استاد سید مهدی شیرازی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به موضوع «ربا در بانک ها و نظر امامین انقلاب» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: امام رضوان الله علیه فرمود: اگر چنانچه ربا در یک کشوری مثل ما خدای ناخواسته باز در بانکش، در تجارتش، در بین مردمش باشد، ما نمی توانیم بگوییم که جمهوری ما جمهوری اسلامی است؛ محتوای جموری، اسلامی است. (صحیفه امام، ج 18، ص 434) و از صفحه 349 جلد 10 استفتائات طی سؤالات متعددی از ایشان، حکم حتی یک درصد کارمزد را می پرسند که در جواب ها به صراحت مرقوم می دارند: «ربا به هر صورت و اسم، حرام است؛ ولی مزد کار به نحوی که عقلایی باشد و طرفین توافق نمایند، اشکال ندارد» و یا «بهره گرفتن برای وام، حرام است و با تغییر نام، حلال نمی شود؛ ولی کارمزد به نرخ عادلانه کار با توافق طرفین، مانع ندارد: و یا «میزان در کارمزد، آن است که به نظر عرف، مزد کار باشد و جدّا برای کار، مزد بگیرند و تعیین درصد، حکم بهره را دارد» و یا «بهره پول، ربا و حرام است و کارمزد اگر جدّا مزد کار باشد _نه مجرد تغییر اسم _ و متعارف باشد، مانع ندارد؛ ولی درصد مزبور، بهره محسوب است» و یا «درصد، کارمزد نیست؛ و بهره پول، حرام است؛ هر چند به اسم کارمزد گرفته شود.»

وی افزود: از ایشان سؤال می شود آیا می توان به وام گیرندگان توصیه کرد که هر مبلغ که خودشان بخواهند، به عنوان کارمزد بپردازند، و یا اگر به عنوان هدیه جهت تأمین مخارج صندوق ها مبلغی از وام گیرنده به طور دلخواه او مطالبه شود، چطور است؟ در جواب می فرمایند: «مانع ندارد؛ ولی اگر وسیله ای برای فرار از ربا باشد، جایز نیست.» و نسبت به دریافت هایی که تا به حال به صورت کارمزد درصد گرفته شده، می فرمایند: «اگر ربا گرفته اند، مالک نشده اند و باید به صاحبان آن رد کنند.»

استاد سید مهدی شیرازی در بخش دیگری از گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، خاطرنشان کرد: رهبر معظم انقلاب در شهریور سال 1397 در دیدار با اعضای هیأت دولت فرمودند: «نظارت بانک مرکزی بر بانک ها موجب می شود که به این وضع نرسند؛ اگر چنانچه نظارت مستمری از اول وجود داشته باشد، وقتی هم که به این زمینه رسید، بالاخره باید با بانک برخورد بشود. این همه بانک خصوصی! بانک ها چرا مشکل نقدینگی پیدا می کنند؟ برای خاطر اینکه شعبه زیاد می کنند؛ برای اینکه آسایشگاه برای افراد خودشان [درست می کنند] ... خب این بانک غلط می کند که یک چنین کاری را [کرده]، می خواهد چه بکند این را؛ یعنی واقعا این چیز مهمی است؛ پول های مردم را می گیرند و این جوری امکانات درست می کنند؛ حالا اینکه یک تشکیلاتی است که لابد برای تفریح و  مانند این حرف ها است؛ نه، بانک ها بنگاهداری می کنند بنده همین جا در همین جلسه یک بار گفتم که جلوی بنگاهداری بانک ها را بگیرید؛ بانک برای بنگاهداری که نیست.»

این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: آقای مصباحی مقدم رئیس کنونی شورای فقهی بانک مرکزی در مورد کامزد تسهیلات قرض الحسنه گفته است: «همان گونه که امام راحل فرمودند، کارمزد تسهیلات باید صرفا مزد کار و خدمات و نه بیشتر از آن باشد؛ اما تا کنون این کارمزد به صورت یکسان و 4 درصد در تسهیلات قرض الحسنه گرفته می شد؛ در حالی که قرار است کارمزد بانک ها در شورای فقهی بانک مرکزی تجدید نظر شود و ممکن است این کارمزد در برخی تسهیلات، از 4 درصد هم کمتر باشد.

استاد سید مهدی شیرازی در بخش پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: سؤالی از تمام قوای سه گانه در طول 45 سال می شود که چرا درباره مخالفت بانک ها با حکم صریح خدا با تعیین مصداق از سوی امام و حرمت تکلیفی و وضعی و  حکومتی نسبت به بنگاهداری بانک ها ترک فعل داشته و دارید و بدین ترتیب اکثر مردم با عناوین مختلف، آلوده به ربا گردیدند؟