استاد هدایتی:

اعمال شب و روز 27 رجب المرجب

روزه روز 27 ام ماه رجب برابر با شصت ماه است؛ در بعضی از روایات است که برابر با هفتاد سال است؛ منشأ این تفاوت به جهت تفاوت کسانی است که در عمل روزه نیات یقین، اخلاص و مراقبتشان متفاوت است، این ضعف و شدت ثواب ها به این مطلب بر می گردد

 

استاد علی هدایتی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: گاهی اوقات این روزهای خاص آداب و اعمالی دارد که مورد غفلت واقع می شود؛ یادآوری این آداب می تواند برای همه ما مفید باشد؛ روز 27 رجب از جمله روزهای معدود سال است و از چهار روزی است که نسبت به روزه در آن سفارش زیادی شده است. به حسب آن چه سید بن طاووس بیان کردند و روایات زیادی که در این باب وارد شده است کسی که در روز 27 ام ماه مبارک رجب روزه گیرد مانند این است که هفتاد سال را روزه گرفته است مثل روزه تقریبا یک عمر، از یک نظر دیگر مرحوم سید بن طاووس از مرحوم شیخ صدوق در کتاب ثواب الاعمال آوردند که کسی که روزه این روز را داشته باشد؛ خداوند متعال قبرش را به اندازه چهارصد سال وسعت می دهد یعنی به اندازه مسیر چهارصد ساله قبرش را باز می کند و تمام این مسیر باز شده قبر را پر از مشک و عنبر می کند؛ این نتیجه برای کسی است که توفیق پیدا می کند و روز 27 ام را روزه می گیرد.

 

وی افزود: نکته ای را مرحوم سید متذکر می شوند که در بعضی از روایات وارد شده است که روزه روز 27 ام ماه رجب برابر با شصت ماه است؛ در بعضی از روایات است که برابر با هفتاد سال است؛ منشأ این تفاوت به جهت تفاوت کسانی است که در عمل روزه نیات یقین، اخلاص و مراقبتشان متفاوت است، این ضعف و شدت ثواب ها به این مطلب بر می گردد که این تذکر را مرحوم سید بن طاووس می دهند. نکته بعد این است که یکی از آداب این روز غسل است که مرحوم شیخ طوسی هم این مطلب را آوردند و مرحوم شیخ عباس قمی هم این مطلب را در مفاتیح دارند که بسیار صلوات فرستادن بر محمد و آل محمد در این روز سفارش شده است.

 

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: سفارش دیگر در این روز زیارت حضرت رسول اکرم و حضرت امیرالمؤمنین علیهم السلام با همان زیارت معروف ماه رجب یعنی «الحمدلله الذی اشهدنا مشهد اولیائه» است که به عنوان زیارت رجبیه معروف است. یک زیارت هم مربوط به هر دو بزرگوار است هم رسول اکرم و هم امیرالمؤمنین علیهم السلام که به این مناسبت مرحوم سید در اقبال، اعمالی را نقل کرده اند.

 

وی اضافه کرد: ادب دیگر در این روز عبارت است از دعاهایی که وارد شده است که حدود شش نماز است که در این روز مرحوم سید بن طاووس در اقبال آوردند با تفاوت هایی که دارد؛ دعایی هم مرحوم شیخ عباس در مفاتیح در این باب آوردند، آداب دیگر این روز صدقه خیرات و مبرات است و ادخال سرور در بین مومنین هم از جمله آداب دیگر این روز است که بزرگان امامیه این آداب را بیان کردند.

 

استاد هدایتی اظهار داشت: این آداب به جهت بزرگداشت و پاسداشت این روز بود اما نکته دیگر فهمیدن حق این روز است چون کسی بالاتر از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نیست لذا این شب و روز هم که متعلق به بعثت آن حضرت است از همین عظمت و تناسب برخوردار است، در روایات دیگری از امام صادق علیه السلام نقل شده است که می گوید خدمت امام صادق علیه السلام عرض کردم؛ آیا غیر از اعیاد معروف عید دیگری هم داریم امام صادق علیه السلام فرمودند: «اشرفها و اکملها الیوم الذی بعث فیه رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم» بالاترین و باشرف ترین عیدی که تصور می شود طبق این نقل روزی است که پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم مبعوث شدند؛ راوی از حضرت سوال می کند: روز مبعث چه روزی است؟ حضرت صادق علیه السلام پاسخ می گویند: به حسب روز، روزها در جریان هستند اما آن روزی که در آن روز بعثت شکل گرفته است روز شنبه و 27 ماه رجب بوده است؛ از امام صادق علیه السلام می پرسند: «فما نفعل فیه» آیا در این روز آدابی هم است که باید انجام دهیم؛ امام صادق علیه السلام می فرماید: «تصوموا و تکثروا الصلوه علی محمد و آله» روزه گیرید و بر محمد و آلش زیاد صلوات فرستید.

