استاد موسوی حجازی:

ویژگی‌های تربیتی پیامبر اکرم

ایشان عالی ترین مرتبه عصمت را دارا بوده اند و از آغاز زندگی مورد عنایت ویژه خداوند قرار داشتند و آموزش و پرورش مستقیم الهی به ایشان اختصاص داده شده بود که خودش چنین فرمود: «أدّبنی ربّی و أحسَنَ تادیبی»

 

استاد سید محمد مهدی موسوی حجازی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: پیامبری منصبی است الهی که از سوی خدا به اشخاص خاصی از شایستگان بشر عطا می شود. این ذوات مقدس، فرستادگان خدا به سوی خلق و حاملان رسالت الهی برای مردم هستند. گفتار و رفتار پیامبران از جانب خدا برای خلائق سرمشق قرار داده شده است فلذا شخصی که به این منصب مقدس می رسد، باید پیراسته از گناه و خطا باشد.

 

وی افزود: اگر چنین نباشد محال است این شخص مورد گزینش خداوند قرار گیرد و ممتنع است که چنین منصبی به او عطا شود زیرا: 1) اگر گناهی از پیامبر سرزند، لازم می آید که گناه کردن و ارتکاب خطا از جانب حق، سرمشق بشر قرار گیرد و این بر ذات اقدس حق قبیح است و محال. 2) اگر پیامبران پاکیزه از گناه نباشند، نقض غرض حق می شود چون غرض از فرستادن پیامبران اصلاح جامعه و هدایت بشر است و رهبر گناهکار و دارای لغزش نخواهد توانست جامعه‌ای را اصلاح کند و برای اجتماع بشر ارمغان هدایت باشد. در حالی که نقض غرض نسبت به ذات اقدس احدیت محال است.

 

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: 3) اگر پیامبری پیراسته از گناه نباشد؛ باید از جانب حضرت احدیّت فرمان های متناقض صادر شود. زیرا از طرفی می فرماید: باید از حق پیروی کرد و از طرفی هم می گوید از گناهکار پیروی کنید. در حالی که پیروی از گناهکار هم گناه است و صدور تناقض از علّام الغیوب و حکیم علی الاطلاق محال است.

 

وی اضافه کرد: اگر پیامبر جایز الخطا باشد ممکن است که در ابلاغ و رساندن فرمان الهی خطا کند درحالی که فرستادن چنین شخصی از سوی خداوند محال است زیرا مستلزم عجز یا جهل در ذات باری تعالی است که این امر هم محال است. از این رو تمام پیامبران باید معصوم و پاک از گناه و خطا باشند. پیراستگی که در انسانی محقّق شد؛ آراستگی را به همراه دارد زیرا فردی که دروغگو و جاهل نباشد، راستگو و عالم خواهد بود. آنان از گناه منزّه هستند و نیز از فکر گناه و این همان عصمت است.

 

استاد موسوی حجازی اظهار داشت: عصمت از مقوله‌ علم است و دانشی خدادادی است که از سوی خداوند عالم، به پیامبران عطا شده است. هیچ فردی از افراد بشر نمی تواند خود را به مقام عصمت رساند مگر آن که لطف ویژه‌ الهی شامل حالش شود. عصمت علم است و علم بدون معلم محقق نمی شود و معلم این علم ذات مقدس ربوبی است. بشر بر حسب طبیعت جایزالخطا است ولی انسان معصوم خطا ندارد چون مؤیَّد به خداوند متعال است.

 

وی خاطرنشان کرد: یکی از چیزهایی که در اختیار بشر قرار داده شده است رسیدن به عدالت است. عدالت خودداری از "ارتکاب گناه" است و بشر بر این کار قادر است ولی قادر بر پیراستن خود از "تمایل به گناه" نیست. تمایل به گناه، گناه نیست چنان که قصد جرم گناه نیست. آن چه گناه است؛ ارتکاب گناه است. معصومان تمایل به گناه ندارند در حالی که قدرت بر ارتکاب آن را دارند. مثل شخصی که قدرت خوردن نجاست را دارد ولی تمایل به انجام آن کار را ندارد چون نتیجه‌ آن را می داند و به پلیدی آن پی برده است.

