حرکت نشست دوره‌ای اساتید در مسیر تقویت نظام، رهبری، مرجعیت و حوزه‌های علمیه

استاد واعظ موسوی

به گزارش خبرنگار نشست دوره ای اساتید، با استاد سید محمد واعظ موسوی عضو دبیرخانه نشست دوره ای اساتید و نماینده مردم آذربایجان شرقی در مجلس خبرگان رهبری درباره مسائل و مباحث مربوط به نشست، گفتگوی صمیمانه ای انجام دادیم که توجه شما را به مشروح آن جلب می کنیم:

 

نشست دوره ای اساتید: لطفا در رابطه با مسئولیت خودتان در نشست توضیح بفرمائید.

 

سالهاست که توفیق داریم از بدو تشکیل این نشست هم به عنوان اعضای اصلی و افرادی که از قبل از سال 1380 چنین دغدغه ای برای ایجاد هماهنگی و انسجام بین اساتید دروس آزاد حوزه های علمیه قم را داشتند، حضور داشته باشیم و بعد هم به خاطر اعتمادی که دوستان خصوصا در هیأت مشورتی داشتند به عنوان یکی از اعضای دبیرخانه که متشکل از پنج نفر است در خدمت اساتید و این مجموعه باشیم و به خاطر اینکه طبق اساسنامه نشست، دبیرخانه به صورت دوره ای اداره می شود و هر شش ماه یک بار یکی از اعضا به عنوان رئیس دبیرخانه به حساب می آید گاهی از هر سه سال یک بار خدمت دوستان به عنوان رئیس دبیرخانه بودیم و الا توفیق اصلی ما این است که به عنوان یکی از اعضای اصلی این نشست هستیم و در دبیرخانه هم توفیق خدمت گزاری اعزه را داریم، همچنین یکی از اعضای منتخب 15 نفره که برای شکل گیری هیئت 5 نفره برای رایزنی با جامعه مدرسین شکل گرفت بودم.

 

نشست دوره ای اساتید: حضرتعالی جزو مؤسسین این نشست هستید، علل تشکیل این نشست چه چیزی بود؟

دغدغه عمده و اصلی که بسیاری از اساتید دلسوز حوزه مقدسه علمیه قم داشتند عدم ارتباط وثیق و صمیمی بین طلاب که تنه اصلی حوزه هستند با گردانندگان و متولیان و تصمیم گیرندگان امور حوزه یعنی مراجع عظام تقلید از یک طرف و شورای عالی و مرکز مدیریت از طرف دیگر بود، احساس می شد که حلقه مفقوده ای در این بین وجود دارد که بتواند برای ایجاد یک رابطه محکم و قویم بین طلاب و مراجع و مسئولین اجرایی و تصمیم گیر حوزه نقش مهمی ایفا کند و این نقش را غیر از حلقه معظم اساتید که رابط مستقیم بین این حلقه های مختلف بودند نمی توانست انجام دهد.

 

این دغدغه بود و از سوی دیگر متوجه بودیم که عنصری به نام استاد در حوزه عنصر فراموش شده ای است، نه کسی برای استاد ارزش و اعتبار و احترامی قائل است و نه نقشی برای آن دیده شده است، از طرف دیگر عمده زحمت های ارتقای علمی و معنوی حوزه های علمیه و تربیت طلاب بر دوش اساتید سنگینی می کرد و برای فرافکنی در مواردی که مشکلاتی پیش می آمد گاهی اساتید متهم می شدند که کم کاری می کنند و ارگانی که بتواند از این قشر محروم اساتید دفاع کند وجود نداشت.

 

لذا ما با مجموعه ای از اساتید ـ که حلقه اولیه حدود 30 نفر بود ـ بعد از نشست های ابتدایی و دوره ای که در منازل همدیگر به عنوان دوستان چندین و چند ساله که ارتباط علمی، عاطفی و خانوادگی داشتیم به این نتیجه رسیدیم که جای چنین مجموعه ای در حوزه علمیه خالی است که هم بتواند مشاوری امین برای طلبه ها در رساندن مشکلات و معضلاتشان به بالا دست و هم مشاور خوبی برای تصمیم گیری های مراجع عظام تقلید به عنوان متولیان حوزه و شورای محترم عالی و مرکز مدیریت که می خواهند قوانینی را احیانا وضع یا عملیاتی و اجرایی کنند، باشد.

 

نشست دوره ای اساتید همواره به عنوان بازوی مشورتی جهت تصمیم سازی و تصمیم گیری ارگانها و نهادهای تصمیم گیرنده حوزه و رساننده دردها و مشکلات قاطبه حوزه یعنی طلاب محترم به بالا دستی ها بوده و از سویی هم به عنوان یک مجموعه صنفی عمل می کند تا بتواند گره ای از مشکلات اساتید باز کند.

 

نشست دوره ای اساتید: با توجه به فرمایش حضرتعالی که این تشکل صرفا صنفی بوده و امور سیاسی در انگیزه های اولیه تاسیس این نشست گنجانده نشده بر خلاف جامعه محترم مدرسین که یک تشکل سیاسی است، آیا نشست در مسائل سیاسی دخالتی ندارد؟

اصلا بنابر اساسنامه ای که این مجموعه برای خودش دارد عدم دخالت در امور جناحی سیاسی اخذ شده است، این مجموعه به عنوان یک مجموعه صنفی که دغدغه اصلی اش مسائل اساتید و مشکلات علمی و معنوی حوزه علمیه است شکل گرفته و در طول 12 سالی که از شکل گیری این مجموعه می گذرد شما یک مورد خاصی را پیدا نمی کنید که در مسائل جناحی سیاسی دخالتی شده باشد، نه در معرفی کاندیدا در انتخابات و نه در حمایت از کاندیدای خاصی و نه در تبلیغ کسی، بله سیاست های کلی نظام را مثل بقیه شهروندان و کسانی که در جامعه زندگی می کنند پیگیر هست البته به عنوان حقیقی افراد نه به عنوان حقوقی و بنابر اساسنامه، پذیرش اصل جمهوری اسلامی و قانون اساسی و از جمله رکن رکین جمهوری اسلامی یعنی ولایت فقیه از رؤوس مسائلی است که در اساسنامه اخذ شده و همه عزیزان خودشان را ملزم به مراعات مفاد اساسنامه می دانند، خود را پیرو ولایت فقیه و تابع جمهوری اسلامی و مجری قانون اساسی می دانند، اینها خطوط قرمزی است که همواره ترسیم شده و تا الان هم به لطف خدا با گذشت بیش از یک دهه در همه امور مراعات شده است، البته این به این معنی نیست که دوستان ما شخصا خودشان کار سیاسی نکنند اما هیچ ارتباطی به نشست ندارد، نشست با توجه به ماهیتی که دارد یک تشکیلات صنفی حوزوی است نه یک تشکیلات سیاسی.

 

لازم به ذکر است که تاکید کنم نشست در امور جناحی سیاسی دخالتی ندارد، لذا برخی که به این نکته توجه ندارند فکر می کنند تز نشست تز اسلام منهای سیاست است در حالی که عرض کردم نه اینگونه نیست بلکه پایبندی به نظام جمهوری اسلامی و پیروی از ولایت فقیه جزء اساسنامه نشست است و کما اینکه خود ولایت فقیه در خط و ربط خاصی نمی گنجد و به عنوان دلسوز و پدر نظام اشراف بر همه دارد، اساتید هم باید اشراف کلی داشته باشند اما در جزئیات دخالتی نکنند.

 

نشست دوره ای اساتید: درباره دیگر مفاد اساسنامه هم توضیحاتی بفرمایید و آیا ممکن است این اساسنامه بعد از مدتی تغییر کند؟

اساس نامه ای که برای نشست تدوین شده با همفکری عزیزان بوده اما وحی منزل نیست لذا پیش بینی تغییر اساسنامه در صورت نیاز شده و می دانید که شاکله و عاقله این نشست از هیأت مشورتی نشست به عنوان مجموعه معظمی از اساتید با سابقه حداقل 25 سال تدریس که همه از معنونین و جا افتادگان و استوانه های حوزه هستند تشکیل می شود، الان بر اساس آمار بیش از 100 نفر از اساتید حوزه در این مجموعه حضور فعال و فیزیکی پیدا می کنند هرچند تعداد این عزیزان از لحاظ آماری بیش از این است اما عده ای به علت کهولت سن و معمر بودن قاعدتا در هیچ جلسه ای شرکت نمی کنند، توقع شرکت آنها هم نیست اما تصمیم گیری در مورد مفاد اساسنامه بر عهده هیأت مشورتی که عاقله نشست حساب می شود گذاشته شده که اگر به این نتیجه رسیدند ماده یا تبصره یا بندی را کم یا زیاد کنند باید در جلسه ای که تشکیل می شود مطرح شود، چکش کاری شود و در نهایت اگر تصویب شد می توانند آن ماده را کم یا اضافه کنند.

