استاد نریمانی:

بخشی از دستورات وارده از معصومین در هنگام گرفتاری به بلاها

با استمرار ذکر صلوات قطعا خداوند درجات ایشان را که عزیزترین مخلوقات است، بالا خواهد برد و در کنار آن به ما هم تفضل و رحمت خواهد کرد و ما نیز از اینکه بتوانیم ثمره مفیدتری داشته باشیم، احساس بهتری خواهیم داشت.

 

استاد محمد سعید نریمانی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به اهمیت این ماه شریف و ارزش فراوان صلوات در این ماه اشاره کرد و گفت: ماه شریف رجب ماه صلوات بر محمد و آل محمد است.

 

وی افزود: در روایت هست که با ختم صلوات، دری از درهای فقر، بلا و اندوه و غم بسته و دری از درهای عافیت و هدایت باز می شود.

 

وی افزود: در روایتی داریم که خانمی تازه مسلمان شده بود و خدا به او فرزندی بیمار داده بود. خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم رسید و عرض کرد: یا رسول الله این فرزند من بیمار است؛ کفار و مشرکان مرا تمسخر می کنند که بیماری فرزند به خاطر اسلام آوردن است. پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: از حالا شروع به صلوات فرستادن بر پیامبر اسلام کن. آن زن همین کار را کرد و هنوز به منزل نرسیده بود که حال فرزند بهتر شد.

 

استاد نریمانی در پاسخ به این سوال که اگر ایمان به غیب و ایمان به احادیث معصومین علیهم السلام را لحاظ نکنیم، صلوات چه خاصیت و ویژگی دارد که چنین آثار مهمی بر آن مترتب گردد؟گفت: وقتی که صلوات می فرستیم، از خدا می خواهیم که بر محمد و آل محمد درود بفرستد.

 

وی در ادامه خاطر نشان کرد که وقتی خداوند بخواهد درود بفرستد، چند اثر دارد: یک اثر آن است که خداوند به واسطه محبت و لطفی که به پیغمبر خاتم صلی الله علیه و آله دارد، ما را هم شامل این محبت می کند و به ما نظر لطف می اندازد و بلا و غصه را از ما دور می کند. اثر دیگر آن است درجات خود پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم هم بالاتر خواهد رفت؛ اگر چه درجات ایشان والاست.

 

وی در مقام توضیح اثر سوم صلوات افزود: گاه می شود که به یک نفر محبت می کنیم، اگر چه ممکن است که او خوشحال  شود اما خودمان هم به خاطر مفید بودن و انجام کار به صورت موفق خوشحال می شویم. وقتی که لطفی در قالب دعا برای عزیزترین مخلوقات خداوند می فرستیم، اثر این محبت خداوند به ما هم می رسد.

 

وی با یک جمع بندی در مورد خاصیت های صلوات گفت: با استمرار ذکر صلوات قطعا خداوند درجات ایشان را که عزیزترین مخلوقات است، بالا خواهد برد و در کنار آن به ما هم تفضل و رحمت خواهد کرد و ما نیز از اینکه بتوانیم ثمره مفیدتری داشته باشیم، احساس بهتری خواهیم داشت.

 

نعمت های الهی

استاد نریمانی در بخش دیگری از این گفتگو ضمن یادآوری فراوانی نعمت های الهی به بندگان و اثرات بد غفلت از سپاسگزاری به خاطر آنها، روایتی از امام جواد علیه السلام را بیان کرد: «قَالَ الْجَوَادُ علیه السلام: نِعْمَةٌ لَا تُشْكَرُ كَسَيِّئَةٍ لَا تُغْفَر» هر نعمتی که خدا به ما داده است، از جمله سلامتی، عافیت، امنیت تا نعمت های کوچک سزاوار سپاسگزاری است و الا مانند گناهی است که بابت آن استغفار نشود.

 

نان

وی در مقام بیان برخی از نعمت های به ظاهر کوچک، اما ضروری و مهم، به نان اشاره کرد و گفت: وقتی سفره پهن می شد و نان بر سفره قرار می گرفت، پیغمبر اسلام می فرمودند: «اللهم بارک لنا الخبز». و یا در جای دیگر می فرمودند: «لو لا الخبز ما رکعنا و لا صلینا» اگر این نان نبود، قوتی برای رکوع و نماز نداشتیم. استاد نریمانی به روایت دیگری اشاره کرد که پیامبر صلی الله علیه و آله می فرماید: «اللهم لا تفرّق بیننا و بین الخبز».