 

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: عصمت هم آگاهی از حقیقت گناه است و این آگاهی را خدای بزرگ به معصومان عطا کرده است در نتیجه آنها فاقد میل به گناه هستند در حالی که قدرت بر گناه دارند. پیامبران اضافه بر عدالت دارای عصمت نیز هستند، غضب و شهوت دارند چون بشر هستند ولی در عین حال غضب به معنای تمایل به گناه انتقامی ندارند و کینه توز نیستند چنان که تمایل به شهوات حیوانی ندارند.

 

وی تاکید کرد: پیامبران الهی در یک طبقه قرار ندارند و دارای درجات مختلفی هستند. در درجه‌ نخست پیامبرانی قرار دارند که تنها برای خود پیغمبر بوده‌اند و بس. سپس در درجه بالاتر پیغمبرانی قرار دارند که برای قوم یا سرزمینی فرستاده شده اند و نیز پیامبرانی که برای زمان محدودی فرستاده شده اند. بالاترین و برترین مقام پیغمبری از آنِ کسی است که پیامبری او محدود به زمان و مکان یا قوم معینی نیست و پیامبری اش جهانی و همگانی است. چنین شخصیتی عالی ترین مرتبه از عصمت را دارا است و تنها کسی که در میان فرستادگان خدا بدین مقام عالی رسیده است پیغمبر خاتم حضرت محمد صلی الله علیه و آله است و بس.

 

استاد موسوی حجازی اظهار داشت: ایشان عالی ترین مرتبه عصمت را دارا بوده اند و از آغاز زندگی مورد عنایت ویژه خداوند قرار داشتند و آموزش و پرورش مستقیم الهی به ایشان اختصاص داده شده بود که خودش چنین فرمود: «أدّبنی ربّی و أحسَنَ تادیبی». (بحار ج ۱۶. ص۲۱۰) مرحوم آیت الله سید رضا صدر در کتاب راه محمد می نویسد: آموزش خدایی که ویژه پیغمبر خاتم است؛ دارای چند مرحله بوده است: تکوینی، ارشادی و الهامی .آموزش تکوینی ایشان از پدران و نیاکانشان آغاز شد و قبل از آن که در این جهان قدم گذارند شامل حالشان بوده است چرا که کمالات و فضایل نیاکان در کمال فضایل فرزندان تأثیر بسزایی دارد .

 

وی اضافه کرد: اراده‌ ازلی حق بر این تعلق گرفت که یتیم عبدالمطلب خاتم پیغمبران باشد و دین ایشان دین ابدی بشر و جهانی گردد اما آموزش ارشادی و الهامی: این آموزش از آن روزی که ایشان در این جهان قدم گذاردند آغاز شد و ضمیمه آموزش تکوینی گردید. آن حضرت در رحم مادر نیز مورد عنایت ویژه‌ خدایش بود چنان که در شیرخوارگی نیز چنین بودند. از شیر که گرفته شدند خدا بزرگترین فرشته را همراه ایشان قرار داد تا راه و طرق نیکی و محاسن اخلاق را شبانه روز به ایشان بیاموزند. رسول مکرّم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید: «من آموزش یافته‌ خدایم و علی آموزش دیده‌ی من است.»

 

این استاد حوزه علمیه قم در انتهای سخنانش بیان داشت: فرشته‌ آموزگار پیوسته با ایشان بود تا وقتی که فرشته‌ وحی به او ضمیمه شد. سخنی از امیرالمومنین علیه السلام به ما می رساند که پیامبر خاتم صلی الله علیه و آله و سلم پیش از بعثت پیروِ دین خود بوده اند و این نخستین مرتبه پیامبری است که کسی پیامبر خود باشد سپس آن حضرت به دیگر مراتب پیامبری صعود کردند تا به بالاترین درجه پیامبری رسیدند و خاتم پیغمبران گردیدند. /260/21/

 

پ, 08/23/1398 - 13:57