 

نشست دوره ای اساتید: لطفا در رابطه با ساختار های نشست توضیحاتی بفرمائید.

نشست یک مجمع عمومی دارد که شامل کسانی می شود که بالفعل اشتغال به تدریس در سطوح عالی حوزه علمیه قم دارند، هر شخصی به عنوان استاد در هر جایگاه و مکانی از حوزه علمیه قم به تدریس سطوح عالی یعنی از پایه 7 به بالا در هر ماده درسی اعم از رسائل و مکاسب و کفایه و خارج و یا در کنار اینها مثل بحث های تفسیر و کلام و عقائد و فلسفه و هر چه که مربوط به مباحث سطوح عالیه می شود تدریس کند در نشست به صورت خودکار وارد می شده و عضو این نشست می شود، منتهی برای اینکه ثبت شود یک اقدام اولیه ای باید از سوی آن عزیز صورت بگیرد و مدارک لازم را ارائه دهد تا دوستانی که در نشست در خدمت اساتید و اعزه بزرگوار هستند بتوانند نام ایشان را در لیست وارد کنند.

 

شهریه اساتید

بعد از این، طبق اساسنامه کسانی که 5 سال متوالی به تدریس سطوح عالی پرداختند وارد یک محدوده کوچکتری می شوند و آنها کسانی هستند که شأنیت دریافت امکاناتی را دارند که احیانا قرار است در اختیار اساتید گذاشته شود مثل شهریه و حق التدریس که بعضی از مراجع عظام تقلید به صلاحدید خودشان در اختیار اساتید قرار می دهند.

 

البته اگر کسی حداقل سه سال به صورت مستمر سابقه تدریس در سطوح عالی را داشته باشد اما در سطوح پایین تر هم تدریس بیش از 6 سال داشته باشد یا تحقیقاتی پیرامون دروس رایج حوزوی داشته باشد مثلا تحقیقی پیرامون فقه یا اصول که به نظر اعزه برسد و مورد تأیید باشد هر تحقیق و تألیفی به اندازه یک سال تدریس حساب می شود، این مجموعه اولیه که عرض شد قریب به 800 نفر عضو دارد و حدودا کمتر از 500 نفر شرایط دریافت شهریه و وام و امکانات دیگر را دارند.

 

از دیگر شرایط دریافت شهریه و سایر امکانات عبارت از این است که این اساتید عزیز تعداد خاصی شاگرد داشته باشند و این شاگردان با کمک مالی اساتید در درس شرکت نکنند، البته در رابطه با تعداد شاگردان نظرات مختلفی بود، مثلا آیت الله العظمی مکارم نظرشان این بود که 10 نفر باشد به خاطر آیه شریفه «تلک عشرة کاملة» اما دوستان با توجه به اشرافی که به درس های حوزه داشتند و می دانستند با توجه به رقابت سنگینی که بین اساتید و سلیقه های مختلفی که بین طلاب هست مخصوصا با توجه به ساعت تدریس مثلا بعد از ظهرها واقعا یک درس شلوغ 15 نفری هم نمی توانید پیدا کنید، لذا مشورت هایی که انجام گرفت پذیرفته شد که محدوده کمتری در نظر گرفته شود و حداقل 5 نفر برای رسمیت یک درس کافی باشد مشروط به اینکه استاد با کمک مالی به طلبه ها مشوق حضورشان در درس خود نباشد بلکه طلبه ها به صورت خود جوش این استاد را انتخاب کرده باشند، این مجموعه دوم است.

 

هیأت مشورتی

بعد از این می رسیم به عاقله این نشست که عرض کردم هیأت مشورتی با سابقه حداقل 25 سال تدریس که نوعا از بزرگان و استوانه های حوزه علمیه تشکیل می شود و اینها هم براساس خوداظهاری اساتید و گاهی هم با توجه به مدارکی که ارائه کرده اند، بدون اینکه هیچگونه گزینش و چینش و انتخاب از طرف کسی باشد و بدون اینکه افکار سیاسی افراد دخالتی در این کار داشته باشد، بلکه هر استادی شرایط مزبور را داشت به صورت خودکار وارد مجموعه نشست مشورتی می شود و به صورت خودکار در جلسات هیئت مشورتی دعوت می شود و در تصمیم گیری ها دخالت داده می شود، این مجموعه از نظر آماری شاید بیش از 150 نفر باشند اما از نظر واقعی کسانی که شرکت می کنند حدود 120 نفر هستند.

 

دبیر خانه و اتاق فکر نشست

مجموعه دیگری که اتفاقا به پیشنهاد حضرت آیت الله مقتدایی در زمانی که ایشان ریاست مرکز مدیریت را بر عهده داشتند شکل گرفت دبیرخانه نشست بود، دبیرخانه نشست متشکل از اساتیدی است که توسط هیأت مشورتی برای ساماندهی به طرح هایی که به دفتر نشست می رسد و باید تصمیم گیری های نهایی انجام بگیرد، تعیین می شوند و همانطوری که از اسمش هم معلوم است برای تصمیم گیری مسائل عمده و مهمی که برای حوزه پیش می آید این دوستان وقت می گذارند، در بعضی از طرح ها مثل همین طرح ساماندهی دروس حوزوی که از طرف آیت الله العظمی مکارم ارائه شده بود فکر می کنم ده ها جلسه گذاشته شد و صدها ساعت فکر شد و طرح جامعی خدمت ایشان ارائه شد که خیلی هم مورد قبول واقع شد منتهی در مقام اجرا صلاح ندیدند و اجرا نکردند،همین طور خدمت آیت الله مقتدایی اعلام شد که ما آماده ایم هر طرحی که شما می خواهید در حوزه عملیاتی کنید توسط اتاق فکر ما بررسی شود و چکش کاری لازم انجام بگیرد و بعد از اینکه از قوام و استحکام لازم برخوردار شد برای عملیاتی شدن در اختیار شما قرار بگیرد که متأسفانه بعد که خدمت ایشان مراجعه کردیم دیدیم اصلا خودشان فراموش کرده اند که چنین طرحی داده اند و تا امروز هم هنوز بعد از گذشت پنج شش سال حتی یک طرح هم به این اتاق فکر از طرف بزرگان شورای عالی یا مرکز محترم مدیریت ارائه نشده اما کارهای خود نشست را این عزیزان همفکری می کنند، بنابر اساسنامه،  انتخابات اخیر هم انجام گرفت و دوستان باز هم در اتاق فکر انتخاب شدند، تعدادی از اعضای سابق و تعدادی هم طبق مصوبه جدید اضافه شد و آمار از 5 نفر به 11 نفر رسید.

 

نهایتا  کوچکترین حلقه ای که در این مجموعه هست دبیرخانه نشست است ـ چون این نشست به صورت دبیرخانه ای اداره می شود ـ که باز هم بنابر اساسنامه هر سه سال یک بار توسط هیأت مشورتی انتخاب می شوند و رئیس دبیرخانه هم هر شش ماه یک بار به صورت چرخشی عوض می شود و این پنج نفر کارهای دبیرخانه را انجام می دهند و بر اساس تصمیمی که می گیرند نهایتا مواد خام اجلاسیه های عمومی را که سالانه دو بار باید برگذار شود بررسی می کنند و از اتاق فکر نظر می گیرند و از هیأت مشورتی و از همه اساتید هم نظرات اخذ شده جمع‌بندی می شود و به تصمیمی می رسند، مثلا در مورد تاریخ اجلاسیه، موضوع اجلاسیه و مدعو اجلاسیه، چون در جلسات رسمی اجلاسیه عمومی هیچ وقت غیر مراجع دعوت نمی شوند بلکه همواره یک میکروفن سیار هست که برخی از اساتید که از قبل اعلام آمادگی کرده اند در مورد موضوع جلسه بحث می کنند بعد سخنران اصلی جلسه همواره یکی از مراجع عظام تقلید هست که لطف می کنند و سایه می اندازند و همه را به فیض می رسانند،کارهای اجرایی نشست بر عهده این دبیرخانه است مثل تنظیم کارهای شهریه و ارتباطاتی که با مراکز مختلف علمی و حوزوی باید برقرار شود و بقیه کارهای لازم هم از طریق همین دبیرخانه انجام می شود که به عنوان بازوی اجرایی نشست دوره ای اساتید عمل می کند.