 

وی خاطرنشان کرد: در همه زمین ها نان تولید می شود، از شمال ایران تا جنوب ایران؛ بلکه سرزمینی پیدا نمی کنیم که در آن نان پخت نشود، گندم در هر زمین کاشته می شود و چقدر از ملائکه اند که مراقب رزق مردم اند.

 

مسجد سجده در مکه

وی با بیان لزوم شکر فوری نسبت به نعمت های الهی به مسجد سجده در مکه اشاره کرد و گفت: در مکه مسجدی، به نام «مسجد سجده» بنا شده است. پیغمبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم سوار بر مرکب خود بودند، ناگهان مردم دیدند که ایشان پیاده شدند و به سجده افتادند. پرسیدند: یا رسول الله علت سجده شما چه بود؟ فرمود: یاد یکی از نعمتهای خداوند افتادم. بعضی گفتند: منزل می رسیدید و سجده می کردید. جواب دادند: خیر تا نعمتی به یاد شما آمد، باید شکر کنید.

 

وی افزود: همین اتفاق برای آقا امام کاظم علیه السلام روی داد و سجده کردند و در مقابل تعجب دیگران، پاسخ فرمودند: یاد یکی از نعمت های خداوند افتادم و اگر اکنون سپاس نمی گفتم، شاید بعدها فراموشم می شد که شکر این نعمت بگزارم.

 

وی در تکمله روایت نخست، ادامه داد: نعمتی که پیغمبر به آن اشاره کرده بودند، آن بوده است که جبرئیل بر ایشان نازل شده بودند و خبر دادند: خدا فرمود: «اگر کسی بر پیغمبر صلوات بفرسد، من ده صلوات بر فرستنده صلوات می فرستم».

 

استاد نریمانی در ادامه گفتگو با پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به شیوع ویروس کرونا و کمرنگ شدن نعمت «امنیت» اشاره کرد و گفت: میکروبی کوچک جوامع بشری را به اختلال کشانده است در حالی که تا مدتی قبل به راحتی بیرون می رفتیم و درس و بحث داشتیم. نعمت های به ظاهر کوچک و در واقع مهم نیاز به تشکر از خداوند دارد؛ نعمت هایی مانند امنیت، تغذیه مناسب و ... که نیاز به سپاسگزاری دارد.

 

وی در ادامه بیان اهمیت شکرگزاری نعمت ها و لزوم دوری از کفران نعمت، به این حدیث شریف از امالی شیخ طوسی استناد کرد؛ «حَدَّثَنِي أَبُوالْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ مُوسَى الرِّضَا (عَلَيْهِ السَّلَامُ)، قَالَ: حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ (صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ)، قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ): أَسْرَعُ الذُّنُوبِ عُقُوبَةً كُفْرَانُ النِّعْمَةِ.»

 

نعمت وجود سردار سلیمانی

استاد نریمانی به نعمت وجود سردار سلیمانی اشاره کرد که همه به راحتی با وجود ایشان احساس امنیت می کردیم و این روزها می بینیم که چگونه دشمنان با شهادت ایشان خوشحال و دوستان غمگین هستند.

 

وی ضمن اشاره به وجود سرداران رشید اسلام، به ناله ها و فریادهای پیغمبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم در فراق عموی بزرگوارش حمزه سید الشهدا اشاره کرد و گفت: در جایی دیگر نداریم که پیغمبر اسلام اینچنین فریاد و ناله کنند.

 

اصل اولیه: نباید از نعمتها غافل باشیم. مسأله دوم: امتحان به بلایا و لزوم صبر بر آن

وی بعد از بیان اصل اولیه، که عدم غفلت از نعمت ها و لزوم سپاسگزاری از آنها است، به مسأله دوم، یعنی امتحان الهی و لزوم صبر بر آنها اشاره کرد و افزود: امتحان یک سنت حتمی الهی است که ما هم باید قبول کنیم، این سنت برداشتنی نیست.

