استاد حسین خلیلی جویباری از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «دغدغه هایی نسبت به اوضاع حوزه » پرداخت.

بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد واله الطاهرین و اللعن علی اعدائهم

اللهم عجل لولیک الفرج

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: از زحمات همه اساتید و علمای نشست دوره ای اساتید قدرشناسی دارم و این مصاحبه را با اصراری که عزیزان خبرگزاری نشست چند سال داشتند انجام دادم تا شاید بتوانم به گوش مسوولین حوزه برسانم و انجام وظیفه کرده باشم . بنا بر صلاح دیدی که به دلایلی دارم، به معرفی اجمالی از خود می پردازم. ان شاء الله همه ما در بندگی خدا و خلوص در مسیر الهی بتوانیم موفق باشیم.

تقوای انسان، اولین مرحله ای است که باید پیش خدا و اهل بیت علیهم السلام تایید شده باشد تا نزد آنها سرافکنده نباشیم.

استاد خلیلی جویباری (قمی) در ادامه بیان کرد:

الف: بنده در مدرسه «جعفریه» رستم کلای بهشهر، 8 سال در محضر ولیّ خدا، محب واقعی اولیای معصوم الهی، بنده خالص، استاد کم نظیر وادی عرفان عملی، فقیه اهل بیت مرحوم مغفور حاج شیخ ابوالحسن ایازی زانوی ادب زدم و افتخار داشتم که دو سال هم در آنجا تدریس کنم.

ب: بعد از آن به قم مقدسه و قم بزرگ و آشیان اهل بیت علیهم السلام مهاجرت کردم  و تحصیل خود را آغاز نمودم که به 24 سال می رسد. به لطف خدا و دعای اهل بیت علیهم السلام و دعای اساتید و والدین در علوم مختلف بهره  بردم.

ج: 23 سال سابقه تحصیل در خارج فقه

د: 13 سال خارج اصول

ه: 10 سال فلسفه و کلام

ز: در حین تحصیل، به مدت 20 سال تدریس این دروس را نموده ام که 14 سال سابقه ی تدریس رسمی در قم و بقیه، غیر رسمی بوده است.

ح:ده سال مقدمات علمی حوزه از صرف و نحو تا اتمام کفایه در اصول و از ابتدا در درس خارج آیت الله سبحانی به مدت۷سال شرکت کردم؛ 2 سال فقه و 5 سال اصول

ط: 12 سال فقه خارج آیت الله العظمی وحید خراسانی؛  8 سال  اصول و ۱۲سال فقه

ی:  در محضر آیت الله العظمی جوادی آملی ۶سال  فقه و 2 سال  تفسیر

ک: در محضر آیت الله مقتدایی 1 سال فقه

ل: به طور پراکنده و در مجموع یک سال از محضر آیت الله العظمی مکارم و آیت الله العظمی فاضل لنکرانی و آیت الله العظمی تبریزی و آیت الله مصطفوی نیا بهره بردم.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: اما در جنبه تدریس باید بگویم که:

الف: 13 سال سطوح عالی فقه مکاسب و لمعه

ب: 11 سال سطوح عالی رسائل و کفایه و اصول فقه

ج: 5 سال فلسفه ( بدایه و نهایه)

د: 4 سال هم ادبیات و صرف و نحو عرب را در شهرستان، و در مدرسه جعفریه رستم کلا داشتم.

ه: مکانهای تدریس:  بنده افتخار۱۲ سال تدریس در مدرسه فیضیه قم را دارم از فلسفه و  فقه و اصول در سطوح عالی 

و: در مدرسه سعادت آیت الله جوادی آملی 2 سال فلسفه (نهایه الحکمه)

ز: در مدینه العلم آیت الله العظمی خویی رحمه الله  1 سال تدریس فقه

ح: در مدرسه جهانگیر خان 2 سال فقه و یک سال فلسفه

ط: در مدرسه جعفریه رستم کلای بهشهر 2 سال تدریس در ادبیات و اصول استنباط

استاد خلیلی جویباری خاطرنشان کرد: در مورد همکاریهای خود با حوزه قم  گفت

الف: عضو مجمع عمومی جامعه مدرسین به مدت  7 سال

ب: عضو معاونت تهذیب قم به مدت ۵سال در سراسر کشور و حوزه های علمیه قم در مباحث اخلاقی همکاری داشتم فعلا هم از اعضاء این گروه هستم.

