استاد سیاهکالی مرادی مطرح کرد؛

جایگاه والای امام، با توجه به ویژگی های متقین «قسمت نخست»

به مناسبت شهادت امام هادی علیه السلام، استاد صادق سیاهکالی مرادی از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: روز سوم ماه رجب که هفت روز روزه آن هفت درب جهنم  را می بندد و هشت روز روزه آن هشت در بهشت را باز می کند، شهادت امامی است که زبان از بیان وصف او عاجز و عقل از ادراک مقام او قاصر است.

 

وی افزود: شیخ الطائفه مرحوم طوسی که کلامش برای همگان سند است، در مصباح المتهجد، صلواتی را برای امام هادی علیه السلام نقل می کند که هر جمله اش عقل کمّلین از بشر را متحیر می کند. قسمتی از آن صلوات این است:

«اللهم‏ صل‏ على‏ علي‏ بن‏ محمد وصي‏ الأوصياء و إمام الأتقياء و خلف أئمة الدين و الحجة على الخلائق أجمعين اللهم كما جعلته نورا يستضي‏ء به المؤمنون فبشر بالجزيل من ثوابك و أنذر بالأليم من عقابك و حذر بأسك و ذكر بأيامك‏ و أحل حلالك و حرم حرامك و بين شرائعك و فرائضك و حض على عبادتك- و أمر بطاعتك و نهى عن معصيتك فصل عليه أفضل ما صليت على أحد من أوليائك و ذرية أنبيائك يا إله العالمين» (مصباح المتهجد و سلاح المتعبد ؛ ج ‏1؛ ص 404)

 

استاد صادق سیاهکالی مرادی در ادامه بیان کرد: به جمله ای از آن اشاره می کنم، چون شرحش محتاج به تدوین یک کتاب است. امامت از مقوله ذات اضافه است که متقوّم به طرفین است، متشابهة الأطراف باشد و یا متخالفة الأطراف، برای اینکه از حیث لغت و منطق امام بدون مأموم و مأموم بدون امام متصور نیست.

 

وی اضافه نمود: در این دعای مبارک امامی تعریف شده است بر امامت، مأمومی که با شناخت و پی بردن به مقام مامور مقداری از شناخت مقام امام روشن می شود. بیان مطلب سهل و آسان است، ولی ادراک و فهمش در غایت اشکال است.

 

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: در دعا آمده است: «إمام الأتقیاء»؛ «أتقیا» به چه کسانی گفته می شود و چه طائفه ای هستند؟ فهم این جمله متوقف است به درک قرآن و خطبه متقین در نهج البلاغه؛ یعنی فهمیدن کتاب مبین و کتاب  مبیّن.

 

استاد صادق سیاهکالی مرادی در بیان از بخش نخست، یعنی کتاب مبین بیان کرد: کتاب مبین چه کتابی است؟ خداوند خود معرف این کتاب است:

«إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ» (واقعه: 77-79) كه يقيناً اين قرآن، قرآنى است ارجمند و با ارزش (77) [كه‏] در كتابى مصون از هر گونه تحريف و دگرگونى [به نام لوح محفوظ جاى دارد.] (78) جز پاك شدگان [از هر نوع آلودگى‏] به [حقايق و اسرار و لطايف‏] آن دسترسى ندارند. (79)

 

متقین در کتاب مبین:

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه خاطرنشان کرد: در این چنین کتابی 42 بار کلمه «متقین» تکرار شده است، که به بعضی از آنها اشاره می شود:

آیه نخست:

استاد مرادی در نخستین آیه به آیه 2 از سوره مبارکه بقره اشاره نمود: «ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ» (بقره: 2) متقین کسانی هستند که  ظرفیت وجودی آنان آماده و مستعد برای پذیرش و اشراق تجلی علم الهی است. آینه ای که این چنین کتابی بر آن اشراق شود، که خداوند با اسم اشاره بعید از مقام آن حکایت می کند، «ذلک الکتاب لا ریب فیه هدیً للمتقین»

 

آیه دوم:

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به آیه 194 از سوره بقره اشاره نمود: «.... وَ اتَّقُوا اللَّهَ، وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ». و از خدا پروا نماييد، و بدانيد كه خدا با پروا پيشگان است. (بقره: 194)

 

وی افزود: همه مطلب در این معیت است، «أنّ الله مع المتقین» خدا با متقین است؛ خداوند دارای دو نوع معیت است:

الف: یک معیت قیّومیه مع کلّ شیء لا بالمفارقة، این معیّت عامه است.