 

نشست دوره ای اساتید: هر تشکلی یک اهداف بلند مدت و یک اهداف کوتاه مدت دارد به عبارت دیگر اهداف اولیه، میانی و نهایی دارد، در رابطه با اهداف این نشست توضیحاتی بفرمائید.

من فکر می کنم شاید همانگونه که از حضرت امام «قدس الله نفسه الزکیه و رزقنا الله شفاعته» هم نقل شده این دور هم نشستن ها هیچ ثمره ای هم نداشته باشد و فقط بنشینیم و دور هم یک چایی بخوریم و بلند شویم، خود می تواند انگیزه برای تشکیل چنین نشست هایی باشد یا آنگونه که حضرت آیت الله العظمی صافی فرمودند حتی اگر یک استکان چایی هم پیدا نشود و دور هم بنشینیم و یک مقدار غصه بخوریم باز چنین تشکیلاتی می ارزد که برایش وقت گذاشته شود و زمان صرف شود یا به فرمایش استاد فقید ما حضرت آیت الله مشکینی که ایشان فرمودند همین دور هم جمع شدن و با هم همفکری کردن، واجبی بوده که زمین مانده بود و این نشست اقدام کرد و این واجب را از زمین برداشت.

 

نهایتا اینکه اساتید شاغل در حوزه علمیه قم دور هم جمع شوند در حد اینکه همدیگر را بشناسند می تواند خودش یک انگیزه قوی برای شکل گیری چنین همایش ها و نشست هایی باشد، گذشته از اینکه عرض کردم دغدغه فراتر از اینها بود، دغدغه فراموش شدن عنصری به نام استاد در حوزه های علمیه بود که در این زمینه هم خود بنده هم بقیه اساتید عقده های زیادی در دل داشتیم و داریم.

 

دغدغه دیگر اینکه یک مقدار احساس نابسامانی در دروس آزاد بود، اگر 12 سال پیش را بیاد بیاورید درس های آزاد حوزه هیچ متولی خاصی نداشت و مثل یک فرزند ناتنی برای حوزه حساب می شد، تمام همّ مسئولین و تصمیم گیرندگان حوزه ساماندهی سطوح پایین و نازله حوزه یعنی از پایه یک تا شش بود، اگر می خواستند استادی آماده کنند، امکاناتی تهیه بکنند و یا خوابگاهی درست شود یا برنامه ای بریزند یا مدیریتی بکنند ظاهر این بود که متمرکز در سطوح دانی بود و به سطوح عالی و درس خارج توجهی نمی شد، گذشته از اینکه اساتید کاملا مورد بی مهری بودند و هیچ توجهی به صنف اساتید نمی شد.

 

اساتید رابط بین طلاب، متولیان امر و مراکز تصمیم گیری

از طرفی هم دردهای بدنه حوزه آنطور که شایسته بود شاید به مسئولین و دست اندرکاران نمی رسید و خود متولیان اصلی حوزه یعنی مراجع عظام تقلید گاهی در جریان بعضی امور ـ‌ آن طور که شایسته است ـ قرار نمی گرفتند، چون هم اشتغالات علمی هم اشتغالات اجرایی به قدری زیاد بود که کمتر فرصت می کردند با بدنه حوزه یعنی آحاد طلاب شاغل به تحصیل در حوزه ارتباط داشته باشند لذا به نظر می رسید این شاکله وقتی شکل بگیرد می تواند به عنوان یک رابط خیلی خوب و امین و مورد اعتماد همه اطراف عمل کنند، یعنی هم طلبه ها که هم در ارتباط مستقیم با اساتید بودند هم در ارتباط با مراجع که اعتماد به این اساتید داشتند و عملا در این 12 سال اعتماد خودشان را در برهه های مختلف و به انحاء مختلف نشان داده اند، هم شورای محترم عالی که خودشان اکثرا جزء اساتید این حوزه بودند و همینطور مجریان حوزه یعنی مرکز مدیریت، این ها اعتماد به اساتید داشته و دارند لذا اساتید می توانند به عنوان یک رابط از یک طرف و و از طرف دیگر به عنوان یک مجری مصوبات شورای عالی و منویات مراجع و تصمیمات گرفته شده در بدنه حوزه باشند و از طرفی هم دردها و مشکلاتی که برای طلبه ها به وجود می آمد را جمع‌بندی کنند و در اختیار متولیان امر و مراکز تصمیم گیری قرار دهند.

 

صنفی بودن نشست و تأیید رهبر معظم انقلاب

گذشته از اینکه خود اساتید مشکلات عمده ای داشتند و به خاطر این مشکلات می دیدیم که محصولات فاخر حوزه که اساتید حوزه بودند کمتر می توانستند در حوزه بمانند و برای رفع بعضی از مشکلات مجبور به کوچ و ورود در بعضی کارهای دون شأن خودشان می شدند که هم باعث هرز رفتن نیروها و استعدادها می شد و هم برآیند کار را بسیار پایین می آورد، لذا لازم بود یک ساماندهی بشود و اولا یک شرایط و ضوابطی در نظر گرفته شود و معرفی شود به مراکز حوزوی و این رابطه ایجاد شود که الحمدلله بوده و کم کم این کار شکل گرفته و اینکه من الان عرض می کنم نتیجه 12 سال خون دل خوردن با 30 نفر شروع شده و الان به بیش از 800 نفر رسیده و می دانید بدون در نظر گرفتن گرایش های سیاسی و امثال اینها بوده است، کما اینکه بعضی از اعزه وقتی خدمت مقام معظم رهبری رسیدند و خبر تشکیل این نشست را دادند خدمت آقا گفته بودند می خواهیم اگر توانش را داشته باشیم از نظر سیاسی از چپ چپ مثلا فلان آقای بزرگوار و از راست راست که فلان آقای بزرگوار است همه را در این مجموعه زیر یک سقف جمع کنیم و آقا با شوخی فرموده بودند منظورتان این است که آنهایی که خیلی تابلو هستند، بعد این عزیزمان گفته بودند بله حتی آنهایی که شاخص هستند در اینجا به عنوان یک تشکیلات صنفی حضور پیدا کنند و آقا فرموده بودند خوب است.

 

تأییدات، حمایت ها و پشتیبانی مقام معظم رهبری، مراجع ماضین و مراجع حی از نشست دوره ای اساتید

همیشه از وجود مراجع در این نشست استفاده شده و مراجع هم نمونه های مختلفی از تأییداتشان وجود دارد چه مراجع ماضین مثل حضرت آیت الله العظمی فاضل لنکرانی رحمة الله علیه، حضرت آیت الله العظمی تبریزی رحمة الله علیه، حضرت آیت الله العظمی بهجت رحمة الله علیه و دیگران مثل حضرت آیت الله مشکینی رحمة الله علیه و مراجع موجود، تقریبا همه مراجع موجود عملا تأیید نشست را دارند که من دیگر اسم نمی برم، همین اندازه که لطف می کنند و با اعتمادی که به دوستان دارند و اجازه می دهند شهریه شان از این طریق در اختیار اساتید قرار بگیرد این به عنوان بهترین دلیل برای تأیید مراجع است، گذشته از اینکه هر وقت هم از این بزرگواران درخواست شده به گرمی به حضور پذیرفته اند و توصیه های خودشان را داشته اند و هر وقت دعوت شده لطف فرموده و تشریف فرما شده و افاضاتی داشته اند و ما این را به عنوان افتخارات اساتید حوزه می دانیم که توانسته اند چنین ارتباط وثیقی با مراجع عظام تقلید که متولیان اصلی حوزه ها هستند داشته باشند، چون مقام معظم رهبری در رابطه با تصمیم گیری ها برای حوزه علمیه قم تقریبا برای مراجع اختیار تام قائلند و کمتر حاضر به دخالت در امور اجرایی حوزه می شوند و این بزرگان چه مقام معظم رهبری و چه مراجع ماضین رضوان الله علیهم و چه مراجع حی دامت برکاتهم در مقاطع مختلف تأییداتشان و حمایت ها و پشتیبانی معنوی و علمی و گاهی حتی مادی‌شان دستگیر این نشست بوده و امیدواریم همواره هم چنین باشد.  