ج:عضو نشست دوره ای اساتید به مدت 13 سال

د: عضو تشکل اساتید  5 سال

ح: سخنران و امام جماعت دعوت شده از سال 93 تا 97 از سوی استادعزیزم آیت الله  جوادی آملی و دفتر محترم ایشان در مسجد جامع  امام عسگری علیه السلام تهران به مدت 5 سال انجام وظیفه می کردم.

وی افزود: گاهی هم از لطف الهی اشعاری را در وصف اهل بیت و مکه مکرمه و مادر و  غمنامه ی دل و مرحوم استادم   سروده ام؛ که همه اینها اگر چیزی به درگاه الهی حساب بشود، از لطف پروردگار و اهل بیت بوده است.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: همه اینها را به اختصار عرض کردم تا یک شناخت اجمالی برای مخاطبین باشد.

اما هشدارها و تذکرات و دغدغه های استاد خلیلی نسبت به مسئولیت مسئولین حوزه:  ان شاء الله مسئولینی و کارکنان که در بخش اجرایی حوزه هستند،  بیشتر دقت بفرمایند و دغدغه های اساتید را به جان و دل بشنوند و به صورت سرسری و با بی توجهی از کنارش گذر نکنند چرا که اینها حاصل عمر در حوزه ی این اساتید و علماء گرانقدر است.

استاد حسین خلیلی جویباری در جهت تکریم و اعزاز مراجع و علماء سلف و کنونی خاطرنشان کرد: علمای بزرگ حوزه و رهبری عزیز ما من بدوه الی یومنا هذا، از زمان اهل بیت علیهم السلام که صحابه حضور داشتند، تا زمان شیخ مفید و تا اکنون، نائبان امام عصر ارواحنا فداه ، ورثه انبیای الهی هستند، احترام واقعی و قلبی به آنها موجب عاقبت بخیری و روسفیدی و تایید بندگی در درگاه الهی می شود.

وی افزود:  گرچه در این میان، عالم نما هم هستند‌ چون هر جا اصلی هست،  فرعی هست  و غیر اصل هم در آنجا سبز می شود و سر بلند می کند. از این رو وظیفه داریم که آنها را بشناسیم؛ تااز انها دل بکَنیم و جان و دل به روحانیت اصیل  همانند شیخ انصاری، آخوند خراسانی، علامه حلی ها، شیخ طوسی ها، شیخ مفیدها، سید بن طاووس ها، سید مرتضی ها، و  امام رضوان الله علیه و بزرگان عصر و مراجع عظام تقلید و علماء و اساتید اصیل بسپاریم، همه اینها کسانی هستند که ما وقتی مهمان سفره اینها بشویم، سعادت خودمان را مثل روحانیت ، شهدا و مومنین مصداق همین باب هستند. هر کس بر سرِ این سفره معنوی،علمی،اخلاقی علماء نشست و از این سفره بهره مند شده است، سربلندی دنیا و آخرت خود را رقم زده است و گرنه قطعا مصداق خسران مبین قرآن می شود.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: ما قائلیم که نباید چشم را بست و  دهان را باز کرد،یعنی وقتی دهان باز می شود، چشم قبل از آن باید باز شده باشد. یعنی انسان حرفی که می زند، با بصیرت بزند و سبب اصلاح امور گردد. با توجه به این قضیه باید بگویم از چیزهایی که خیلی دغدغه علما و اساتید است «مشکلات شدید اقتصادی» برای طلبه ها است.

وی اضافه نمود: اساتید و علما  بلندگوی  طلاب هستند،  اگر حرفی را می زنند برای خودشان نیست بلکه برای پیشرفت حوزه و امورات طلاب هست و حرف های آنها را انتقال دادند تا به گوش مسئولین برسد؛ واقعا حتی خیلی از حرف هایی را که ما هم می زنیم، مسئولین حوزه گوش نداده و نمی شنوند؛ چه برسد به  طلاب جوان.