ب: یک معیت خاصّة، که این معیت منحصر به این طبقه است، «أن الله مع المتقین»

 

آیه سوم:

استاد سیاهکالی مرادی خاطرنشان کرد: آیه دیگر، آیه 76 از سوره آل عمران است که می فرماید: «بَلى‏ مَنْ أَوْفى‏ بِعَهْدِهِ وَ اتَّقى‏ فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِين» (آل عمران: 76)، خداوند متقین را دوست دارد. محبوب خدا شدن مقامی است که هر عارف سالکی هم به آن نمی رسد.

 

آیه چهارم:

وی افزود: آیه دیگر، آیه 133 از سوره مبارکه آل عمران است، آنجا که می فرماید: «وَ سارِعُوا إِلى‏ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ، وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِين» (آل عمران: 133)، و به سوى آمرزشى از پروردگارتان و بهشتى كه پهنايش [به وسعتِ‏] آسمان‏ها و زمين است بشتابيد بهشتى كه براى پرهيزكاران آماده شده است

 

آیه پنجم:

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه به این آیه شریفه اشاره نمود: «إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِين» (مائده: 27) خداوند تنها اعمال متقین را می پذیرد.

 

آیه ششم:

وی اضافه نمود: عاقبت و زندگی آخرت برای متقین است؛ چنان چه آیه شریفه می فرماید:  قالَ مُوسى‏ لِقَوْمِهِ اسْتَعِينُوا بِاللَّهِ وَ اصْبِرُوا إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُها مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ‏» (اعراف: 128) موسى به قومش گفت: از خدا يارى بخواهيد، و شكيبايى ورزيد، يقيناً زمين در سيطره مالكيّت و فرمانروايى خداست، آن را به هر كس از بندگانش كه بخواهد مى ‏بخشد، و سرانجام نيك براى پرهيزكاران است

 

آیه هفتم:

استاد سیاهکالی خاطرنشان کرد: آیه دیگر، این آیه از سوره مبارکه حجر است: « إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ عُيُون» (حجر: 45) به درستیکه متقین در بهشت ها و در کنار چشمه های بهشتی هستند.

 

آیه هشتم:

وی در ادامه به این آیه شریفه از سوره مبارکه نحل اشاره نمود:

«وَ قِيلَ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا ما ذا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ قالُوا خَيْراً لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هذِهِ الدُّنْيا حَسَنَةٌ وَ لَدارُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ وَ لَنِعْمَ دارُ الْمُتَّقِين» (نحل: 30)، و هنگامى كه به پرهيزكاران گويند: پروردگارتان چه چيزى نازل كرد؟ گويند: خير را [كه قرآن هدايت ‏گر است و سراسر آياتش وحى الهى، است نازل كرد]. براى كسانى كه نيكى كردند [پاداش‏] نيكويى در اين دنياست، وهمانا سراى آخرت بهتر است، و سراى پرهيزكاران چه نيكوست

 

آیه نهم:

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان از آیات مربوط به متقین به آیه 31 از سوره مبارکه نحل اشاره نمود: «جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ لَهُمْ فِيها ما يَشاؤُنَ كَذلِكَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ‏» (نحل: 31) باغ هایی از بهشت جاویدان که همگی وارد آن می شوند، نهرها از زیر درختانش می گذرد، هر چه بخواهند در آنجا هست، خداوند پرهیزگاران را چنین پاداش می دهد.

