استاد حاج ابوالقاسم دولابی، از اساتید ارجمند حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع‌رسانی نشست دوره‌ای اساتید، به موضوع «رمز پیروزی در پذیرش مشیت الهی و تحلیل برکات نهفته در حوادث ناخوشایند» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو با اشاره به یکی از کلیدی‌ترین مفاهیم قرآنی در مسیر تعالی و پیروزی، خاطرنشان کرد: در سوره مبارکه بقره می‌خوانیم: «كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَنْ تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَكُمْ ۗ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ»؛ به معنای اینکه: «جنگ [با دشمن] بر شما مقرّر و لازم شده، و حال آنکه برایتان ناخوشایند است. و بسا چیزی را خوش ندارید و آن برای شما خیر است، وبسا چیزی را دوست دارید و آن برای شما بد است؛ وخدا [مصلحت شما را در همه امور] می‌داند و شما نمی‌دانید.» (بقره: ۲۱۶).

استاد دولابی با تبیین نکاتی پیرامون این آیه نورانی اظهار داشت: خداوند متعال در این آیه شریفه، به یکی از مهم‌ترین رمزهای پیروزی اشاره فرموده است. انسان‌ها به‌طور فطری در جست‌وجوی منافع خویش‌اند و از هر آنچه ضرر و زیان باشد، گریزان‌اند؛ اما از آنجا که علم بشر محدود است، در تشخیص نافع بودن یا مضر بودن امور در بسیاری از مواقع دچار اشتباه می‌شوند. این تجربه برای همه ما پیش آمده است که چیزی را دوست داشته‌ایم اما بعدها دریافتیم به ضرر ما بوده، یا از چیزی بیزار بودیم در حالی که خیر فراوانی در آن نهفته بود.

وی در این راستا به اشعاری از نظامی گنجوی اشاره کرد که به زیبایی این نکته را روایت می‌کند:

بس یافته کان بساز بینی / نایافته به چو بازبینی

سررشته غیب ناپدید است / بس قفل که بنگری کلید است

استاد دولابی در ادامه گفتگو تأکید کرد: بسیاری از اموری که ما ناخوشایند می‌پنداریم، سرشار از خیر و برکت است. عبارت «عَسَىٰ أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ» به ما هشدار می‌دهد که نباید در نگاه اول قضاوت کنیم. همان‌گونه که بیمار از داروی تلخ یا عمل جراحی گریزان است، اما نمی‌داند که نجات و شفای او دقیقاً در همین امر ناخوشایند نهفته است.

وی با تعمیم این بحث به مسائل اجتماعی و سیاسی، اظهار داشت: امام راحل (ره) در مورد جنگ تحمیلی و دفاع مقدس، تعبیری بسیار زیبا داشتند و فرمودند بسیاری از اموری که انسان در ابتدا از آن‌ها خوشش نمی‌آید، پس از تحقق، خیر و برکتی بی‌نظیر به همراه می‌آورد. ملت ما هرگز جنگ‌جو و هجوم‌گر نبوده و از این جنگ تحمیلی کراهت داشتیم که دو گروه از مستضعفان به تحریک مستکبران و آمریکا، به روی یکدیگر آتش بگشایند؛ اما امام (ره) با استناد به همین آیه، برکات این حادثه را تبیین کردند.

استاد حاج ابوالقاسم دولابی در تحلیل دستاوردهای دفاع مقدس تصریح کرد: دفاع مقدس علی‌رغم ناخوشایندی، برکات استراتژیکی داشت. توان رزمی ما رشد کرد؛ ما که زمانی سیم‌خاردار نداشتیم، امروز به برکت آن ایام، سازنده زیردریایی و صادرکننده پهپاد هستیم. این دوران، دشمن را ادب کرد و باعث شد ابرقدرت‌ها امروز حتی طمع تجاوز به این خاک را در سر نپرورانند. همچنین، روحیه ایثار و مهر در جامعه فراگیر شد و خانه‌های مردم به مراکز تأمین نیاز رزمندگان تبدیل گشت. حتی گروه‌های جهادی که امروز در زلزله‌ها، سیل‌ها و بیماری کرونا به داد مردم می‌رسند، محصول همان روحیه و برکات دفاع مقدس هستند.

وی با اشاره به ترویج روحیه دلاوری در جامعه، به حدیث شریف رسول اکرم (ص) اشاره کرد: «اغزوا تورثوا أبناءكم مجداً» (بجنگید تا فرزندانتان دلیر و سربلند بار بیایند).

استاد دولابی در پایان با نگاهی به تحولات جاری در فلسطین اظهار داشت: امروز شاهدیم که نوجوانان و جوانان فلسطینی به شهدای خود افتخار می‌کنند و بر اساس گزارش‌ها، اقبال جوانان به عضویت در حماس پس از پیروزی‌ها، به‌مراتب افزایش یافته است. این‌ها مصداق «عسی ان تکرهوا شیئا و هو خیر لکم» است. همان‌طور که امام راحل (ره) در صحیفه نور فرمودند: «هر روز در جنگ برکتی داشته‌ایم که در همه صحنه‌ها از آن بهره جسته ایم و مظلومیت خویش و ستم متجاوزان را ثابت نمودیم.»