استاد هادی عباسی خراسانی از اساتید درس خارج حوزه علمیه قم، در گفت‌وگو با خبرنگار پایگاه اطلاع‌رسانی نشست دوره‌ای اساتید، به تبیین بخش‌هایی از «مقامات معنوی در زیارت عاشورا» پرداخت.

/270/260/21/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای سخنان خود، به تبیین «مقام قرب الی الله» پرداخت و اظهار داشت: مقام قرب و نزدیکی به خدا، بالاترین مقامِ ممکن است؛ منتها مراتب بالای آن، فقط به کمک و دستگیری ولیّ‌خدا ممکن می‌شود.

استاد عباسی خراسانی با اشاره به عبارت «و أتقرّب إلی الله ثمّ إلیکم بموالاتکم» در زیارت عاشورا، خاطرنشان کرد: تقرب به اولیای الهی، تقرب به خداوند است؛ چرا که انبیا و امامان (ع) واسطه بین خالق و مخلوق هستند.

صاحب کتاب «الهی نامه» با اشاره به فراز «انی اتقرب الی الله و الی رسوله و الی امیرالمومنین و الی فاطمة و الی الحسن و الیک بموالاتک» در زیارت عاشورا یادآور گردید: به راستی به وسیله‌ی دوستی و ولایت تو (ای حسین (ع)) به خدا و رسول خدا و به سوی امیرمؤمنان و فاطمه و حسن (ع) و نزد خودت تقرب و نزدیکی می‌جوییم.

شاگرد علامه حسن زاده آملی (رضوان الله علیه) با استناد به حدیث نبوی (ص) که «فمن کان له الی الله حاجة فلیسأل بنا اهل البیت»، عنوان داشت: پیامبر (ص) فرمود: پس هر کسی حاجتی از خدا دارد، به وسیله‌ی ما اهل بیت (ع) درخواست نماید. وی افزود: ما در زیارت عاشورا از خدا می‌خواهیم که به واسطه‌ی اهل بیت (ع) و دستگیری حضرات معصومین (ع) از ما، به مقام قرب الهی راه یابیم.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه، به تبیین «مقام معرفت و شناخت اهل بیت (ع)» پرداخت و افزود: در زیارت عاشورا از خدا می‌خواهیم: «فأسأل الله الذی اکرمنی بمعرفتکم و معرفة اولیائکم»؛ یعنی پس درخواست می‌کنم از خدا که مرا به معرفت شما و دوستان شما گرامی دارد. آگاهی و شناخت نسبت به امام، عصمت امام، سیره‌ی رفتاری و گفتاری امام، یکی از اساسی‌ترین و زیربنایی‌ترین مسائل اعتقادی است؛ به گونه‌ای که هر انسانی در قبال آن مسئولیت دارد تا در حدّ امکان، خود را از آن بهره‌مند سازد.

مفسر قرآن کریم ابراز داشت: هر مسلمانی معالم دینی، معارف حقه‌ی اعتقادی، اخلاقی و عبادی خویش را از امام و پیشوایان دینی می‌گیرد و امام، چراغ فروزنده‌ای است که همواره فرا راه انسان‌ها می‌درخشد. انسان اهل نجات است که از انوار هدایت این مشعل‌های فروزان و تابنده در تمامی ابعاد زندگی بهره ببرد و خود را از ظلمت‌های جهل برهاند و به سوی قله‌های علم، آگاهی و عرفان سوق دهد.

استاد عباسی خراسانی با استناد به حدیث نبوی (ص) که «من مات و لم یعرف امام زمانه مات میتة جاهلیة»، خاطرنشان کرد: پیامبر (ص) فرمود: هر کس بمیرد و امام زمانش را نشناخته باشد، به مرگ جاهلی مرده است.

وی افزود: آنچه برای رسیدن به این مقام و جایگاه اهمیت فوق‌العاده دارد، همین شناخت و معرفت است. چنین شناختی می‌تواند به زائر، شکوه و جلال ببخشد و پیوند عارفانه‌ای میان امام (ع) و مأموم باشد.