 

وی به بیان روایتی نبوی پرداخت که پیغمبر گرامی اسلام به خداوند عرض کردند: «خداوندا به واسطه محبتی که به من دارید، امت من را امتحان نکن!» و خداوند که ابراهیم و موسی و همه انبیا علیهم السلام را امتحان کرده است، در جواب پیغمبر اسلام صلی الله علیه و آله هم تقاضای امتحان نشدن امت پیامبر را قبول نکردند و امتحانات وجود خواهد داشت البته از طرف دیگر با رحمت خود برخورد می کند.

 

امتحانات باعث رشد و درجات:

وی سربلندی از امتحانات الهی را موجب رشد و بالا رفتن درجات مؤمن دانست و در این زمینه روایتی را آورد که می فرماید: «همانا برای مومن در نزد خداوند درجه ای است که با هیچ عملی به او روزی نمی شود، مگر به وسیله امتحان شدن در اموال یا در جانش و یا با امتحان در فرزندش؛ که اگر صبر کند، خداوند او را به آن درجه می رساند، درجه ای که فقط خداوند می داند.»

 

وی ضمن اشاره به طلب غفرانِ مسلمانان از خداوند در شبهای قدر، به این روایت بسیار زیبا از امام پنجم علیه السلام اشاره کرد که می فرماید: «ان اهل الصبر یدخلون الجنة بغیر حساب»

این استاد حوزه علمیه در نکته ای تأمل برانگیز به حقارت و ناتوانی انسان اشاره کرد که حتی در برابر ویروسی دچار ترس می شود. وی به این آیه شریفه از سوره بقره اشاره کرد که می فرماید: «وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِين» (و بى‏ترديد شما را به چيزى اندك از ترس و گرسنگى و كاهش بخشى از اموال و كسان و محصولات [نباتى يا ثمرات باغ زندگى از زن و فرزند] آزمايش مى‏كنيم. و صبركنندگان را بشارت ده) (155) و در آیه بعد می فرماید: «الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ‏» (همان كسانى كه چون بلا و آسيبى به آنان رسد گويند: ما مملوك خداييم و يقيناً به سوى او بازمى‏گرديم.) (156)

 

وی در این رابطه افزود: ما چیزی از خود نداریم، بلکه همه از او هستیم. در ادامه این آیه، به آیه بعد می رسیم که می فرماید: «أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ‏» (آنانند كه درودها و رحمتى از سوى پروردگارشان بر آنان است و آنانند كه هدايت يافته‏اند.) (157)

 

وی در نکته ای درس آموز از این آیه شریفه که صابران را مورد صلوات و رحمت پروردگار عنوان می کند، رحمت الهی را پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم عنوان کرد که در سوره احزاب می بینیم: «إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيما» (همانا خدا و فرشتگانش بر پيامبر درود و رحمت مى‏فرستند. اى اهل ايمان! بر او درود فرستيد و آن گونه كه شايسته است، تسليم او باشيد).

 

وی با کنار هم قرار دادن این نکات به این نکته زیبا اشاره کرد: درجات صابر، می تواند به جایی برسد که به رحمت الهی دست یابد و بر طبق این فقره از آیه «.... و اولئک هم المهتدون»، می توانیم بگوییم به وسیله صبر ما، همسایه ها و مردم شهر نیز می توانند از رحمت الهی برخوردار شوند که راه هدایت همین است.

 

وی ضمن تاکید بر لزوم شکرگزاری بر نعمت ها، به روایتی از امیرالمومنین علیه السلام اشاره کرد که فرمودند: هر صبح که از خواب بیدار می شوی، بگو :«الحمد لله علی حال».

 

استاد محمد سعید نریمانی، در ادامه این گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به انجام دو کار سفارش کرد؛ وی گفت: کار اول آن است که خدا را شکر کنیم و عمل دوم، استغفار از گناهان است؛ که اگر به خاطر ناسپاسی یا کفران نعمت یا به واسطه گناهی که انجام دادیم، خداوند این بلا را داده باشد، این بلا را بردارد.

وی خاطر نشان کرد که اگر این مصیبتها به واسطه این است که درجات ما را بالا ببرد، باز هم لازم می آید تا خدا را شکر کنیم. وی ضمن ابراز تأسف از کم بودن شکرگزاری در میان مردم گفت: این در حالی است که سطح زندگی افراد، نسبت به قبل از انقلاب، قابل مقایسه نیست و بسیار بهتر گردیده است و با این وجود می بینیم که شکر نمی کنند.