 

نشست دوره ای اساتید: اهداف نشست را بیان فرمودید اما آیا موانعی برای رسیدن به این اهداف بوده است؟

قاعدتا با توجه به حساسیت هایی که همواره به شکل گیری مجموعه ها بوده و هست و بعضی از این حساسیت ها هم شاید بجا باشد، این مجموعه هم مستثنی نبود، همواره این حساسیت ها بوده هم از درون برای کسانی که می خواستند در این جلسات شرکت کنند و هم از بیرون یعنی کسانی که نظاره گر بودند، خاطرم نمی رود آن موقعی که خدمت حضرت آیت الله العظمی فاضل لنکرانی شرفیاب بودیم ایشان فرمودند سعی کنید وارد مسائل جناحی سیاسی نشوید یکی از دوستان عرض کردند حاج آقا خیالتان راحت باشد که ما نه تنها در مسائل جناحی سیاسی وارد نخواهیم شد بلکه در مسائل بیتی و دفتری حوزه هم ورود نخواهیم کرد، وابسته به بیت خاصی نخواهیم شد حتی بیت حضرتعالی که مرحوم حضرت آیت الله العظمی فاضل تبسمی فرمودند و به علامت تأیید سری تکان دادند.

 

حرکت نشست دوره ای اساتید در مسیر تقویت نظام و رهبری و مرجعیت و حوزه های علمیه

خوب اینها یک راهکار بود برای ماها که چه کار باید بکنیم، از همان اول انگ های مختلف شروع شد که اینها دنبال اسلام منهای سیاست هستند، اینها ضد ولایت فقیه هستند، اینها در مقابل جامعه مدرسین اند، اینها در صدد مرجع تراشی هستند، اینها توسط فلانی و فلانی ساپورت می شوند، این مجموعه ای از تهمت هایی بود که به این مجموعه مبارکه وارد شد، اما امروز با گذشت بیش از یک دهه با افتخار سر را بلند نگه داشته ایم و ابراز می کنیم نه یک حرکت ضد ولایی، نه یک حرکت ضد نظام و نه یک حرکتی در مسیر مرجع سازی و مرجع تراشی و نه یک حرکت در مسیر تقویت فرد یا افراد خاصی که زاویه با نظام داشته باشند از این مجموعه دیده نشد، بلکه هر چه که بود حرکت در مسیر تقویت نظام و رهبری و مرجعیت و حوزه های علمیه و پیشبرد اهداف حوزه ها و نظام و بالا بردن و ارتقاء علمی و معنوی حوزه و نهایتا همکاری و مشورت دلسوزانه با همه دست اندرکاران نظام و حوزه اعم از مسئولین اجرائی کشوری یا تصمیم گیرندگان حوزه علمیه بود، به لطف خدا نشد که این اتهامات جامه عمل بپوشد ولو سهوا، دست امداد غیبی خداوند هم بر سر این مجموعه بود، عنایاتش هم شامل حال شد، با توجه به اینکه خودش وعده کرده «إن الله یدافع عن الذین آمنوا» چون دوستان با اخلاص و ایمان و قصد خدمت و کمک به دلسوزان وارد این معرکه شده بودند استمداد الهی هم به دنبال بود، در مقابل «إن الله لا یحب کل خوان کفور» آنهایی که به امانت هایی که در اختیارشان هست خیانت کنند از درگاه ربوبی رانده می شوند.

 

حوزه، نظام اسلامی، ولایت فقیه و سربازی امام زمان علیه السلام نعمت‌های الهی هستند

مسلما عزیزان ما که دل در گرو اسلام و نظام اسلامی و ولایت فقیه و حوزه ها و مرجعیت دارند و در صحنه عمل قبل و بعد از انقلاب تا امروز با تمام وجود در خدمت مکتب اهل بیت صلوات الله علیهم بودند، هرگز به خودشان اجازه خیانت در امانت های الهی که حوزه، نظام اسلامی، نعمت ولایت فقیه و سربازی امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در زمره آن نعمت ها است را به خودشان نخواهند داد، اگر زندگی این عزیزان را ببینید بسیاری از این دوستان در صحنه های قبل از انقلاب دستگیری های قبل از انقلاب داشتند، برخی دیگر در صحنه های بعد از انقلاب در صحنه های مختلف در جبهه ها از شمالی ترین نقطه گرفته تا جنوبی ترین نقطه فعالیت داشتند و در حفظ کیان اسلام از جان خودشان مایه گذاشتند، بعد از آن هم چون وظیفه خودشان را اعتلای مکتب اهل بیت علیهم السلام تشخیص دادند در حوزه ماندند و به این وظیفه سنگین عمل می کنند و مسلما سرزنش ها گر کند خار مغیلان غم مخور، همه ناملایمات و سختی ها و مشکلات را به جان خریده اند و خواهند خرید و إن شاءالله امیدشان به این است که مورد توجه صاحب اصلی حوزه ها و نهایتا صاحب اصلی مکتب و علی النهایه مورد رضای حضرت حق باشد.

 

نشست دوره ای اساتید: آیا شورای عالی و مرکز مدیریت حوزه با این نشست همکاری و تعامل داشته اند؟

همه عزیزانی که در شورای عالی و مرکز مدیریت هستند اگر شرایطی که در آ یین‌نامه درج شده را دارا بوده و استاد بالفعل حوزه علمیه باشند جزء اعضای نشست به حساب می آیند و برای تک تک عزیزان دعوت نامه فرستاده می شود و امکاناتی هم اگر قرار است در اختیار گذاشته شود در اختیار این آقایان هم گذاشته می شود، همین شهریه و حق التدریسی که زعمای حوزه در اختیار قرار می دهند به حساب این آقایان هم واریز می شود، از همان اول هم ما با حضرت آیت الله مشکینی که رئیس جامعه مدرسین بودند و بعد از ایشان هم حضرت آیت الله یزدی که ریاست جامعه محترم مدرسین را بر عهده داشتند جلسات متعدد و مکرری داشتیم، حتی در یکی از جلسات رسمی ما آیت الله یزدی تشریف آوردند و سخنران رسمی جلسه بودند و آیت الله مقتدایی به عنوان رئیس مرکز مدیریت بارها در این جلسات می آمدند یا ما خدمتشان می رسیدیم و راهکارهایی را از ایشان گرفته ایم و نهایتا پیشنهاداتی ارائه کرده ایم، بسیاری از مصوباتی که در نشست دوره ای به تصویب اساتید رسیده در اختیار شورای عالی قرار داده شده که بعضا مورد توجه آنها قرار گرفته و موجب مصوبات آنها هم شده است، حتی برای اینکه هماهنگی بیشتری باشد در زمانی که سرور عزیزمان حضرت آیت الله مؤمن ریاست شورای عالی را بر عهده داشتند چند مرتبه خدمتشان رسیدیم و راهکار و رهنمود از ایشان گرفتیم، حتی وقتی که قرار شد شهریه اساتید پرداخت شود با ایشان مشورت کردیم و خدمتشان عرض کردیم ما به عنوان طلبه هایی که مشغول درس و بحث هستیم اصلا نمی توانیم کار اجرایی بکنیم، حالا که مراجع تصمیم گرفته اند چنین کاری بکنند شما این زحمت را بکشید، ایشان قبول نکردند و گفتند شما خودتان این کار را بکنید، بعد از ایشان با خود آقای حسینی بوشهری به عنوان رئیس وقت مرکز مدیریت جلسه داشتیم، ایشان فرمودند من خودم را جزء اساتید و نشست می دانم و قول همکاری دادند، ما از ایشان هم اکیدا درخواست کردیم که شهریه اساتید توسط مرکز مدیریت پرداخت شود ـ به خاطر کارمندهای فراوانی که دارند چون ما نه کارمندی داریم و نه کار اجرایی بلدیم و نه اصلا می توانیم چنین کاری را بکنیم ـ اصرار داشتیم که قبول کنند ولی حالا مصلحت را در این می دیدند که قبول نکنند و فرمودند چون به همه تعلق نمی گیرد ایجاد بدبینی می کند و ما نمی توانیم این کار را بکنیم و اتفاقا قرار شد که کارمندی در اختیار نشست قرار بدهند که توسط این کارمند بعضی از امور اجرایی را انجام دهیم، به هر حال تا الان از طرف مجموعه دوستان نشست همیشه بنابر همکاری و همراهی بوده و هیچ وقت به قصد تضعیف مجموعه ای یا مقابله با مجموعه خاصی کاری از سوی نشست صورت نگرفته است.