 

وی تاکید کرد: نکته بعد در مورد عظمت این روز ایشان می فرمایند برای پاسداشت این ایام هر کسی به یک شکلی توجه خودش را به این روز جلب می کند؛ عده ای هستند که نبوت و حکومت رسول گرامی اسلام را به یاد می آورند که ایشان از چه گردنه های پر پیچ و خم و از چه زشتی ها و تلخی ها و بدی هایی و از چه قومی عبور کردند تا توانستند توجه آنها را به یگانگی و توحید جلب کنند. انسان باید در مورد عصر جاهلیت و دوره های قبل از بعثت فکر کند و ببیند مردم در آن زمان به کجا رسیده بودند. عده ای یهودی و عده ای مسیحی و عموم مردم هم بت پرست بودند و از اخلاق انسانی جدا بودند و با خلق و خوی درندگی و صفات حیوانیت خو گرفته بودند. زنده به گور کردن دختران و افتخار به چیزهای باطل، تسلط قدرتمندان و دشمنی با علما و حکیمان و قطع رحم و شرب خمر مواردی بود که در بین مردم زمان جاهلیت تا قبل از بعثت رواج داشت و پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم همه این مسائل را به راه درست برگرداندند.

 

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: عده ای برای تعظیم این ماه به سراغ همین اعمال صالحی می روند که خیرات و مبرات و ادخال سرور از جمله آنها است؛ عده ای هم به پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم عرضه می دارند که چشم و گوش مبارکتان پاک باشد؛ از سخن هایی که شنیده اید و موجبات ناراحتی شما را با گوشهایمان و زبانمان فراهم کردیم و سخن هایی گفتیم که باعث دوری ما از شما شد؛ گوش شما به سلامت باشد، عده ای بیان می کنند که چشم مقدس شما به سلامت باشد از بس که ما کارهایی کردیم که قلب شما را آزردیم و رفتاری از ما سر زد و شما شاهد اعمال ما بودید که باعث ناراحتی قلب مبارک شما از دست ما شد؛ عده ای هم مندوبات و مستحبات را انجام می دهند و به وجود نازنین پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم هدیه می کنند؛ عده ای دیگر در کسوت نماز و دعا سعی و تلاش می کنند اینها کارهایی است که هر کسی به فراخور روحیه و تناسبی که دارد انجام می دهد و به گونه ای خودش را به عظمت این روز عظیم نزدیک می کند.

 

وی خاطرنشان کرد: نکته ای که در مورد عظمت این روز باید بیان کرد این است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم تا قبل از چهل سالگی زندگی به ظاهر آرامی داشتند و جز از نادانی مردم، رنج خاصی نمی بردند در این جا خداوند متعال فرمودند: «فوجدک عائلا فأغنی» خیلی مهم است که پول حضرت خدیجه باعث غنای پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم شد. خداوند متعال این مطلب را به خودش نسبت می دهد که ما تو را توانگر ساختیم در آغوشمان ماوی دادیم و این زندگی پر خیر و برکت را به شما دادیم.

 

استاد هدایتی اظهار داشت: این روایت را یحیی بن معین نقل می کند، مستدرک حاکم نیشابوری هم این مطلب را نقل کرده است که وقتی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم دعوت خودشان را اعلام کردند با گذشت ایام بیست و هفت رجب که روز بعثت پیامبر گرامی اسلام بود و رسول خدا بعدا مامور به این شدند که انذار را عمومی کنند زمانی که ماموریت پیدا کردند به این که در بین قوم و فامیل خودشان دعوت خودشان را عمومی کنند تابستان بود و هوا خیلی گرم بود پول دارهای مکه به ییلاق رفته بودند؛ در طائف و اطراف طائف و به قول معروف در ویلاهایی داشتند؛ مکه بود و فقرا و بی پول هایش در این زمان بود که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم مردم را به توحید دعوت کردند اما بعد از بعثت زندگی آرام حضرت دچار تلاطم شد.