 

صبر و جزای دنیوی، علاوه بر جزای اخروی

این استاد حوزه علمیه اشاره کرد: خداوند در مقابل صبر، نه فقط نعمت اخروی، که نعمت دنیایی هم می دهد؛ در این راستا به ماجرای ام المومنین ام سلمه اشاره کرد که شوهر اولش، عبدالله از شهدای غزوه احد بوده است و با وجود چند فرزند، زندگی را به سختی می گذرانید. در کنار این روایت، باید به این ماجرا نیز اشاره کرد که یک روز عبدالله از مسجد به خانه آمد و این روایت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله را برای همسرش بیان که که رسول الله فرمود: «من صبر لمصیبة فقال کما قال الله انا لله و انا الیه راجعون، اللهم اجرنی فی مصیبتی و عقبنی خیرا منه فعلی الله الدرجه» لذا بعد از شهادت عبدالله، او نیز بر این مصیبت و سختی زندگی صبر پیشه کرد، تا اینکه بعد از چند ماه و گذران ایام عدّه، پیغمبر به ایشان فرمودند: می خواهی همسر من بشوی! اشک در چشمش جمع شد و گفت: یادِ این حدیث از شما افتادم. 

 

گناهان جمعی، تضرع همگانی:

استاد نریمانی در بخش پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به وجود تضرع جمعی، در مقابل بلاهای همگانی اشاره کرد و افزود: لازم است که برای بلاهای جمعی، همه راه را پیدا کنیم و همه با هم استغفار کنیم و همه با هم شکرگزار باشیم و البته اطلاع رسانی این امر با وجود سایت ها و رسانه ها امکان پذیر است.

 

وی ضمن اشاره به وجود بلاهای قبل از ظهور ولی عصر عجل الله تعالی فرجه، گفت: از آیت الله العظمی بهجت سوال کردند: آیا می شود بلاهایی که قبل از ظهور اتفاق می افتد، مانند سفیانی صورت نگیرد؟ ایشان در جواب گفتند بله  با دعا.

 

وی در توضیح بیشتر نحوه تضرع جمعی، ملاک را «خواستنِ واقعی جمعی» عنوان کرد و در این زمینه به ماجرای حضرت یونس علی نبیّنا و آله و علیه السلام اشاره کرد و گفت: کسی از قوم حضرت یونس، سخن ایشان را گوش نکرد و صرفا دو نفر به او پیوستند لذا حضرت قومش را نفرین کرد و این هم نکته ای است که هیچ وقت در ابتدای کار خداوند غضب نکرد، بلکه به واسطه غضب بندگان خوبش است که غضب کرده است. حضرت از مردم قهر، و آنها را نفرین کرد و از آن شهر رفت. آسمان بعد از مدتی به تلاطم افتاد و مردم وحشت زده به دنبال راه نجاتی بودند.

 

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: روبیل، که خود از خاندان نبوت و از مریدان یونس پیامبر بود، به مردم راه نجات را نشان داد و گفت: کودکان را همراه مادرانشان، به بیابان آورید و آنها را از همدیگر جدا سازید و همچنین حیوانات را بیاورید و بچه‌هایشان را از آنها جدا کنید، و هنگامی که طوفان زرد را از جانب مشرق دیدید، همه شما از کوچک و بزرگ، صدا به گریه و زاری بلند کنید و با التماس و تضرّع، توبه نمایید و از خدا بخواهید تا شما را مشمول رحمتش قرار دهد و همین کردند و همین شد و عذاب الهی برگشت.

 

وی در این رابطه به آیه 98 سوره مبارکه یونس از قرآن کریم اشاره کرد: «فَلَوْ لا كانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَها إِيمانُها إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُوا كَشَفْنا عَنْهُمْ عَذابَ الْخِزْيِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ مَتَّعْناهُمْ إِلى‏ حِينٍ» (پس چرا هيچ شهرى نبوده است كه [اهلش‏] ايمان بياورد تا ايمانشان به آنان سود دهد؟ مگر قوم يونس كه وقتى ايمان آوردند، عذاب رسوايى را در زندگى دنيا از آنان برطرف كرديم و آنان را تا پايان عمرشان [از الطاف و نعمت هاى خود] برخوردار نموديم) (سوره مبارکه یونس 98)//270/260/43/

 

پ, 12/29/1398 - 14:22