استاد خلیلی جویباری خاطرنشان کرد: از نظر «مباحث علمی و اخلاقی» طلاب و روحانیت عزیز باید فکری جدی صورت بگیرد و صرف آمار دادن که آن هم گاهی غیر واقعی هست دردی را از حوزه و طلاب دوا نمی کند بلکه بر آن می افزاید.

وی افزود:افعال و گفتار مسئولین حوزه باید کاملا مورد تایید علما و اساتید گرانقدر حوزه قرار بگیرد  و مدیران و مسئولان و کارکنان حوزه باید طوری  کار کنند تا نزد امام زمان جوابگو بوده و در قیامت رو سفید محشور شوند و مدیون زحمات اهل عصمت و طهارت و علماء و اساتید نباشند.

 از مسئولان و مدیران مرتبط به این امور، گاهی کم کاری ها و نواقص جدی و چشم گیری دیده می شود که می شود با مشورت از اساتید و علماء حوزه در رفع جدی و واقعی نه شعاری و آماری آن اقدام کرد تا کاملا بر طرف شود و آنچه که به عقل صریح و سلیم به نظر می رسد این است که عده ای از مسئولین حوزه بخاطر مشغله ها و عناوین مختلف دل خوش کرده اند و همین سبب غفلت آنها و کم کاری و نواقص در کارهای آنها نسبت به امور طلاب و روحانیت عزیز شده است و مصداق الماهیات مثار الکثره قرار گرفتند. که البته گاهی سهوی است و گاهی هم نفس اماره در آن دخالت دارد چون بیکار نمی شود و ممکن است هر کسی را در هر جایگاهی بر زمین بکوبد و آنها را  به تعاریف ریاکارانه چند نفر از خودشان یا خودشان از چند نفر دل خوش کند. «اعاذنا الله من شرور انفسنا». و کم نیستند افراد شایسته و لایق از نظر علمی و معنوی و اخلاقی که بتوانند عهده دار مسئولیتها بشوند تا اولا کارهای حوزه و طلاب درست اجرا شود و ثانیا مسئولین حوزه هم بخاطر مشاغل فروان کمتر دچار غفلت و نواقص کاری گردند

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: لازم است بر همه علما و اساتید، ولو مخالف رأی و عقیده آنها هستند، کمک و یاری کنند؛ تا همه جوره موفق باشند؛ نه آنکه به دنبال بهانه هایی، آنها را طرد کنند و موفقیت ها را به ناموفقیت ها تبدیل کنند و خدای ناکرده در درگاه الهی بی جواب بمانند. طلبه ها را از اخلاص و اخلاق محوری و علم آموزی دلسرد کنند؛ و بشوند عرش نشین و اینها بشوند فرش نشین. «دست من کوتاه و خرما بر نخیل»  و ان بشود که امروزه متاسفانه اساتید در میان طلاب شاهد آن هستند که زبان را نه قدرت بر بیان آنهاست و نه عقل را مصلحت بر بیان آنهاست.

وی اضافه نمود: اگر به دنبال الگو هستیم، باید به دنبال الگوهای حقیقی باشیم؛ الگوهایی که علماء سلف صالح ما بودند. مطلبی که بر آن متفرع است، آن است که این مشکلات اصلاح نمی شود، مگر به اموری، که از جمله آن ، بندگی واقعی و بی ریا وحرکت جامع ومعقول وخالصانه درامورحوزویان عزیز است، علم آموزی جدی و مباحثات دروس و شب مطالعه ها، تجربه کردن اساتیدقدروخوب، توسل قوی و اشک داشتن دردل شبها ودر خیمه اهل بیت، تفکر جدی و واقعی به صاحب عصرع و جان کندن در راه کسب علوم اهل بیت علیهم السلام. چونکه «تا جان به لب نرسد، جامی به لب نمی رسد.» قطعا

استاد خلیلی جویباری خاطرنشان کرد: هدف اصلی ما از حوزوی بودن، جز بندگی خالصانه و رشد و کمال و ادب مع الله و زحمت درراه خداو توسل و تفکر و مفید به حال مردم بودن و امثال اینها ، چیز دیگری نبوده  و نیست. و اینها با آمار دادن درست نشده ونخواهدشد و از محالات عقلی هست.

