استاد عباس حبیب اللهی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «رابطه حوزه با حکومت» پرداخت.

این استاد برجسته درس خارج حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: مسائل گوناگونی در معرض نظر اساتید بزرگوار و فضلای حوزه علمیه قم قرار می گیرد که البته باید اذعان کرد همه آنها دارای آن اهمیت نیستند که اساتید بزرگوار سطوح عالی و خارج و اساتید مبرّز در حوزه علمیه به آن بپردازند؛ در مقابل مسائلی هم هست که قطعا لازم است تا نظر اساتید بزرگوار مورد توجه قرار گیرد؛ که از جمله آنها بحث رابطه حاکمیت و حوزه است؛  اساتید بزرگوار باید در نظر داشته باشند که موضوعات کم اهمیت و انحرافی را بتوانند از موضوعات اساسی و مهم تفکیک کنند.

وی افزود: ما باید به نحوه تعامل حوزه و دانشگاه با نظام بپردازیم و آن را تقویت کنیم؛ اینگونه نباشد که حاکمیت راه خودش را برود و حوزه راه خودش را برود؛ چرا که ارتقاء نظام در ارتقاء حوزه نقش دارد؛ و ارتقاء حوزه در ارتقاء نظام مفید است؛ همان نقشی که شهید مفتح ایفا کردند. ایشان دانش حوزوی و مسائل اخلاقی حوزه را به دانشگاه آوردند. ما باید کاری کنیم که هم حوزه سرافراز باشد و هم نظام.

استاد حبیب اللهی در ادامه بیان کرد: مجددا به اساتید بزرگوار سطوح عالی و خارج عرض  می کنم که شأن آنها اجلّ از آن است که به مسائل کم اهمیت بپردازند؛ چرا که مسائل کلان و به روز در مملکت وجود دارد که جا دارد به آنها پرداخته شود. همین موضوع رابطه حوزه و حاکمیت از شاخه های مختلفی می تواند مورد بررسی قرار بگیرد. به عنوان مثال: «راه های تعامل حوزه و نظام با یکدیگر»، «شاخه های تبادل»، «نحوه تبادل»، «آثار متقابل هر یک بر دیگری»، «نقش اساتید سطح عالی و خارج حوزه علمیه در ایجاد و تعمیق و گسترش این تعامل»، «ارتباط اساتید حوزه با سران مملکت» و ... این رابطه به گونه ای باید تبیین و اجرا شود که مسیر اصلی را که امام آن را ترسیم کرده اند، از آن منحرف نشویم.

این استاد درس خارج حوزه علمیه قم اضافه نمود: کتاب و سنت و عقل و همین طور اجماع، از منابع علمی حوزه به شمار می رود؛ همان گونه که ما احکام فقهی را به کمک این منابع استخراج می کنیم، در رابطه با اقتصاد، سیاست، فرهنگی و اجتماعی و نظامی و ... از بطن قرآن و روایات و همین طور به  کمک جایگاه عقل می توانیم همه آن مواردی که مورد نیاز حکومت است، به دست بیاوریم؛ چه اینکه در همه این موارد، منابع به اندازه کافی در اختیار داریم. یعنی دین اسلام غنی است و جوابگو و پاسخگو است و نیازهای روز و همیشگی را می تواند برطرف کند؛ چرا که دین اسلام، جاودان است؛ یعنی ابدی است و هم همگانی است.

وی در ادامه بیان کرد: بنابراین ما اقتصاد اسلامی، سیاست اسلامی و ... می توانیم داشته باشیم. چه اینکه نیاز نیست ما شیوه ای جدید را مطرح کنیم؛ همین شیوه را رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم ائمه طاهری علیهم السلام داشته اند. عملا سیره آنها بیانگر وجود متون و  منابع در زمینه های مختلف است.

استاد عباس حبیب اللهی خاطرنشان کرد: حوزه اقتصاد معزل امروزی جامعه و نظام است؛ آیا حوزه اقتصاد اسلامی به درازای حوزه اقتصاد امروزی جهانی است یا خیر؟ ما بر اساس کلام معصومین این قاعده را داریم که ما اصول کلی را برای شما مردم بیان می کنیم؛ و وظیفه متخصصان است که فروعات را از آن اصول کلی استخراج بکنند. «علینا القاء الاصول و علیکم التفریع»

وی افزود: یک بحث «مفهوم اقتصاد و منابع اقتصاد اسلامی» است و یک بحث هم «افراد متخصص در حوزه اقتصاد» است. باید در نظر داشت که بحث ما در دومی نیست؛ بحث ما این است که آیا در منابع معتبر دینی می توانیم مباحث اقتصادی را استخراج کنیم؟ آیا منابع به اقتصاد به صورت کلی اشاره کرده اند یا به صورت مصداقی نیز به آن پرداخته اند؟ در هر مورد چه آیات و چه روایاتی در میان داریم و البته عقل هم به عنوان یک منبع باید نظر بدهد. و عقل هم در جایگاه های خاص نظر می دهد.؛ آنگونه نیست که یک امر مسلّم دینی باشد و عقل بگوید بها و اعتباری ندارد.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: آنچه که مسلم است، ما در زمینه متون اقتصادی باید بگوییم متون اقتصادی اسلامی جامعی که کارشناسان دینی آن را بررسی کرده باشند و از فیلترهای خاصی عبور کرده باشد، نداریم و از این رو است که اساتید سطوح عالی حوزه و خارج به صورت جمعی، یک اقتصاد اسلامی مرتّب و جامع و متقن بنویسند که هم برای حوزه و هم برای نظام بسیار مفید و ضروری است و می تواند مورد توجه و استفاده قرار بگیرد. البته نظام باید دستش را پیش حوزه دراز بکند؛ اینگونه نباشد که حوزه کاری انجام بدهد و نظام آن را طرد کند؛ نظام، مجلس،  قوه قضائیه، ریاست جمهوری از حوزه علمیه قم بخواهند تا متون اقتصادی اسلامی متقن را تدوین کنند تا مورد استفاده قرار بگیرد.

/270/260/21/