به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، بیست و ششمین اجلاسیه نشست دوره ای اساتید سطوح عالی و خارج حوزه علمیه قم که در تاریخ 16 آبان 1403 برگزار شد؛ استاد محمد رضا نائینی به بیان نکاتی در زمینه «راهکارهای تقویت دروس آزاد حوزه علمیه» پرداختند. 

این استاد درس خارج حوزه در ابتدا خاطرنشان کردند: امروز در حوزه علمیه با مدیری مواجه هستیم که خوشبختانه رویکرد خوبی نسبت به دروس آزاد دارند. فراموش نفرمایید در میان مدیران سابق، بودند افرادی که مرجع بزرگوار را از سخنرانی در نشست اساتید برحذر می داشتند؛ یا بودند افرادی که برخی اعضای محترم شورای سیاست گذاری را از شرکت در جلسه نهی می کردند. مدیریت محترم کنونی حوزه، در مواجهه با انتقادات صریحی که برای ایشان ارسال نموده ام، با کمال بردباری و متانت، پاسخ گفته اند.

ایشان افزودند: با وجود احترام بسیاری که برای مدیران سابق قائل هستیم اما سال ها شرطی غیر معقول در حوزه وجود داشت؛ مبنی بر اینکه طلاب جدید الورود برای آمدن به قم، باید حتما عضو یکی از مؤسسات تخصصی بشوند و امسال، بعد از 20 سال، این شرط برداشته شد؛ اما مدیر یکی از مدارس آزاد به خود من فرمودند؛ که هر چه با مدیریت حوزه تماس گرفتند تا یکی از این اطلاعیه ها در تابلوی اعلانات خود بزنند، همراهی نکردند. از دیگر کارهای پسندیده مدیریت کنونی،اتوبوس های پردیسان است که امکان شرکت در دروس آزاد را برای طلبه ها تسهیل کرده است. اگر ما پیشنهاد یا انتقادی داریم، باید منصفانه باشد. تا امروز، اقدامات مدیریت حوزه علمیه خوب بوده و این رویکرد مثبت نسبت به رفع مشکلات وجود داشته است و اگر فردا چنین رویکردی عوض بشود، اولین منتقد، خود من خواهم بود.

استاد نائینی در ادامه بیان کردند: نکته دوم، راهکار تقویت دروس آزاد است. به نظر من، این کار شدنی نیست مگر این که حسّی مشترک بین ما و مسئولین حوزه در این زمینه ایجاد بشود. آنها باید احساس کنند جمعی که اینجا نشسته اند، برادران دینی آنها و دلسوز حوزه اند و بدون توقع، در حوزه تدریس می کنند. مادام که حالت بدبینی نسبت به این اساتید وجود داشته باشد، راه به جایی نخواهیم برد. 22 سال است که جلسه نشست اساتید تشکیل می شود؛ پیشانی کلام هر سه نفری که پیش از من صحبت کرده اند، حمایت از نظام اسلامی بوده است. سؤال من این است که مسئولین حوزه در این نشست باعظمت کجا هستند؟ چرا با وجود اینکه از آنها دعوت به عمل آمده است، در این جلسه شرکت نکردند؟ این حس برادری باید بین ما ایجاد شود. ما با هم برادریم و همه هم می گوییم دروس آزاد باید تقویت شود. پس چرا در جلسات عمومی با یکدیگر هم اندیشی نمی کنیم.

ایشان افزودند: همین حس مشترک را باید با طلاب پیدا کنیم. بلافاصله بعد از تشکیل چنین جلساتی در فضای مجازی پر می شود که «آقایان نگران شلوغی درس های خودشان هستند» واقعا اینگونه نیست. کدام یک از اساتید محترم حوزه چنین نظری دارند؟ ما نگران سنت های اصیل حوزه هستیم؛ نه نگران درس های خودمان.

استاد محمدرضا نائینی خاطرنشان کردند: مدیریت حوزه در مقام اظهار، خوب اظهار نظر فرمودند؛ ولی «دو صد گفته چون نیم کردار نیست». مدیران حوزه، با مسئولین مؤسسات (با وجود زحماتی که می کشند و ما منکر آن نیستیم)، چند جلسه برگزار کرده اند تا آنها را از رویه نادرستشان منصرف کنند؟ چند جلسه توجیهی با خود طلاب برگزار شده تا با مزایای شرکت در دروس آزاد، آشنا شوند. چه امکاناتی به دروس آزاد اختصاص داده شده است؟ اگر شما می خواهید درس آزاد رونق پیدا کند، باید اساتید مستعد شناسایی و برای تدریس در دروس آزاد، تشویق بشوند. امتیازاتی که اساتید از آن بهره مند می شوند دست ما نیست؛ بلکه در دست مدیریت حوزه است و آنها ثابت کردند در مواردی می توانند با دادن امتیازاتی، به حوزه جهت دهی کنند. الآن که همه، از مراجع عظام تا مدیر محترم تا اساتید صحبتشان درباره تقویت دروس آزاد است، در این راه، چه اقدامی شده است؟ برای گنجاندن فقه معاصر در درس ها، که اقدام بجایی بوده، باید از آنها تشکر کرد؛ اما برای تقویت دروس آزاد چه اقدام موثری شده است؟

استاد نائینی خاطرنشان کردند: اگر می خواهید رونق سابق به حوزه برگردد؛ باید طلبه فاضل در این حوزه احساس شخصیت کند؛ و احساس بیهودگی نکند، برای دستیابی به این مطلب شرایط سختگیرانه تدریس باید حذف بشود. به عقل جمعی طلاب باید احترام بگذاریم. ممکن است کسی برای چند روز، چند نفر را فریب بدهد و برایشان تدریس کند؛ اما تاریخ حوزه ثابت کرده، برای مدت طولانی نمی توان، طلاب را فریب داد تا در درس، حاضر بشوند. طلبه ای برای اینکه بتواند مجوز تدریس بگیرد، بعد از آنکه موافقت از مدیر محترم حوزه گرفت، چندین ماه او را معطل می کنند و بعد از ده ماه، از او امتحان می گیرند و سؤالات سخت ادبی از او می پرسند. این مطلب درست نیست که طلبه برای تدریس باید نسبت به همه مباحث رسائل، مکاسب و ادبیات، احاطه کامل داشته باشد؛ خودِ ما هم اینچنین نیستیم؛ چه اینکه همه ما روز قبل از تدریس، چند ساعت را مطالعه می کنیم تا درس بدهیم.

ایشان در ادامه بیان کردند: شرایط سختگیرانه تدریس باید برداشته بشود؛ حکم تدریس از مشکلات مهم است. چرا طلبه برای تدریس سیوطی، باید التماس بکند. اگر می خواهند سنت های حسنه حوزه احیا بشود، باید این شرایط سخت کنار گذاشته شود و الا با حمایت از دروس آزاد و در کنار آن، گذاشتنِ شرایط سختگیرانه، توسعه دروس آزاد محقق نمی شود. دروس آزاد با شعار، توسعه پیدا نمی کند.