این استاد درس خارج حوزه در ادامه، به تبیین «مقام ثبات قدم و قدم صدق در کنار معصوم (ع)» پرداخت و گفت: در زیارت عاشورا از خدا می‌خواهیم: «و ان یثبت لی عندکم قدم صدق فی الدنیا و الآخرة»؛ یعنی از خدا می‌خواهم که قدم صدق را برایم در دنیا و آخرت تثبیت کند.

استاد عباسی خراسانی با تأکید بر اهمیت ثبات قدم یادآور گردید: خدا به من ثبات قدم بدهد تا از محضر شما کنار نروم. ثابت قدم بودن در محضر معصوم (ع)، مقام بزرگی است. یک وقت انسان وارد وادی ولایت می‌شود و به معرفت می‌رسد، اما ثبات قدم ندارد؛ یک قدم در این وادی برمی‌دارد و در محضر معصومین (ع) است و یک قدم از محضر معصومین (ع) فاصله می‌گیرد و غایب می‌شود. تلاش شیطان این است که انسان را از این ثبات قدم بیرون بیاورد تا یک قدم هم با شیطان باشد. ثبات قدم یعنی پیوسته انسان در صراط توحید و ولایت باشد و با همه‌ی وجود از این صراط جدا نشود.

شاگرد علامه حسن زاده آملی با اشاره به اینکه گناه، خروج از صراط عبودیت و صراط مستقیم است، خاطرنشان کرد: گناه یعنی پا بیرون گذاشتن از صراط عبودیت و صراط مستقیم و خروج از مقام ثبات قدم. انسان باید واقعاً آن طرف را حق محض بداند؛ و اگر ثبات قدم دارد، نباید از سر تردید و شک و ریب در باب خداوند متعال و اولیای او باشد. وی افزود: این چیزی است که در سیر به وادی عاشورا اتفاق می‌افتد و این درها می‌تواند به روی او باز شود. این سیر از دنیا آغاز می‌شود و در آخرت هم ادامه پیدا می‌کند.

این استاد درس خارج حوزه با اشاره به رابطه‌ی «مقام محبت» و «مقام محمود» خاطرنشان کرد: قبل از مقام محمود، مقام محبت است. تا مقام محبت نباشد، حضرت (ع) به این مقام نمی‌رسد. اگر خداوند متعال به ایشان مقام محمود داده و زمام کائنات را به او سپرده، به این دلیل است که او اهل محبت است.

وی با استناد به روایت امام صادق (ع) افزود: خدای عزوجل پیغمبرش را به محبت خود تربیت کرد و سپس فرمود: «و انک لعلی خلق عظیم» (و تو بر خلق عظیمی هستی)؛ و آنگاه به او واگذار کرد و فرمود: «و ما آتاکم الرسول فخذوه و ما نهاکم عنه فانتهوا» (هرچه را پیغمبر برای شما آورد بگیرید و از هرچه منعتان کند باز ایستید).

این استاد درس خارج حوزه افزود: او در مقام محبت است و چون محبت به خداوند متعال دارد، محبت به مخلوقات خداوند متعال هم دارد. وی با استناد به آیه‌ی شریفه «عزیز علیه ما عنتم حرص علیکم بالمؤمنین رئوف رحیم» تصریح نمود: آنچه شما را برنجاند بر او سخت است، بر هدایت شما حریص و دلسوز، و به مؤمنان رئوف و مهربان است.

استاد عباسی خراسانی با تأکید بر اینکه مقام محمود به همه داده نمی‌شود، بیان داشت: به هر کسی مقام محمود نمی‌دهند؛ آن کسی که اول در مقام محبت است و خداوند متعال را دوست دارد و معدن الرحمه است، می‌تواند مقام محمود هم پیدا کند.

این استاد درس خارج حوزه با استناد به آیه‌ی شریفه «و من اللیل فتهجد به نافلة لک عسی ان یبعثک ربک مقاماً محموداً» اظهار داشت: گویی رسیدن به مقام محمود، مبعوث شدن و بعثتی برای حضرت (ع) است. وی افزود: کسی که در این مقام محمود است، می‌تواند شفاعت کند.