وی افزود: شاید دقیقتر از همه اینها آن باشد که حالا که مدیران و اساتید و علماء همگی  زحمت کشیده اند  و پای کار آمدند و ما هم از آنها صمیمانه قدر دانی میکنیم، طلبه هایی می آیند و بعد از سالهای زیاد با جان کندن، عالم می شوند باید از وجود اینها در شهرها و دیگر اماکن مختلف و لازم و مناسب، جهت نشر معارف اهل بیت در معنویت و علوم الهی و اخلاق بهره مند شد و آنها را به جامعه و مردم به عنوان یک عالم معرفی کرد و در مقاطع مختلف اجتماعی و دیگر جاها از آنها بهره های مناسب برد خصوصا در فصول و ازمنه ی تعطیلات حوزوی ،کما اینکه در سابق نیز چنین بود نه آنکه الان با هزار تاسف شاهد گوشه گیر کردن و خانه نشین شدن آنها به بهانه های واهی و مختلف هستیم که این امر سبب به تاریکی رفتن جامعه و مردم از نور علوم اهل بیت و معنویت و اخلاق انها شده است که این امری ست محقق و جدی و غیر قابل انکار.

این  استاد حوزه علمیه قم در پاسخ به نگرانی های بعضی از اساتید و طلاب جوان بیان کرد: البته همه باید بدانیم که حوزه از صدر اسلام تا بحال مانده است؛ با بدترین شرایط که  ظالمین و اهل فسق و فجور و امثال آنها برایشان بوجود اوردند، اما حوزه  به دعای اهل بیت ع  و امام زمان، حفظ شده است؛ و  به جزم و یقین می گوییم تا به ظهور حضرت مهدی ع حفظ خواهد ماند ،  بدخواهان بخواهند یا نخواهند.

وی در اسباب موفقیت طلاب  افزود: حوزه و حوزویان باید مجهز به این امور برای تکامل و موفقیت خود باشند  «دل شب ها»

«درس خواندن های جدی»

«مطالعه و تامل در کتاب های علمی»،

«زانو زدن در مقابل اساتید خوب از نظر معنوی و علمی» نه شمارش کثرت شاگردان کلاس فقط

*شب مطالعه ها از دروس روزانه بطور جدی *

*تدریس خوب ( تا به اجتهاد دست پیدا کند)

استاد خلیلی جویباری خاطرنشان کرد: حوزوی باید آن راهی را برود که رهروان رفتند. نه آن که مدعیان می گویند می خواهیم برویم؛ بلکه می گویم راهی برو که رهروان رفتند؛ شیخ انصاری ها رفتند و درست شدند؛ نه اینکه می خواهیم ادعا کنیم که  برویم؛ که هنوز هم نرفتیم و معلوم نیست خدای ناکرده به ناکجا آباد برویم. بنابراین باید به طور جدی به این مسأله پرداخت.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: اینکه علما و اساتید  اینقدر از وضع حوزه نگران هستند، اینها همه بر می گردد به اینکه غفلت های زیادی انجام می شود؛ از تحصیلات، از وضع اقتصادی، از برخی کارهای دیگری که محذوریت داریم عقلا و شرعا و اخلاقا که به برخی موارد اشاره کنیم و این مسئولیت متوجه مسئولان حوزه و اساتید است. العاقل یکفیه الاشاره چون اینجا خیمه اهل بیت علیهم السلام است و نباید به این درگاه لطمه وارد بشود. ان شاء الله امانت دار خوبی برای این سفره باشیم.درپایان دعاگوی همه مسؤولان و علماواساتیدوطلاب عزیزبوده وهستیم  ودعای حضرت حجت ع رابرای همه اعزه مسالت داریم خدایاانچنان کن که سرانجام کار      توخشنودباشی مارستگار

آنچه که به ذهن بنده رسید مختصر و جامع جهت انجام تکلیف مطالب را بیان کردم والسلام علی من اتبع الهدی غفرالله لنا و لکم والسلام علیکم ورحمه الله و برکاته.

تاریخ مصاحبه۵/۱۲/۱۴۰۰