 

وی افزود: در این جا روایت دارد: «فامنوا الناس کلهم اجمعون» همه به این پیامبر ایمان آوردند؛ خداوند می داند که این پیامبر چقدر در بین مردم نفوذ داشتند و چقدر صدق و عظمتشان در نفوس مردم تجلی پیدا کرده بود که همه مسلمان شدند. در روایت است که در مسجد الحرام جا نبود که مردم به سجده روند یعنی تا به این حد پیامبر را تصدیق کردند و پذیرفتند به خاطر نفوذ عجیبی که پیامبر در دل های آنها داشت. وقتی پول دارها از طائف برگشتند همین ثروتمندان و مستکبرین برای این که همه را از دین خدا برگردانند، زندگی آرام حضرت تبدیل شد به زندگی پر هیاهو شد و هر کسی یک چیزی به ایشان می گفت. القاب ساحر، مجنون و بی عقل در این زمان به پیامبر نسبت داده شد و موجبات ناراحتی رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم را در مسیر حضرت فراهم می کردند مثلا آنها را بر روی سنگ ها در تابستان های گرم می خواباندند و شکنجه می دادند این آزارها بالاخره منجر به هجرت پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله و سلم شد.

 

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: پیامبر گرامی اسلام زمینه های تبلیغ، هدایت و رشد را به اذن خداوند متعال در دل مردم مکه فراهم کرده بودند بدان جهت که انسانی پاک و مطهر، امین و صادق بودند و با این پیشینه، زمینه پذیرش رسالت خود را در میان مردم جاهلی فراهم کرده بودند و اگر اینها آماده نشده بود پیامبر صلی الله علیه وآله و سلم در دل مردم جا باز نمی کرد و بعثت رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم شکل نمی گرفت. این مطلب درس بزرگی برای ما است که اگر می خواهیم سخنمان تأثیرگذار باشد باید قبل از این که صحبتی کنیم رفتار، سلوک، خلقیات و فضایل ما نشان دهنده مکارم اخلاقی ما باشد و این مسائل را به وضوح در رفتارمان به مردم نشان دهیم.

 

وی اضافه کرد: ابوسفیان می گوید پادشاه روم من را به شام احضار کرد با یک عده از تجار قریش ما را در مقابل تختش نشاند و گفت از شما درباره آقایی که ادعای نبوت می کند مطالبی را می پرسم راستش را بگویید بعد نگاهی به اطراف کرد و گفت: اگر کسی از این افراد دروغ گفت دروغش را بنویسید بعد شروع به سوال کردن کرد که این مدعی نبوت چه انسانی است گفتند: خیلی خوب است؛ هیچ دروغ، فساد اخلاقی و هیچ چیز بدی از او سراغ نداریم، از نظر قبیله پرسید که از کدام قبلیه است گفتند: از اولیاء قریش است، هر چه پرسید چاره ای نداشتند جز این که بیان کنند که همه خوبی است در این جا پادشاه روم گفت: پس چرا با وی مخالفت می کنید.

 

استاد هدایتی اظهار داشت: ابوسفیان گفت: من باید حتما راستش را بگویم چون بر له ما است و به نفع ما تمام می شود؛ اگر تا قبل مجبور بودم راست بگویم، اکنون با اختیار خودم راست می گویم تا این پیامبر کوبیده شود؛ پادشاه پرسید: پیروان او چه کسانی هستند؛ ابوسفیان گفت: پیروان او مشتی برده، بنده، پی پول و فقیر هستند. ابوسفیان می گوید: من خیال کردم که برنده شدم چون نکته ضعفی را از پیامبر به گوش پادشاه روم رساندم. تا این مطلب را گفتم پادشاه روم گفت: «کذلک الانبیاء» یعنی در اطراف انبیا این گونه از انسان ها هستند؛ این علامت نبوت ایشان است پول دارها که قرآن مبین از آنها به «ملأ» تعبیر می کند با انبیا مبارزه می کردند، آنهایی که مستکبر بودند و پول آنها را برای پیشرفت دنیایشان می خواستند؛ این افراد همان کسانی بودند که علیه دعوت انبیا مبارزه می کردند البته این رویه ای بود که از پیش بوده است و اگر انسان در مسیر تاریخ دقت کند؛ متوجه می شود که هر چه این تعلق ها کمتر باشد و هر چه پیوست های زندگی انسان به دنیا کمتر باشد، آمادگی انسان برای پذیرش حق و حقیقت بیشتر خواهد بود.

 

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: ان شاء الله که خداوند متعال به برکت این روز دل هایمان را بیش از پیش متوجه انوار مقدس و مکارم اخلاق پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم کند که یکی از ادله بعثت پیامبر گرامی اسلام همین مکارم اخلاق است و نور نبوت را که در جبین رسول گرامی اسلام تلؤتلؤ پیدا کرده را به برکت این روز عزیز در قلب ما نفوذ دهد. /260/43/

پ, 12/29/1398 - 14:56