استاد نجم الهدی مطرح کرد؛

ویژگی های لازم نماینده مردم در نگاه به آیات و روایات

متعهد و علیم بودن، توانایی جسمی و دغدغه مندی نسبت به دین، از ویژگی های یک نماینده تراز نظام اسلامی است.

 

استاد سید مسعود نجم الهدی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به توضیح ویژگی های کاندیدای مورد نظر اسلام پرداخت. وی با بیان شرایط خطیر این سال ها و تقابل جدی تر و آشکارتر نظام اسلام و استکبار، ابراز امیدواری کرد که مسؤولان قوای مقننه، مجریه و قضاییه توفیق خدمت بیشتر و بهتری داشته باشند.

 

استاد نجم الهدی با اشاره به جایگاه مجلس شورای اسلامی ایام چهار ساله نمایندگی را ایامی مهم و سرنوشت ساز عنوان کرد و انتخاب نمایندگان اصلح را راه گشا و دارای تأثیر اساسی برشمرد و نسبت به آثار ناگوار ده ها ساله و بلکه صدها ساله انتخاب نادرست هشدار داد.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه مصاحبه به این نکته اشاره کرد که در لابلای آیات و روایات به خوبی می توان ویژگی های یک کاندیدای تراز در حکومت اسلامی را یافت. وی در این راستا به بیان چند ویژگی پرداخت و در ضمن بررسی ویژگی اول کاندیدای تراز قرآنی گفت: شاید اگر اهمّ  و مهم کنیم، در بین شاخصه ها، آنچه که می تواند قابل اهمیت باشد، بحث «امانت داری»  و «علم و آگاهی» است؛ به بیان دیگر «تعهد»  باید همراه و هماهنگ با «علم و آگاهی» باشد. اگر به آیه 55 سوره یوسف نظر کنیم متوجه می شویم در ماجرای انتخاب حضرت یوسف به عنوان عزیز مصر، این پیامبر الهی به این دو ویژگی خود اشاره می کند: «انّی حفیظ علیم».

 

وی افزود: وجهی که حضرت یوسف برای تصدی عزیز بودن مصر برای خود بر می شمرد «حفیظ بودن» است که می توان آن را به «امین بودن» تعبیر کرد به این معنا که تمام سعی آن حضرت در این راستا قرار می گرفته که مسئولیت خود را به درستی انجام دهد و دیگر ویژگی حضرت یوسف «آگاه و علیم بودن» نسبت به مسئولیت خود بوده است. کسی که می خواهد نماینده مردم باشد، باید هم به مسئولیت خود در زمینه های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی آگاه باشد و هم متعهد باشد؛ باید در این زمینه دقت شود که داشتن هر دو ویژگی با هم لازم است. خداوند متعال در آیه 55 سوره یوسف از زبان پیامبرش می فرماید: «قالَ اجْعَلْنِي عَلى‏ خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ (55) » (گفت خزينه‏هاى اين سرزمين را به من بسپار كه من نگهدار و دانايم)

 

استاد نجم الهدی در بیان ویژگی دیگر برای کاندیدای تراز انقلاب اسلامی به آیه 246 و  247 از سوره بقره و ماجرای انتخاب طالوت اشاره کرد: «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الْمَلَإِ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ مِنْ بَعْدِ مُوسى‏ إِذْ قالُوا لِنَبِيٍّ لَهُمُ ابْعَثْ لَنا مَلِكاً نُقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قالَ هَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ أَلاَّ تُقاتِلُوا قالُوا وَ ما لَنا أَلاَّ نُقاتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ قَدْ أُخْرِجْنا مِنْ دِيارِنا وَ أَبْنائِنا فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ تَوَلَّوْا إِلاَّ قَلِيلاً مِنْهُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ (246) وَ قالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طالُوتَ مَلِكاً قالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنا وَ نَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَ لَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمالِ قالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاهُ عَلَيْكُمْ وَ زادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَ الْجِسْمِ وَ اللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ (247)» مگر داستان آن بزرگان بنى اسرائيل را نشنيدى كه پس از حضرت موسى به پيامبر خود گفتند: پادشاهى براى ما نصب كن تا در راه خدا كارزار كنيم و او گفت: از خود مى‏بينيد كه اگر كارزار بر شما واجب شود شانه خالى كنيد؟ گفتند: ما كه از ديار و فرزندان خويش دور شده‏ايم براى چه كارزار نمى‏كنيم؟ ولى همين كه كارزار بر آنان مقرر شد به جز اندكى روى برتافتند و خدا به كار ستمگران دانا است (246). پيغمبرشان به آنان گفت: خدا طالوت را به پادشاهى شما نصب كرد گفتند: از كجا وى را بر ما سلطنت باشد كه ما به شاهى از او سزاوارتريم چون او مال فراوانى ندارد گفت: خدا او را از شما سزاوارتر ديده، چون دانشى بيشتر و تنى نيرومندتر دارد، خدا ملك خويش را به هر كه بخواهد مى‏دهد كه خدا وسعت بخش و دانا است (247).