 

آیه دهم:

وی افزود: «وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِين» (شعراء: 90)، در آن روز بهشت برای پرهیزگاران نزدیک می شود.

 

آیه یازدهم:

استاد سیاهکالی مرادی خاطرنشان کرد: آیه دیگر که درباره متقین است، این آیه از سوره مبارکه ص است که می فرماید: «هذا ذِكْرٌ وَ إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ لَحُسْنَ مَآبٍ‏» (ص: 49) برای پرهیزگاران پایان نیکویی است.

 

آیه دوازدهم:

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به این آیه شریفه اشاره نمود: «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقامٍ أَمِينٍ في جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ‏» (دخان 51 و 52) مسلماً پرهيزكاران در جايگاه امنى خواهند بود. (51) در ميان بوستان ‏ها و چشمه ‏سارها (52)

 

وی افزود: آن روزی که اولین و آخرین همه ترسان و لرزان هستند، متقین در امان هستند، روزی که درباره اول آن خدا می فرماید:

«يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْ‏ءٌ عَظِيمٌ (1) يَوْمَ تَرَوْنَها تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ كُلُّ ذاتِ حَمْلٍ حَمْلَها وَ تَرَى النَّاسَ سُكارى‏ وَ ما هُمْ بِسُكارى‏ وَ لكِنَّ عَذابَ اللَّهِ شَدِيدٌ (2)» (حج 1 -2)

اى مردم! از پروردگارتان پروا كنيد، بى ‏ترديد زلزله قيامت، واقعه ‏اى بزرگ است. (1) روزى كه آن را ببينيد [مشاهده خواهيد كرد كه‏] هر مادر شير دهنده ‏اى از كودكى كه شيرش مى‏ دهد، بى‏ خبر مى ‏شود، و هر ماده باردارى بار خود را سقط مى ‏كند، و مردم را مست مى ‏بينى در حالى كه مست نيستند، بلكه عذاب خدا بسيار سخت است. (2)

 

وی در ادامه بیان کرد: بعد به مرحله ای می رسد که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید: زمین قیامت یکپارچه آتش است.

«أحمد بن عبد الله عن جده عن محمد بن علي عن محمد بن الفضيل عن عبد الرحمن بن زيد عن أبي عبد الله علیه السلام قال قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم‏ أرض‏ القيامة نار ما خلا ظل المؤمن فإن صدقته تظله» (كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي (ط - الإسلامية) - تهران، چاپ: چهارم، 1407 ق؛ ج‏ 4؛ ص 3)

 

وی افزود: علی علیه السلام می فرماید: ، سعادتمند در آن روز کسی است که به او جای پا داده شود تا بایستد. «و ذلك يوم يجمع الله فيه الأولين و الآخرين لنقاش الحساب‏ و جزاء الأعمال خضوعا قياما قد ألجمهم العرق و رجفت‏ بهم الأرض‏ فأحسنهم حالا من‏ وجد لقدميه‏ موضعا و لنفسه متسعا» (شريف الرضي، محمد بن حسين، نهج البلاغة (للصبحي صالح) - قم، چاپ: اول، 1414 ق؛ ص 147)

 

استاد سیاهکالی مرادی خاطرنشان کرد: روز قیامت روزی است که برادر از برادر فرار می کند.

«یوم یفرّ المرء من أخیه و أمّه و أبیه و صاحبته و بنیه لکلّ امرء منهم یومئذ شأن یغنیه» (عبس 34-37) در آن روز انسان از برادر خود فرار می کند و از مادر و پدرش و زن و فرزندانش در آن روز هر کدام از آنها وضعی دارد که او را کاملا به خود مشغول می سازد و روزی که گناه کار دوست دارد فرزندان و همسر و برادرش را و قبیله و اقربایش را و همه مردم زمین را فدیه بدهد تا از عذاب آن نجات پیدا کند.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه توصیف قیامت افزود: در سوره معارج می خوانیم:

«يُبَصَّرُونَهُمْ، يَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدِي مِنْ عَذابِ يَوْمِئِذٍ بِبَنِيهِ، وَ صاحِبَتِهِ وَ أَخِيهِ، وَ فَصِيلَتِهِ الَّتِي تُؤْوِيهِ، وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً ثُمَّ يُنْجِيهِ. كَلَّا! إِنَّها لَظى‏، نَزَّاعَةً لِلشَّوى‏»

 آنان را نشانشان مى ‏دهند [ولى به خاطر دل ‏مشغولى خود هرگز به آنان توجه نمی كنند!] گنهكار آرزو مى‏ كند كه اى كاش مى ‏توانست فرزندانش را در برابر عذاب آن روز فديه و عوض دهد!

 و نيز همسر و برادرش را

و قبيله و قومش را كه [در دنيا] به او پناه مى‏ دادند،  

و نيز همه كسانى را كه در روى زمين‏ اند تا [اين فديه و عوض‏] او را [از عذاب آن روز] نجات دهد!

اين چنين نيست [كه برايش راه نجاتى باشد] همانا آتش زبانه مى‏ كشد،

در حالى كه دست و پا و پوست سر را بر مى ‏كند!!

 

استاد صادق سیاهکالی مرادی خاطرنشان کرد: روزی که بدان جا ختم می شود که خداوند در آیات سوره حاقة می فرماید: «خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ثُمَّ الْجَحِيمَ صَلُّوهُ. ثُمَّ فِي سِلْسِلَةٍ ذَرْعُها سَبْعُونَ ذِراعاً فَاسْلُكُوهُ»

[فرمان آيد] او را بگيريد و در غل و زنجيرش كشيد،

آن گاه به دوزخش دراندازيد،

سپس او را در زنجيرى كه طولش هفتاد زرع است به بند كشيد،

 

 آیه سیزدهم:

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان از آیات مربوط به متقین خاطرنشان کرد: خداوند متعال می فرماید: «و الله ولیّ المتقین» (جاثیه: 19) خداوند یار و یاور متقین است.

 

آیه چهاردهم:

وی افزود: در قرآن کریم درباره متقین می خوانیم: «انّ للمتقین عند ربّهم جنات النعیم» (قلم: 34) یقینا برای پرهیزگاران نزد پروردگار باغ های پر نعمت بهشت است.

 

آیه پانزدهم:

استاد سیاهکالی مرادی در ادامه خاطرنشان کرد: آیه دیگر که درباره متقین است، این کلمات نورانی است که می فرماید: «إنّ للمتقین فی ظلال و عیون و فواکه ممّا یشتهون» (مرسلات: 41 و 42) در آن روز پرهیزگاران در سایه های درختان بهشتی و در میان چشمه ها قرار دارند، و میوه هایی از آنچه مایل باشند، آنان قدرت ایجاد پیدا می کنند و هر چه بخواهند برای آنها آماده می شود.

 

آیه شانزدهم:

این استاد حوزه علمیه قم افزود: و کار متقین ختم می شود به این آیات شریفه از سوره مبارکه نبأ که می فرماید: « «إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفازاً. حَدائِقَ وَ أَعْناباً. وَ كَواعِبَ أَتْراباً. وَ كَأْساً دِهاقاً. لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً وَ لا كِذَّاباً  جَزاءً مِنْ رَبِّكَ عَطاءً حِساباً»

بى ‏ترديد براى پرهيزكاران پيروزى و كاميابى است. (31)

باغ‏ هايى [سرسبز و خرم‏] و انواع انگورها (32)

و دخترانى نو رسيده و هم سن (33)

و جام‏ هايى لبريز [از باده طهور] (34)

در آنجا نه سخن بيهوده ‏اى مى‏شنوند و نه دروغ و تكذيبى. (35)

 [اين‏] پاداشى كافى و به اندازه از سوى پروردگار توست. (36)

/270/260/20/

 

د, 11/27/1399 - 14:58