 

نشست دوره ای اساتید: در مورد ثمرات این نشست در این مدت 12 ساله اشاره ای بفرمایید.

فکر می کنم اولین ثمره این نشست ساماندهی به امور خود اساتید بود، عنصر استاد عنصر ناشناخته و فراموش شده ای در حوزه بود، در هیچ جایی شما یک مجموعه اطلاعات حتی اجمالی در مورد اساتید نداشتید و بعد از شکل گیری نشست و همکاری خود اساتید معزز و حضور در دفتر نشست و ارائه مدارک، یک ساماندهی امور اساتید شکل گرفت و ما توانستیم از همه اساتید یک اطلاعات اجمالی داشته باشیم و خوب است به اطلاع شما برسانم که حتی بعدها خود مرکز مدیریت این اطلاعات را از همینجا گرفت و مراکز مختلف حوزوی هم از این اطلاعات استفاده کردند، چون بنای ما این بود که همکاری شود، هر کدام از مراکز حوزوی که اطلاعاتی از اساتید می خواستند ما در دبیر خانه جلسه ای می گرفتیم و اگر صلاح بود اطلاعات را در اختیار آنها قرار می دادیم و فقط صرف نام و نام خانوادگی نبود بلکه در مورد سابقه استاد و مواد درسی که تا به حال تدریس نموده، سن و سال و آدرس و شماره تلفن و شماره حساب، اینها اطلاعاتی بود که برای اولین بار به صورت منسجم در این نشست شکل گرفت و این اطلاعات در مراکز حوزوی و بیوتات مراجع هست و این بسیار جای خوشحالی است.

 

یک وقتی تصمیم گرفته شده بود که حوزه به عنوان یک مدرسه بزرگ در بیاید و با اشراف یک مدیر اداره شود که مسلما این امر با استقلال حوزه و منویات مراجع همخوانی نداشت و شاید اولین زنگ خطر را عزیزان در حوزه با تمام وجود احساس کردند، همین موقع و از همین جا بود که مصمم به تشکیل این نشست شدند، به خاطر اینکه با این فکر به صورت علمی و کاربردی بحثی شود و وقتی که حمایت مراجع هم پشت سر نشست قرار گرفت تصمیم گیرندگان این فکر شاید هم به خاطر خطا بودن فکرشان عقب نشینی کردند و دروس آزاد حوزه به همان شکل سنتی خودش باقی ماند والا آفاتی که تحت برنامه بردن سطوح عالی و دروس خارج داشت بسیار بیشتر از آفتی بود که در سطوح دانیه داریم.

 

نظر حضرت امام، رهبر انقلاب و  همه مراجعِ قبل و بعد از انقلاب بر حفظ استقلال حوزه بوده و هست

الان اگر ما پایه یک تا شش را تحت برنامه داریم، درست است که باعث شده یک اشرافی پیش بیاید اما هرکسی که دستی در امور حوزوی دارد می داند که در سطوح دانی یک طلبه هرچند از فضل و توان علمی و معنوی و اخلاقی برخوردار باشد تا وقتی که مدیر به او اعتماد نکند و قبول نکند راهی برای تدریس پیدا نخواهد کرد و این مدیر است که در واقع آن مدرسه را ساپورت می کند، هر استادی را خواست عذرش را می خواهد و از هر کسی هم خوشش آمد می تواند دعوت به تدریس بکند و کم نیستند مدیران در بعضی از مدارسی که فقط به خاطر اختلاف سلیقه عذر یک استاد بسیار توانمندی را خواسته اند، اما فقط به خاطر ارتباط حسنه ای که با فرد دیگری داشته اند طلاب را ملزم به حضور در درس او کرده اند، لذا تصمیم صحیح در این زمینه این بود که فضای آزاد که هم استاد اختیار داشته باشد و بتواند بیاید و خودش را در معرض قرار دهد و اگر احساس می کند می تواند تدریس کند اعلام می کند می خواهم درس مکاسب یا رسائل یا هر درس دیگری داشته باشم و هم این حق انتخاب آزاد استاد که برای طلبه بوده حفظ شود تا طلبه بتواند استاد مناسبی که روش او را می پسندد انتخاب کند و هم اینکه این سنت که در حوزه بوده حفظ شود.

 

حوزه علمیه ما به عنوان یک نظام آموزشی ممتازی است که بسیاری از نظام های آموزشی دانشگاه های معتبر دنیا دنبال این هستند که بعضی از مزایای حوزه را در دانشگاه های خودشان عملیاتی کنند، ولی ما داشتیم به سمتی می رفتیم که این محسنات را از دست بدهیم، فقط به خاطر زرق و برق و بعضی ظواهر دهن پر کن که مثلا می خواهیم تحت برنامه قرار دهیم و استاد را انتخاب کنیم و فیلتر برای استاد بگذاریم و فیلتر برای طلبه بگذاریم و مسلما در دراز مدت این نمی توانست به نفع کیان تشیع و مکتب اهل بیت علیهم السلام و حوزه های مقدسه علمیه باشد، حفظ نظام آموزشی حوزه اقدامی بود که از طرف نشست انجام شد و مورد تأیید مراجع قرار گرفت، شورای عالی مصوبه کرد و در مقابل اجرای بعضی از مدیرانی که مخفیانه در بعضی از مدارس این طرح را ساماندهی می کردند مقاومت انجام گرفت و نهایتا جلوی این کار گرفته شد و قدم بزرگی در حفظ استقلال حوزه شد که واقعا همه مراجع، هم قبل از انقلاب و هم بعد از انقلاب، حضرت امام قدس الله نفسه الزکیه، مقام معظم رهبری حفظه الله و مراجع موجود دیگر همه نظرشان بر حفظ استقلال حوزه بوده و هست و باید کمک کنیم این استقلال بماند و خدشه ای بر این استقلال وارد نشود، از طرف دیگر مشورت هایی که الان از اساتید گرفته می شود و همین طرح ساماندهی اخیر که بعد از سالها مطالعه، قرار شد که عملیاتی شود باز هم دوستان نشست حلقه اصلی و اولیه این ساماندهی بودند و تقسیمات جدید کتاب های درسی و دو ترمه کردن برای راحتی طلبه ها برای امتحان دادن درس ها و این که تصمیم گرفته شد و قرار شد آنهایی که در کلاس حاضر نمی شوند باید نمره 16 بیاورند و آنهایی که حضور مستمر دارند 12 بیاورند، این طرح با دخالت مستقیم دوستان نشست و همکاری آنها با مرکز مدیریت حوزه علمیه قم بوده و برکات زیاد دیگری که هم برای اساتید و هم برای طلاب بوده است که شاید در این مجال اندک دیگر فرصت پرداختن به همه آنها نباشد.

 

نشست دوره ای اساتید: بدنه حوزه را چه قدر با نشست همراه می بینید؟

عصاره حوزه و نتیجه و محصول نهایی حوزه مراجع عظام تقلیدند و در رتبه پایین تر اساتید بزرگوار و در نهایت قاطبه طلابی که در حوزه وجود دارند بدنه حوزه هستند، همانگونه که عرض کردم به تحقیق می توانم بگویم همه مراجع در مقاطع مختلف با نشست همراهی کردند و از سوی دیگر قریب به اتفاق اساتید بالفعل حوزه که شاغل به تدریس در حوزه علمیه قم هستند با این مجموعه همکاری می کنند.  

 

همین نشست اخیری که در محضر آیت الله العظمی وحید خراسانی در دفتر معظم له داشتیم، نزدیک 700 استاد سطوح عالی و خارج شرکت کردند بدون این که الزامی باشد، بدون اینکه برای عدم حضور اتهامی در نظر گرفته شود، بلکه گاهی بعضی وانمود می کردند شرکت در این جلسات ممکن است تبعات داشته باشد ولی اساتید با تمام توان و انگیزه قوی شرکت می کنند، کم نیستند اساتیدی که همزمان با این برنامه، برنامه دیگری دارند اما از باب تزاحم اولویت را به این جلسه می دهند و جلسات دیگر را لغو می کنند، من سراغ دارم کسی را که وقتی وارد جلسه شد قسم خورد که من الان از تخت بیمارستان پایین آمدم و قبل از اینکه بروم خانه دیدم وظیفه ام این است که در این جلسه شرکت کنم و یا استادی که می گفت من چون از جلسه بی اطلاع بودم با اینکه وعده تهران داشتم ولی دیدم نیاز این است که در این جلسه باشم لذا برنامه تهران را لغو کردم.