 

وی افزود: در بحث انتخاب الهی درباره جناب طالوت می بینیم که به ویژگی توانایی علمی و جسمی وی اشاره شده است: «و زاده بسطة فی العلم و الجسم»؛ بخش دوم آیه، پاسخ به اعتراض مخالفان در انتخاب جناب طالوت از سوی خداوند تبارک و تعالی است؛ مخالفانی که ثروتمند هم بودند اما خدای متعال در این انتخاب به دو ویژگی برجسته و مهم برای یک فرمانده اشاره می کند که باید علم وسیعی داشته باشد و در عین حال توانمند هم باشد یعنی از لحاظ جسمی بتواند عهده دار این مسئولیت باشد. از این آیه می توان برداشت کرد که نماینده مردم باید نسبت به مسئولیت خود توانمند و قدرتمند باشد.

 

استاد نجم الهدی در بیان ویژگی سوم از کاندیدای تراز انقلاب اسلامی به آیات سوره حج اشاره کرد و گفت: در سوره حج می بینیم که کسی که می خواهد نماینده باشد، باید درد دین و ترویج آن در جامعه را داشته باشد و نسبت به جلوگیری از ضد ارزش ها و مبارزه با آنها مصمم باشد. برای ملموس شدن این مطلب می توان در عرصه های مختلف مانند اقتصادی و سیاسی، ارزش های دینی را جستجو کرد. در این رابطه قرآن کریم می فرماید: «الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلاَّ أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ وَ لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوامِعُ وَ بِيَعٌ وَ صَلَواتٌ وَ مَساجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيراً وَ لَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ (40) الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ (41)» همان كسانى كه از ديارشان بيرون شده‏اند بدون سبب جز آنكه مى‏گفته‏اند: پروردگار ما خداى يكتا است. اگر خدا بعضى از مردم را به بعض ديگر دفع نمى‏كرد ديرها و كليساها و كنشتها و مسجدها كه نام خدا در آن بسيار ياد مى‏شود ويران مى‏شد، خدا كسانى را كه يارى او كنند يارى مى‏كند كه وى توانا و نيرومند است (40). همان كسانى كه اگر در زمين استقرارشان دهيم نماز به پا كنند و زكات دهند و به معروف وا دارند و از منكر باز دارند و سرانجام همه كارها با خدا است (41).

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به چهار ویژگی اساسی بیان شده در آیه 41 از این سوره مبارکه اشاره کرد: «الذین ان مکّنّاهم فی الارض و اقاموا الصلوة»، نه صرف نماز خوان بودن که صحبت از اقامه و پیاده سازی نماز و لوازم آن است؛ «و آتوا الزکوة» کسانی باید تصدی امور مردم را بر عهده داشته باشند که دغدغه مند اصلاح سیستم اقتصادی جامعه باشند؛ «و امروا بالمعروف»، «و نهوا عن المنکر».  کسی اقامه صلاه می کند و زکات می بپردازد و امر به معروف و نهی از منکر می کند که در درجه اول باید خودش عامل به این موارد باشد، به بیان دیگر خودش «اهل تقوا و عمل به تکالیف الهی، مبارزه با نفس، توجه به دستورات بلند اسلام» باشد و در وهله بعد نسبت به انتشار این موارد در جامعه کار کند. به همین خاطر به سادگی می توان درک کرد که نماینده مجلس جایگاه بسیار بلندی در نظام قرآنی دارد و ما در انتخاب آن باید دقت کنیم و مخصوصا برای انتخاب نماینده مردم نسبت به دین مردم احساس تکلیف کنیم.

 

استاد نجم الهدی در ادامه دو سوال را مطرح کرد. سوال نخست آن که نسبت و ارتباط مردم و نظام اسلامی چگونه است و تصمیمات مردم چه نقشی را در این زمینه ایفا می کند و اینکه آیا تصمیمات مردم می تواند تصمیمات ولی فقیه را تحت الشعاع قرار بدهد؟

 

این استاد حوزه علمیه قم در پاسخ به این سوال گفت: نظام اسلامی که توسط امام رضوان الله تعالی علیه شکل گرفت، بر دو پایه اساسی «جمهوریت» و «اسلامیت» استوار شده است که ریشه در قرآن و روایات دارد. احکام اسلام هم دارای بخش فردی و هم دارای بخش اجتماعی است که قابل ملاحظه است. در زندگی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم هم می بینیم که اگر چه ایشان پیام آور وحی هستند اما در اداره جامعه به حمایت مردم نیازمند بوده اند. اگر چه رسول الله صلی الله علیه و آله، ولیّ الله هستند اما در مکه به مدت 13 سال در نبود یاور مکفی و عدم حضور گسترده پیروان عملا نتوانستند تعالیم اسلام را در جامعه پیاده کنند اما بعد از حمایت مردم یثرب و اینکه امکانات خود را در اختیار حکومت گذاشتند می بینیم پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم رفته رفته به سمت پیاده کردن احکام اسلامی می روند.  

