استاد خزائلی:

اگر اخلاص نباشد هیچ کس از آموخته های خود سودی نمی برد

نباید متون درسی را تا وقتی متن بهتری جایگزین آن نشده است سست جلوه داد

 

به گزارش خبرنگار نشست دوره‌ای اساتید، استاد حسنعلی خزائلی در اجلاسیه عمومی نشست دوره‌ای اساتید بیان داشت: امیر المؤمنین علیه السلام در حدیثی می فرماید: : «مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنَّاسِ إِمَاماً فَلْيَبْدَأْ بِتَعْلِيمِ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْلِيمِ غَيْرِهِ وَ لْيَكُنْ تَأْدِيبُهُ بِسِيرَتِهِ قَبْلَ تَأْدِيبِهِ بِلِسَانِهِ وَ مُعَلِّمُ نَفْسِهِ وَ مُؤَدِّبُهَا أَحَقُّ بِالْإِجْلَالِ مِنْ مُعَلِّمِ النَّاسِ وَ مُؤَدِّبِهِمْ» سزاوار است که انسان ابتدا به تعلیم خود بپردازد تا به تعلیم دیگران.

 

این اساتید حوزه علمیه قم ادامه داد: در مورد موضوع این جلسه، در اواخر سال تحصیلی گذشته شورای مدیریت تعدادی از اساتید را به جلسه ای در جامعه مدرسین دعوت کرد و ما نیز نظرات خود را بیان کردیم. مدیر حوزه های علمیه در این جلسه بیان داشت: «در این خصوص وقت جداگانه ای هم به اساتید داده شود». به همین جهت تعدادی از اساتید به شورای مدیریت رفته و نظرات خود را در مورد چالش ها و راهکارهای تدریس در حوزه بیان کردند.

 

وی افزود:  تدریس به چند چیز نیاز دارد؛ اول به استادی نیاز دارد که دارای مهارت های ذاتی، اخلاقی و تسلط بر روی مباحث علمی باشد، دوم دانش پژوه؛ سوم متن درسی و آموزشی مناسب و چهارم به مکان و زمان مناسب برای تدریس.

 

استاد خزائلی بیان کرد: استاد باید ویژگی هایی داشته باشد که مهمترین آنها تسلط بر متن درسی و آموزشی است. دومین ویژگی لازم برای اساتید نظم است و سومین ویژگی داشتن ارتباط عاطفی و اخلاقی در برخورد با شاگردان است. ویژگی بعدی روان ساختن متن درسی است به صورتی که برای شاگردان قابل درک باشد. استاد باید متون درسی را تا وقتی متن بهتری جایگزین آن نشده است؛ سست جلوه ندهد، تا طلاب نسبت به یادگیری متون درسی رایج سست نشوند.

 

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: ویژگی ششم اخلاق در استاد است، در این مورد شما را به مطالعه کتاب ارزشمند «لؤلؤ و المرجان» از حاجی نوری و توصیه ها و پندهای شخصیت جامع، علامه ذوالفنون مرحوم ابوالحسن شعرانی در حواشی خود بر کتاب ارزشمند وافیِ محدث بزرگ مرحوم فیض کاشانی ارجاع می دهم. علامه شعرانی می فرمایند: «اگر اخلاص نباشد هیچ کس موفق نمی شود ار نردبان دانش بالا رود یا از آموخته های خود سودی ببرد».

 

وی افزوذ: علامه شعرانی بعد از توصیه به رعایت اخلاص، پارسایی، پرهیز از مسائل شبهه ناک برای اهل علم، رعایت مستحبات، دوری از وسوسه های شیطانی، قرائت قرآن و حسن ظن به علما می فرماید: «طالب علم باید این علومی را که ذکر شد مقدم بدارد بر علمی که می خواهد در آن تخصص و مهارت پیدا کند و نباید در علمی قدم گذارد؛ مگر آنکه مقدمات آن را تکمیل کند و مراحل و مراتب منطقی آن را طی کند.» مثلا برای پرداختن به تفسیر و حدیث باید ابتدا ادبیات عرب را به کمال رساند و بخشی از ففه و کلام را فراگیرد تا در ادامه چنین مهارتی را بدست آورد.

 

استاد سطوح عالی و خارج حوزه علمیه گفت: انتخاب آزاد استاد ویژگی بعدی است، استاد مطهری می فرماید: «انتخاب آزاد در حوزه های علمیه مساله مهمی است و نوعی آزادی و دموکراسی در حوزه های علوم دینی وجود دارد که در جاهای دیگر نیست و لذا قانون انتخاب اصلح حکمفرما است».

 

استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: در مورد چالش های تدریس می توان به مواردی مانند: نداشتن مهارت و تسلط لازم در استاد، مبذول نداشتن وقت لازم قبل از تدریس، اضافه شدن برخی انگیزه های مالی برای شرکت در درس ها، زیاد شدن درس های غیر حضوری که بسیاری از طلاب به انگیزه های گوناگون و یا به خاطر اشتغال به کارهای دیگر به این دروس روی می آورند، عدم تناسب حجم متون درسی نسبت به زمان تدریس آنها، آمارهای زیاد ثبت نام طلاب در یک درس، شرکت نکردن طلاب در درس اساتید و نبود انگیزه کافی برای علم آموزی در طلاب اشاره کرد.

 

وی  بیان داشت: باید برای رهایی از این مشکلات راه کارهای زیر را مدنظر قرار داد: اهمیت دادن به متون درسی، تشویق اساتید و طلاب پرتلاش، وحدت رویه در متون آموزشی، استادمحوری و در کنار آن شاگردپروری، تطبیق اصول بر امثله فقهی و توجه دادن ذهن طلاب به این موضوع و اخلاق محوری در اساتید، اهمیت موضوع اخیر بدین جهت است که اخلاص، روش و منش مناسب استاد در تدریس جذابیت و ارزش پدید می آورد. کمتر استادی به درجه «الْعِلْمُ نُورٌ يَقْذِفُهُ اللّه فِى قَلْبِ مَنْ يَشآء» می رسد.

 

استاد خزائلی در انتهای سخنانش افزود: در پایان مناسب است یادی از مرجعیت پرآوازه شیعه حضرت آیت الله العظمی محمدرضا گلپایگانی و همچنین مرجع بزرگ حضرت آیت الله العظمی شیخ لطف الله صافی گلپایگانی کنیم. این بیت مکانی است که خاستگاه انقلاب بوده است. بعد از شهادت آقا مصطفی خمینی با تعدادی از طلاب خدمت آیت الله گلپایگانی رسیدیم، ایشان حدود چند دقیقه ای برای طلاب صحبت کردند و فرمودند: «بروید و از بقیه مراجع هم بخواهید(تا شما را در این باره نصیحت کنند)». ما هم به محضر آیت الله شریعتمداری، آیت الله مرعشی نجفی، آیت الله وحید خراسانی، آیت الله میرزا هاشم آملی، آیت الله نوری همدانی و سپس آیت الله مکارم شیرازی رسیدیم و این روند ادامه یافت تا به پیروزی انقلاب منجر شد.250/260/31

پ, 07/18/1398 - 08:37