 

وقتی این دو مجموعه بزرگ که عصاره، نتیجه و خمیره حوزه اند و هم اساتید سطوح عالی و خارج اینقدر ارتباط سنگین و قوی با این مجموعه دارند، جامعه محترم مدرسین و شورای عالی را که ما خارج از حوزه نمی دانیم بلکه اینها هم مجموعه ای از بدنه حوزه هستند و نمی توانند دغدغه های حوزه را نداشته باشند و نمی توانند با چنین نهادی همراه و همکار نباشند و وقتی اکثریت قریب به اتفاق اساتید چنین نگاهی به نشست دارند طلبه ها که تربیت یافتگان مکتب این اساتید و مقلدان این مراجع هستند هم نمی توانند ارتباط خوب نداشته باشند، مخصوصا وقتی می بینند اساتید، دلسوز آنها هستند و کسانی هستند که از پدر برای آنها دلسوز ترند چون پدر علمی و معنوی طلبه ها هستند، مسلما در سمت و سویی قرار خواهند گرفت که انگشت اشاره رهبری و مراجع و اساتید به آن سمت باشد.

نشست دوره ای اساتید: بعضی از نمونه های تأییدات مراجع را فرمودید، آیا نمونه های عینی دیگری از مراجع خاطر شریفتان هست؟

علاوه بر شرفیابی هایی که حلقه مرکزی نشست خدمت ایشان داشته، در این اجلاسیه های سالانه ما چند بار توفیق استفاده از محضر آیت الله العظمی سبحانی را داشتیم، چندین بار توفیق استفاده از محضر نورانی آیت الله العظمی جوادی آملی را داشته ایم که فیلم و نوارهای صوتی این جلسات موجود است و جالب این است که سال گذشته وقتی برای دعوت رسمی خدمت حضرت آیت الله جوادی رسیدیم ایشان امتناع داشتند از حضور و بعد هم فرمودند خدا شاهد است که من عدم حضورم به این خاطر نیست که بگویم چرا دیر آمده اید و می دانید در کار من مبالغه و مداهنه هم نیست، بلکه از این جهت می گویم که من این مجموعه را می شناسم و در یک هفته نمی توانم خودم را آماده حضور در چنین مجموعه با برکت و بزرگی کنم، ایشان فرمودند حضور من در آنجا مثل حضور من در یک درس خارج و یا حتی درس تفسیر نیست که بگویم چند تا کتاب مطالعه می کنم و ارائه می دهم، کسی که در این جلسه شرکت می کند باید طرح و ایده داشته باشد و باید مدت ها فکر کند تا بتواند خودش را آماده شرکت در این جلسه نماید و جمله ای که فرمودند و برای خود من خیلی تکان دهنده بود این بود که فرمودند در آن ده روزی که مقام معظم رهبری قم تشریف داشتند جور نشد که از محضر رهبری در چنین مجموعه معظمی استفاده شود.

 

همین طور ما بارها خدمت آیت الله العظمی نوری همدانی و آیت الله العظمی شبیری زنجانی رسیده ایم، البته با توجه به اینکه حضرت ایشان معمولا حاضر نمی شوند در مجامع عمومی صحبت کنند با این که همیشه لطفشان شامل حال ما بوده اما از سخنرانی عذرخواهی کرده اند، اما ما بارها خدمت ایشان رسیده ایم و به گرمی استقبال نموده اند، خدمت آیت الله العظمی موسوی اردبیلی به کرات رسیده ایم و بقیه آقایان هر کسی که در جایگاه مرجعیت هست ما سعی کردیم بهره مند شویم، چون یکی از منویات این نشست نه تنها حفظ بلکه ارتقاء جایگاه مرجعیت است، سعی کرده ایم همیشه با مراجع همراه و مطیع و پشت سر ایشان باشیم، الان هم من عرض می کنم اگر برای یک لحظه دوستان ما احساس کنند وجود چنین مجموعه ای مورد رضایت رهبری انقلاب یا مراجع عظام تقلید نیست لحظه ای برای ماندن در چنین مجموعه ای درنگ نخواهند کرد و در اولین فرصت ممکن انحلالش را اعلام خواهند کرد.

 

نشست دوره ای اساتید: آیا تا به حال برای دیدار مجموعه نشست اساتید با مقام معظم رهبری اقدام کرده اید و نتیجه چه بوده است؟

ما از طرق مختلف اقدام کرده ایم تا مجموعه اساتید خدمت مقام معظم رهبری شرفیاب بشوند، هم از طریق آیت الله یزدی به عنوان ریاست محترم جامعه مدرسین در یک برهه ای و رئیس شورای عالی و موقعیت های حساسی که برای ایشان بوده در نیابت ریاست خبرگان و هم بارها از آیت الله مقتدایی به عنوان رئیس مرکز مدیریت درخواست کرده ایم و هم با حضرت آقای مروی به عنوان نماینده رهبری در امور حوزه و روحانیت بارها دیدار کرده ایم و این خواسته را خدمتشان ابلاغ کرده ایم که دوست داریم به عنوان اساتید حوزه خدمت مقام معظم رهبری برسیم اما تاکنون متأسفانه نتیجه نداده و این سؤال و حساسیت برای خود ما هم هست که چرا این تلاشها نتیجه نداده است، البته جوابهایی که داده شده این بوده که حضرت آقا تحت عناوین مختلف با حوزویان ارتباط دارند، هر سال دوبار با خبرگان رهبری که همه حوزوی هستند دیدار می کنند، شورای محترم عالی خدمت آقا می رسند، جامعه مدرسین هر از چند گاهی خدمت ایشان می رسند، مؤسسات و مراکز مختلف در قالب عناوین مختلف ولی همه تحت یک عنوانند، شاید خیلی صلاح نمی دانند مجموعه ای به عنوان اساتید حوزه وقت آقا را بگیرند لذا تحت این عنوان دیداری با رهبری انجام نگرفته اما دوستان ما مأیوس نیستند و به امید آن روزی هستیم که توفیق شرفیابی خدمت مقام معظم رهبری هم پیدا کنیم.

 

نشست دوره ای اساتید: قبل از نشست دوره ای اساتید تشکل دیگری در حوزه وجود داشته به نام جامعه مدرسین که در طی سالیان زیاد جایگاه رسمی خود را پیدا کرده و در جریان های سیاسی نیز بسیار تأثیر گذار است، با توجه به وجود چنین تشکلی چه نیازی به این نشست در حوزه علمیه بود؟ تا به حال چه تعاملاتی با جامعه محترم مدرسین داشتید و نظر این جامعه محترم در مورد نشست چه بوده است؟

جامعه محترم مدرسین به عنوان یک درخت تناوری که تا الان حدود بیش از نیم قرن از عمر مبارکش می گذرد هم منشا آثار بزرگی قبل از انقلاب بوده و هم تاثیرات شگرفی را بعد از انقلاب داشته است، با توجه به حضور استوانه های بزرگ حوزه در شکل گیری این نهاد مقدس، بارها و بارها مورد تأیید حضرت امام قدس الله نفسه الزکیه و مقام معظم رهبری هم بوده است.

 

نظر آیت الله یزدی درباره نشست دوره ای اساتید

همیشه لطف آقایان در جامعه محترم مدرسین چه در زمان مرحوم آیت الله مشکینی و چه زمان آیت الله یزدی شامل حال ما بوده است، جالب این که یک وقتی خود آیت الله یزدی بعد از اینکه در اجلاسیه عمومی ما شرکت کردند و ما برای عرض تشکر خدمتشان رفتیم با تبسم می فرمودند بعضی از آقایان به من می گفتند حضور شما در این نشست حرام است و می گفتند من به آنها گفتم خوب است که من مقلد شما نیستم، یک آقای دیگری که در قم هم نیست از آیت الله یزدی سؤال کرده بود این مجموعه سی چهل نفره که می گویند در قم اسلام منهای سیاست را تبلیغ می کنند چه کسانی هستند؟ خود ایشان می گفتند من خدمتشان عرض کردم اینها سی چهل نفر نیستند چهارصد پانصد نفرند و من هم در جلسه آنها شرکت کرده ام و این برداشتی هم که شما از آنها دارید که می خواهند اسلام منهای سیاست را تبلیغ بکنند من ندارم.