 

وی افزود: اگر از منظری دیگر بحث شود یکی از اصول اسلام «لا اکراه فی الدین» است که قرآن کریم در این باره می فرماید: «انا هدیناه السبیل إمّا شاکراً و إمّا کفوراً». در آیه 256 سوره مبارکه بقره آمده است: «لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‏ لا انْفِصامَ لَها وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (256)» (هيچ اكراهى در اين دين نيست، همانا كمال از ضلال متمايز شد، پس هر كس به طغيانگران كافر شود و به خدا ايمان آورد، بر دستاويزى محكم چنگ زده است، دستاويزى كه ناگسستنى است و خدا شنوا و دانا است (256) )

 

وی ادامه داد: در سوره مبارکه انسان نیز آمده است: «إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً (3)» ( ما به حقيقت راه (حق و باطل) را به انسان نموديم (و با تمام حجت بر او رسول فرستاديم) او خواه هدايت پذيرد و شكر اين نعمت گويد و خواه آن نعمت را كفران كند (3).) از پایه های کمال انسان چه در بعد فردی و چه در بعد اجتماعی «اختیار» است. اگر چه حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، پیامبر خدا هستند و دارای مقام عصمت و ولایت الهی هستند اما در آیه های آخر سوره مبارکه غاشیه می بینیم که قرآن کریم خطاب به ایشان می فرماید: «فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ (21) لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ (22)» (پس تو اى پيامبر ايشان را تذكر بده كه وظيفه تو تنها همين تذكر است (21) . و گرنه تو بر آنان تسلطى ندارى، تذكر را هم تنها به كسانى بده كه تذكر پذيرند (22).)

 

استاد نجم الهدی اظهار داشت: دقت بر روی این آیه است که «لست علیهم بمصیطر»، یعنی حتی پیامبر هم سیطره و حاکمیت اجباری و الزامی ندارد و بلکه مهم، خواست خود مردم است حتی در زمینه رشد اجتماعی. حضور مردم در جامعه و اجتماع نقش اساسی در رشد جامعه ایفا می کند البته در چارچوب خطوط مشخص شده. بر این اساس امام امت بر پایه همین دو امر یعنی «اسلامیت و جمهوریت»، نظام را برپا داشت. هر چه حضور در انتخابات پر شورتر و گرمتر باشد، قطعا زمینه رشد، تعالی و پیاده شدن تعالیم اسلامی و هدایت های رحمانی در جامعه بیشتر فراهم می شود.

 

استاد نجم الهدی در پایان سخنانش، به پاسخ سوال دیگر پرداخت که آیا اگر مردم انتخاب کنند و اشتباه هم انتخاب کنند به نظام ضربه وارد می شود و آیا بهتر نیست که کارگزاران را ولی فقیه عادل عالم با تقوا انتخاب کند؟

 

وی در پاسخ به این سوال، به بیان نکته ای کلیدی اشاره کرد که تعالیم اسلام خط قرمزهایی را مشخص کرده است که از آنها نباید عدول کرد ولی فارق از آن خط قرمزها آزادی عمل هست، چه در بعد فردی و چه در بعد اجتماعی. حضور مردم وقتی به نحو جدی مطرح باشد به طوری که مردم احساس کنند که نقش آفرین هستند و انتخاب کارگزاران در رده های مختلف بر حسب انتخاب های خودشان است طبعا در دشواری ها همت قوی تری را مبذول خواهند کرد و به تبعِ این گونه از مشارکت مردم، در صحنه بودن و مبارزه با دشمنان و پیشبرد مقاصد حکومتی در عرصه های مختلف و موانع گوناگون در پی خواهد آمد.

 

این استاد حوزه علمیه قم در نهایت بیان داشت: اشتباه در انتخاب هم طبیعی است و این امر برای غیر معصوم وارد است اما همین انتخاب اشتباه برای مردم درس آموز و موجب رشد خواهد بود. آزادی عمل در انتخاب حتی اگر مرتکب اشتباه شوند، موجب تعالی جامعه خواهد شد. منتها باید چارچوب قوانین شرعی رعایت شود که در این راستا شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام و در رأس آن مقام ولایت فقیه وجود دارند و هر جا خطری را احساس کنند، وارد عمل می گردند ولی اگر مردم احساس کنند که فرد یا گروه، حزب یا اقلیتی فقط تصمیمات فردی خود را به نظام تحمیل می کنند؛ رضایتی که باید از نظام اسلامی داشته باشند را ندارند و نسبت به مشکلات پیش روی نظام آن استقامت لازم و در صحنه بودن را نخواهند داشت./270/260/43/

ي, 11/27/1398 - 16:20