون نفاق، کفران نعمت، مردم‌آزاری، قتل و غارت و دزدی، به تجارتی ویرانگر بپردازد.