 

اما دو نکته مورد توجه عزیزان بوده است، یکی اینکه جامعه محترم مدرسین با توجه به آیین نامه ای که دارد مجموعه محدودی از اساتید را دربر می گیرد و الان فکر می کنم کمتر از یک دهم اساتید بالفعل حوزه در جامعه محترم مدرسین عضویت دارند، یعنی 90 درصد اساتید بالفعل حوزه از شمول جامعه محترم مدرسین خارجند، پس باید فکری به حال بقیه کنیم، دیگر اینکه تلقی این بود که عزیزان جامعه محترم مدرسین که اشتغالات فراوان علمی و اجرایی هم دارند خواسته یا ناخواسته به یک مجموعه سیاسی صرف تبدیل شده است که هر وقت یک مسأله سیاسی پیش آمد مثلا انتخابات یا هر مطلب دیگری که پیش آمد و نیاز به اظهار نظر سیاستمداران باشد باید سراغ جامعه مدرسین رفت، درحالی که مسائل فراروی حوزه و اساتید حوزه در تصمیم گیری های نهایی و مفید به همفکری مجموعه معظم تری نیاز داشت، قاعدتا به تصمیم گیری بالای 90 درصد در مجموعه های علمی و معنوی نیازمندیم.

 

از طرفی هم مشکلات صنف اساتید و مشکلات حوزوی فقط مشکلات سیاسی نبود، ارائه راهکارهای اخلاقی، اعتقادی، معنوی، علمی، اجتماعی و نهایتا سیاسی همفکری عرصه وسیعتری را می طلبید، بنابراین دوستان با صلاح دیدی که داشتند و با مشاوره هایی که کرده اند و مشورت هایی که از بزرگان حوزه و مراجع بزرگوار گرفته اند و با توجه به اینکه بینونت و فاصله و اختلاف و تباین و تقابلی نمی دیدند اقدام به شکل دهی نشست کردند و از همان اول بنابر این بود که همکاری باشد و هر وقت از جامعه محترم مدرسین دستی برای همکاری دراز شده این دست از طرف نشست دوره ای به گرمی فشرده شده و در عمل نهایت تلاش برای ایجاد تفاهم و همکاری و همفکری و همسویی انجام گرفته و از این ناحیه هیچ دغدغه و نگرانی احساس نمی کنیم.

 

بسیاری از بزرگان حاضر در جامعه محترم مدرسین عضو نشست دوره ای اساتید هم هستند و در دعوت اخیری که از بعضی از اعزه کردند باز هم بعضی از اعضای نشست دوره ای اساتید به عنوان عضو جامعه مدرسین در لیست جامعه قرار گرفتند و این بهترین نشان برای عدم تقابل و تضاد بین این دو مجموعه بزرگ است و چنانچه گفته شد هدف اصلی و اولیه نشست، بازوی محکمی در زمینه تصمیم سازی و تصمیم گیری جامعه مدرسین و شورای عالی بوده و نه تقابل و تضاد، و نشست پنج بعلاوه پنجی که مدت ها هم طول کشید ـ هر چند به نتیجه نهایی نرسید ـ از همین باب همکاری بوده که به دستور آیت الله العظمی مکارم شیرازی قرار شده بود برای تشکیل مجمع عمومی جامعه محترم مدرسین همکاری دو مرکز شکل بگیرد، منتهی در بعضی از مواد اساسنامه توافق اساسی حاصل نشد، با بعضی از مراجع هم که مشورت شد صلاح را در ادامه همکاری برای این موضوع خاص دیدند، در این زمینه تقریبا همکاری از طرف خود جامعه مدرسین قطع شد و قاعدتا مستقلا می خواهند عمل بکنند ولی هم در آن زمینه و هم در زمینه های مختلف دیگری که مربوط به مسائل علمی و معنوی و اخلاقی و جنبه های مختلف حوزوی حوزه علمیه قم باشد و دغدغه مکتب تشیع باشد دوستان نشست دوره ای خودشان را در صف اول جهاد و تلاش و همکاری و همدلی و همسویی می بینند.

 

نشست دوره ای اساتید: مذاکرات نشست با جامعه محترم مدرسین چه بود و چرا به نتیجه نرسید؟

بعضی مفادی که عزیزان در جامعه محترم مدرسین در اساسنامه برای تشکیل مجمع عمومی جامعه مدرسین در نظر گرفته بودند موجب نتیجه نگرفتن این مذاکرات شد، چون احساس این بود که این مفاد با استقلال حوزه و استقلال اساتید حوزه سازگار نیست و در دراز مدت احساس خطر می شد لذا تذکرات لازم انجام گرفت و در نهایت پیشنهادهای لازم از طرف دوستان پنج نفره نشست مطرح شد و گاهی یک اقناع ظاهری هم برای بعضی از دوستان حاضر در آن جلسه ایجاد شد منتهی در خود مجمع عمومی جامعه مدرسین تأیید نهایی نشد، این مذاکرات حدود یک سال به طول انجامید، یک وقتی بعد از حدود یک سال متوجه شدیم هنوز سر خط اولیم لذا آقایان تصمیم به قطع همکاری و مذاکره گرفتند و ما هم اصراری بر این کار نمی دیدیم چون از همان اول هم اساسنامه، اساسنامه آن مجموعه مبارک بود و خودشان پیگیر قضیه بودند و دوستان ما به احترام حضرت آیت الله العظمی مکارم و احترام مرجعیت ورود پیدا کرده بودند و به احترام مرجعیت هم کنار کشیدند.

 

نشست دوره ای اساتید: پس این شائبه های موجود بر علیه نشست اساتید از کجا شروع شده و چرا عده ای سعی در وانمود کردن تقابل نشست دوره ای اساتید با جامعه محترم مدرسین و حتی تقابل نشست با نظام و مقام معظم رهبری دارند؟

واقع مطلب وقتی من بررسی می کنم جز هوای نفس چیز دیگری پشت این جریان نمی بینم، اگر قرار باشد ما واقعا 800 نفر نه بلکه 400 نفر خدای نکرده از اساتید سطوح عالی در حوزه داشته باشیم که ضد ولایت فقیه باشند پس ما چه کار می کنیم؟ آنهایی که به بهانه دفاع از یک مجموعه دیگر متأسفانه در صدد تخریب این مجموعه هستند غافلند از اینکه این نوع دفاع کردن بدترین تخریب خودشان است، نه نظام ما با توجه به صلابتی که دارد نیاز به چنین دفاع های مخربی دارد و نه ولایت فقیهی که این چنین قویم و پابرجا و بر پایه های استدلالی محکم پایبند است با این حمایت های سخیف تقویت می شود، چرا ما ندای رهبری را مبنی بر جذب حداکثری فراموش می کنیم؟

 

اولا ما مدعی نیستیم که همه این 800 نفر جان فدای ولایتند، نه ما هم قبول داریم در این مجموعه سلایق مختلف سیاسی وجود دارد، اساتید حوزه اهل فکر و نظرند و تعداد زیادی از این مجموعه در حد اجتهادند، چرا ما می خواهیم فرصتی را که پیش آمده به جای اینکه در مسیر تقویت نظام و ولایت فقیه و حوزه ها و مرجعیت استفاده کنیم تلاش می کنیم اینها را از خط بیرون بیندازیم؟

 

من عرض کردم خیلی از اساتیدی که اینجا هستند یا پدر شهیدند یا برادر شهیدند یا خودشان شهید زنده اند، افرادی در حد فرمانده گردان و گروهان داریم، بنده هم که در خدمت عزیزان هستم توفیق داشته ام در ایام جنگ از شمالی ترین نقطه جبهه یعنی از حاج عمران گرفته تا جنوبی ترین نقطه جبهه یعنی شلمچه و فاو و هم در ماهور که در عمق خاک عراق بود جان به دست گرفته ایم و از ولایت و نظام دفاع کرده ایم، الان مگر چه شده؟ آن وقتی که جوان بودیم و باید دنبال خواهش های نفسانی می رفتیم که نرفتیم، حالا که عمری از ما گذشته است می خواهیم چه کار کنیم؟ فکر می کنم از بی تدبیری مخالفان حوزه و مخالفان اساتید و مخالفان مراجع سر می زند که می خواهند چنین مجموعه ای را متهم به اتهامات واهی کنند، البته همواره باید این را بپذیریم که کسی بخواهد بی تقوایی بکند متهم کردن خیلی راحت است اما همان اتهام سخیف و سست را حتی با آب زمزم هم نمی توان شست، کافی است کسی گوشه ای بنشیند و یک پیامکی علیه یک مجموعه ای بدهد یا یک حرفی را در یک مجموعه ای بزند، این حرف دهن به دهن می چرخد.

عملکرد 12 ساله نشست دوره ای اساتید نشان می دهد همیشه همگام با نظام و تابع ولایت فقیه بوده است

این مجموعه می گوید اساسنامه ام این است، اصلا براساس حمایت از نظام است، بر اساس حمایت از ولایت فقیه است، عملکرد ده دوازده ساله اش نشان می دهد همیشه همگام با نظام و ولایت فقیه و تابع ولایت فقیه بوده و از اعضای مؤثر این مجموعه چندین نفر از جامعه محترم مدرسین هستند، در روزهای سخت و تنهایی امام و انقلاب و نظام و ولایت فقیه حمایت کرده اند، الان با چه رویی این تهمت ها را می زنند و چگونه انتظار دارند بتوانند با این تهمت ها چنین مجموعه ای را از صحنه بیرون کنند؟

 

عرض کردم و دوباره هم تأکید می کنم به عنوان عضو کوچکی از این نشست اگر برای لحظه ای نه فتوا و دستور، بلکه احساس کنیم که حضور ما در این نشست موجب تضعیف نظام و رهبری و ولایت فقیه می شود یا بر خلاف نظر رهبری معظم انقلاب یا مراجع است یک لحظه هم تأمل نمی کنیم، همان لحظه اگر بتوانیم که می توانیم انحلال این نشست را اعلام می کنیم و اگر هم نتوانستیم نهایتا خودمان کنار می کشیم، اگر کسی دلسوز نظام است باید در صدد جذب باشد، حتی اگر در این ده سال اشتباهی هم رخ می داد باید کمک می کرد آن اشتباه برطرف شود که الحمدلله نبوده است، به هر حال من فکر نمی کنم پشت این تهمت ها دلسوزی خاصی برای نظام اسلامی و قانون اساسی و ولایت فقیه و حوزه ها و مرجعیت باشد، اگر هم ندانند باید متوجه شوند ندانسته دارند لطمه می زنند، چون همیشه یکی از بدترین تخریبها دفاع بد است، کافیست شما از نظام خدای نکرده بد دفاع کنید، چنانچه در انتخابات ها می بینیم اگر کسی از کاندیدایی بد دفاع کند این بدتر از هزاران تخریب است، پس ما اگر به دنبال تقویت نظام و رهبری و ولایت فقیه هستیم ـ البته اینها به قدری مستحکم و قوی هستند که نیاز به دفاع همچون منی ندارند ـ اما چقدر خوب است که بیاییم چنین فرصت بدست آمده ای را به بهترین نحو ممکن استفاده کنیم و فرصت سوزی نکنیم، فرصت سوزی کار مؤمن کیّس نیست بلکه مؤمن کیّس فرصت سازی می کند.

 

به هر حال ما دعا می کنیم برای همه، اول برای خودمان بعد هم برای دیگران که خبط و خطایی از ما سر نزند و آرزو می کنیم که در تشخیصمان اشتباه نکنیم و مسیری که انتخاب کرده ایم در مسیر تقویت نظام و انقلاب و رهبری و ولایت فقیه و قانون اساسی و آرمانها و منویات حضرت امام به عنوان معمار کبیر انقلاب و شهدای بزرگواری که خون پاکشان را در طبق اخلاص گذاشتند مخصوصا شهدای عزیزی که چه بسا در عرصه های خونین جبهه های مختلف در کنار خودمان پرپر شدنشان را دیدیم، می باشد، هیچ وقت به خودمان اجازه نمی دهیم خیانت به چنین کسانی را تحمل کنیم، آن هم خدای نکرده توسط خودمان و یا دوستان خودمان باشد و قطعا اگر چنین احساسی کنم همان واعظ موسوی 25 سال پیش هستم که اگر کلاش در دستم نیست، حداقل قلم و زبانی دارم که بتوانم از نظام و ولایت و مرجعیت و حوزه دفاع کنم.

 

نشست دوره ای اساتید: در رابطه با مسائل مالی نشست توضیح بفرمایید.

به لطف خدا طبق اساسنامه ای که ما داریم در هیچکدام از هزینه ها و مخارجی که پیش آمده، از غیر مراجع چیزی دریافت نشده است، هر چند ممکن است خیلی ها پیشنهاداتی داشته باشند یا خیلی ها را به ما پیشنهاد کنند که می توان از آنها کمک گرفت و استفاده کرد اما در تمام این مدت هر آنچه که بوده یا از جیب مبارک خود اعضای محترم بوده، مثلا اگر جلسه ای در منازل بوده که هزینه ای داشته یا پذیرایی و شام و نهاری داشته یا امثال اینها که قطعا هزینه دارد بر عهده خود بانی محترم آن جلسه بوده و نهایتا هزینه های دیگر هم تا ریال آخر از سوی مراجع معظم تقلید تامین شده و از غیر مراجع می توان ادعا کرد که ریالی دریافت نشده است.

 

نشست دوره ای اساتید: حضرتعالی با توجه به این همه فراز و فرود هایی که در این مدت 12 ساله با آنها مواجه بودید به طور کلی نشست را چگونه ارزیابی می کنید و چه افقی را برای آینده نشست ترسیم میکنید؟

من به لطف و تفضل الهی و عنایات حضرت ولی عصر ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء و پشتیبانی های مقام معظم رهبری و مراجع و همفکریهای خود اساتید بسیار خوشبینم و امیدوارم ان شاءالله نشست پس از پشت سر گذاشتن موانع یکی پس از دیگری به قله های افتخار و عملکرد بسیار مثبت برسد اما به یاد داشته باشیم کما اینکه راههای پر فراز و نشیبی در این مدت پشت سر گذاشته ایم برای آینده هم راه آنگونه که ما می خواهیم هموار نباشد و همین سنگ اندازی ها و چوب لای چرخ گذاشتن ها قطعا در هر حرکتی آفتی به حساب می آید و مانع سرعت مناسب می شود و کندی را به دنبال دارد کما اینکه در این 10سال گذشته هم اگر این ممانعت ها و فضاهای سنگین منفی ایجاد نمی شد امروز بالندگی این نشست و به تبع آن بالندگی حوزه را بیش از این می توانستیم به نظاره بنشینیم اما امیدواریم انشاءالله الطاف خفیه الهی و توجهات صاحب اصلی حوزه ها و حمایت های معنوی همه بزرگان و دعاهای همه دلسوزان حوزه و نظام اسلامی دست به دست هم بدهد تا بتوانیم این بار سنگین بر زمین مانده را به نحو احسن به دوش بکشیم و به سر منزل مقصود برسانیم.

نشست دوره ای اساتید: در پایان اگر خودتان فرمایش خاصی دارد بفرمایید.

من از زحمات شما عزیزان تشکر می کنم یکی از مشکلات ما همیشه مشکل اطلاع رسانی بوده مخالفین و کسانی که بی طرف بودند از هیچ کوششی در این زمینه دریغ نکردند اما دوستان نشست چون این کار را به عنوان یک کار روحانی و معنوی می بینند هیچ وقت به خودشان اجازه فعالیت در مسیر اطلاع رسانی را ندادند اما من احساس می کنم همانگونه که هم حضرت امام قدس الله نفسه الزکیه و هم مقام معظم رهبری همواره به دولت ها تکلیف می کنند اطلاع رسانی را و می فرمایند که فعالیت های خودتان را در اختیار مردم قرار بدهید تا بدانند تا بتوانند خیل عظیم هجمه های مخالفین را از طریق داشتن اطلاعات صحیح خنثی بکنند من فکر می کنم روندی که شروع شده و اطلاع رسانی و فضا سازی مناسب در بین قاطبه طلاب و قبل از آن در بین فضای خود اساتید مؤثر باشد چون مشکل ما این است که خود اساتید هم خیلی از مسائل و جریانات را، حتی کلیاتش را نمی دانند چه برسد به جزئیاتش لذا در اینجور فضا ها زمینه برای شایعه و اتهام خیلی زیاد می شود اما اگر بتوانیم اطلاع رسانی خوب و دقیقی بکنیم این زمینه ها خود بخود از بین می رود و فضا آماده تر می شود که امیدوارم شما بزرگان در این مسیر همراهان خوبی باشید و برای موفقیت شما هم در مسیری که شروع کردید از خداوند آرزوی موفقیت می کنیم و امیدواریم ان شاءالله فعالیت های شما مرضی رضای حضرت حق باشد./210/51/20

نوع مطلب:

ي, 03/04/1393 - 23:03